Вы тут

Наталля Рудчанка: Дзе проста — там анёлаў мноства...


Як правіла, сямейнае жыццё духавенства схавана ад чужых вачэй. Далёка не ўсе, хто служыць у царкве, рашаюцца на гутарку. Аднак мая суразмоўніца — шматдзетная мама і бабуля, жонка настаяцеля мінскага храма Уладзімірскай іконы Божай Маці — матушка Наталля РУДЧАНКА — згадзілася сустрэцца найперш з місіянерскай мэтай.

Жыццё царквы яна называе вельмі гарманічным. У храме Уладзімірскай іконы Божай Маці, які пабудавалі яшчэ ў 1990-м, праводзіцца шмат мерапрыемстваў, існуе праграма псіхалагічнай дапамогі, дзе працуе праваслаўны псіхолаг — дачка Рудчанкаў Анастасія. Пры царкоўным прыходзе ёсць нядзельная школа, дзе матушка чытае лекцыі, з'яўляецца псаломшчыцай, адказвае на розныя рэлігійныя пытанні людзей, у тым ліку аб вядзенні службы. Наша з ёй размова — пра шлях да Бога, жыццёвыя выпрабаванні і, вядома ж, сям'ю.


Юнацтва і замужжа

У часы яе маладосці не тое што рэлігійных кніг не было — гаварыць пра Бога было небяспечна. Яна згадвае, як аднойчы на ўроку хіміі настаўніца пачала выклікаць да дошкі. Наталля так баялася, што пачала маліцца. А калі расплюшчыла вочы — перад ёй стаяла настаўніца: яна ўбачыла, што дзяўчына трымае ў руцэ крыжык. Адкуль ён узяўся, не памятае, але для дзяўчыны было важна, што бацькі-настаўнікі тады нічога не сказалі. У дзявятым класе Наталля ўпершыню задумалася пра хуткаплыннасць жыцця і непазбежнасць смерці. Патаемнымі думкамі яна дзялілася са сваім сябрам Сашам, з якім наведвала адну тэатральную школу.

— Ён быў блізкі мне чалавек, і я сказала: Саша, а ты ведаеш, што мы памром? — расказвае матушка Наталля. — Ён паглядзеў на мяне і адказаў: «Ну і што? Цяпер жа ты жывая?» Я сказала: «Так» (смяецца). І мяне неяк адпусціла. Думаю, і сапраўды, што перажываць загадзя не трэба, — узгадвае мая гераіня.

Яны доўга сябравалі, але тады дзяўчына нават не разглядала сябра як спадарожніка для жыцця. Ды і ён яе, напэўна, таксама. Матушка Наталля ўсміхаецца, расказвае, як адпраўляла яго на спатканні, як завязвала гальштук.

— І вось калі мы ажаніліся, гэта такое шчасце было! Сын нарадзіўся, і, здавалася, што яшчэ трэба? Але так здарылася, што з роднага Мінска мы паехалі на Поўнач, гэта былі 1980-я гады...

У Ніжнявартаўску і Лангепасе будучы айцец Аляксандр будаваў дамы, а яго маладая жонка працавала вартаўніцай, у яе быў вялізны, 120-кілаграмовы сабака. Так, разам з мужам яны здабывалі сабе грошы на жыццё. У вольны ад працы час Аляксандр захапляўся фатаграфаваннем. Аднойчы да яго звярнуўся чалавек, каб тайна перафатаграфаваць старонкі Евангелля ад Марка. І вось ноччу, падчас гэтай работы, хаваючыся, яны з Наталляй прачыталі Евангелле і пачулі аб Хрысце.

Тым часам муж Наталлі пачаў здымаць вяселлі, сямейныя хронікі — так зарабляў грошы. Пасля быў пераезд у Маскву, дзе Аляксандр скончыў курсы пры Усерасійскім дзяржаўным інстытуце кінематаграфіі імя С. А. Герасімава, працаваў памочнікам у Герасімава, нават здымаўся ў яго фільме «Леў Талстой» у ролі Цёмнага, кіраваў вялізнымі, тысячнымі здымкамі. Падчас здымак частымі былі гутаркі на розныя тэмы, у тым ліку рэлігійныя, пачаліся стасункі з вернікамі, адбыўся ўваход у праваслаўную абшчыну.

Хрышчэнне і вянчанне

— Мой хросны дастаткова таленавіты і вядомы пісьменнік, піша дэтэктывы. Памятаю, нас прывезлі ў сяло Атраднае, цяпер гэта раён Масквы. Мяне хрысціў знакаміты свяшчэннік Крэчатаў, — згадвае жанчына.

У той жа дзень Наталлю і Аляксандра павянчалі. Вянцы не было каму трымаць, таму іх надзелі маладым на галовы. Вянчаная была ў зялёнай сукенцы, мокрая ад дажджу, таму псавала, як сама расказвае, астатнім усю «карцінку». У дзяўчат, што там прысутнічалі, былі «правільныя» святочныя сукенкі. Згадвае матушка Наталля і дзіўны па тых часах падарунак, які прыйшоўся даспадобы Рудчанкам, — кніжка Лекуля «15 меню святочных абедаў і вячэр», што не раз выручала маладую гаспадыню.

Царкоўнае харчаванне

— Царква — гэта жывы арганізм, — кажа мая гераіня. — Спачатку было ўяўленне, што гэта нешта закасцянелае, непарушны будынак. Бяда ў тым, што, напэўна, большасць людзей так думае. Што датычыцца царкоўнага харчавання — мы не тыгры і не вельмі часта ядзім мяса. Пасты сукупна складаюць каля 200 дзён, гэта калі ўлічыць сераду і пятніцу. Прыходзіцца сябе абмяжоўваць, вядома. Не магу сказаць, што ў гады, калі мы толькі пачалі служыць царкве, было лёгка шукаць стравы для посту, асабліва па тых часах. Я бачыла, як сыночкам было цяжка трываць, таму старалася што-небудзь цікавае прыгатаваць і дасягнула за 30 гадоў немалога. Было, накрывала стол і на 40 чалавек, і на 70. Памятаю, як падчас аднаўлення Іаана-Багаслоўскага манастыра ў сяле Пошчупаве Разанскай вобласці прыйшлося гатаваць для Алексія ІІ. Я падала свяцейшаму моркву па-карэйску. Ганарылася тады вельмі, гэта было нешта нязведанае ў тыя гады, — усміхаецца матушка Наталля.

Шлях да Храма

Ёй цяжка гаварыць пра тое, чаму яе паспяховы муж аднойчы кінуў усё і пайшоў працаваць дворнікам у епархію.

— Таму што ў нас трагічна загінула дачка. І ён сказаў: я не магу больш глядзець у камеру фотаапарата — там пуста.

Неяк падчас размовы ў хрысціянскай абшчыне ўладыка Ціхан спытаў Аляксандра, чаму ён не ідзе ў святарства. Матушка Наталля лічыць, што, верагодна, гэта і было першае зярнятка. На вуліцы Чарвякова, дзе знаходзілася тады епархіяльнае ўпраўленне, будучы айцец Аляксандр чысціў снег. Цяпер, аналізуючы тую сітуацыю, матушка дзякуе Госпаду, бо ў такія цяжкія перыяды, на яе думку, людзі часта разыходзяцца, а яны разам ужо 44 гады. Пасля было панамарства Аляксандра ў Барысаве. Прайшоў час, і будучага бацюшку выклікалі ў сабор. Там ён даў клятву, што верай і праўдай будзе служыць царкве і людзям. Яго пасвяцілі ў сан 1 мая 1988 года.

Сямейны прыстанак

Першы прыход сям'і Рудчанкаў быў у вёсцы Лоск Валожынскага раёна. Гэтае месца матушка ўспамінае часта. Жыхары вёскі былі дзіўныя людзі. У свой час яны вучыліся ў прыходскай школе, хадзілі на службу за сем кіламетраў, добра ведалі правілы царквы і трымалі ўсе пасты. Аднойчы, расказвае Наталля, у храме было вельмі холадна. Яна сказала бацюшку Аляксандру: маўляў, бабулі так добра моляцца — і Бог іх сагравае. Святар толькі засмяяўся ў адказ і звярнуў увагу на адзенне бабуль: камізэлькі, а пад імі вязаныя хусткі, а на нагах валёнкі. Такія ж валёначкі, лёгкія, як пушынка, але вельмі цёплыя, хутка з'явіліся і ў новаспечанай матушкі Наталлі — яна была бязмежна шчаслівая. Жанчына гаворыць, што гэтыя людзі ў сваёй прастаце і дабрыні ў многім адкрылі для яе Бога. «Дзе проста — там і анёлаў мноства», — гаворыць матушка.

У Мінску па адрасе Волжскі праезд, 8 знаходзіцца храм Уладзімірскай іконы Божай Маці. З дапамогай Усявышняга, кажа Наталля, яго пабудаваў айцец Аляксандр. Спачатку гэта была дамавая царква, і таму сёння яна выконвае ролю менавіта сямейнага прыстанку душы. У храм было перададзена каля 400 часціц Святых, сярод якіх мошчы святых Панцеляймона, Іаана Прарока, Варвары. З Кіева-Пячэрскай лаўры айцец Аляксандр прывёз мошчы святых угоднікаў і ўнікальную часціцу жыватворнага Крыжа Гасподняга.

Выхоўваць на ўласным прыкладзе

— Дзяцей можна выхоўваць толькі на ўласным прыкладзе, — лічыць матушка.

У сям'і Рудчанкаў — сямёра дзяцей, 12 унукаў, двое з якіх прыёмныя. Суразмоўніца расказвае, што ў малых у межах царкоўнага двара заўсёды было шмат сяброў, многія сем'і былі шматдзетныя. Таму, на яе думку, большасці комплексаў, што бываюць у падлеткаў, не існавала. З часам сяброўства гэтае толькі мацнее, многія пажаніліся і сябруюць сем'ямі, іх дзеці таксама сябруюць. Яна прыгадвае, як кожны год усёй сям'ёй выязджалі на машыне ў Крым ці на Балтыку. Спыняліся каля берага мора і праводзілі час, як героі Даніэля Дэфо з рамана «Рабінзон Круза». Ратаваліся ад начнога дажджу і маліліся падчас буры, вудзілі рыбу і самастойна гатавалі на агні, чыталі класіку і Біблію ўслых, наведвалі экскурсіі і імкнуліся заўважаць ва ўсім наваколлі найперш працу чалавека. Матушка гаворыць, што такі досвед карысны і цікавы для дзіцяці, і дзякуе Богу, што ён падарыў магчымасць усё гэта ўбачыць, даведацца, ахінуць любоўю многае і многіх.

Надзея ЗУЕВА

Фота з архіва сям'і Рудчанкаў

Выбар рэдакцыі

Грамадства

Самы паспяховы сезон! З Аўгустоўскага канала сплылі цеплаходы

Самы паспяховы сезон! З Аўгустоўскага канала сплылі цеплаходы

У некаторыя выходныя цеплаход здзяйсняў па канале дванаццаць рэйсаў.

Палітыка

Крызіс на мяжы. Уся аператыўная інфармацыя на нядзелю (абнаўляецца)

Крызіс на мяжы. Уся аператыўная інфармацыя на нядзелю (абнаўляецца)

Аператыўная інфармацыя з беларуска-польскай мяжы.

Калейдаскоп

Усходні гараскоп на наступны тыдзень

Усходні гараскоп на наступны тыдзень

РАК. Надыходзіць дастаткова актыўны, напоўнены падзеямі тыдзень.

Палітыка

Крызіс на мяжы. Уся аператыўная інфармацыя на суботу (абнаўляецца)

Крызіс на мяжы. Уся аператыўная інфармацыя на суботу (абнаўляецца)

Аператыўная інфармацыя з беларуска-польскай мяжы.