Вы тут

Майстар-клас па абстрактным жывапісе ад Міхася Ляўковіча


Прывабнасць мастацтва ў тым, што яно нікога не пакідае раўнадушным. Кожны знойдзе для сябе нешта цікавае — карціны, якія западаюць у самае сэрца, незвычайныя лёсы мастакоў. На адной выстаўцы можна поўнасцю адчуць бязмежную сілу чалавечага таленту і твораў, якія ён нараджае. «Звязда» разам з галерэяй «АртХаос» вырашылі пазнаёміць усіх з гэтай сілай.


«У мастацтве павінны быць усе накірункі. Але зараз такі складаны час, што вельмі хочацца пазітыву. І я хачу радавацца жыццю. Я бачу, як яно віруе, колькі ў ім прыгожага. Ад гэтага я ў захапленні і гэтым у творчасці кіруюся», — дзеліцца Міхась Ляўковіч.

Віцебскі мастак працуе ў жанры лірычнага абстракцыянізму. Па яго словах, абстрактнае мастацтва выражае эмоцыі, з якімі творца падыходзіць да працы. «Калі мяне просяць напісаць, напрыклад, кветкі, пісаць іх у рэалістычным накірунку я не буду. Я адаптую кветкі да свайго стылю, уключаю элементы абстрактнага жывапісу. Я інтуітыўна адчуваю, што кветкі там жывуць. І абстрактнае асяроддзе гэта перадае разам з маімі эмоцыямі», — расказвае Міхаіл Васільевіч. І адразу прыводзіць прыклад. Карціна «Сільвія полымем гарыць».

«Жонка на лецішчы засадзіла ўсё кветкамі, ведаючы, што я імі натхняюся. Летам яны сядзелі такія невыразная. А зараз зазіхацелі. Я паставіў сабе задачу паказаць іх як полымя, якое сагравае ўсё на кантрасце з халодным фонам», — тлумачыць мастак.

На шляху да абстракцыі ў Міхася Ляўковіча было многае — акварэльны жывапіс, пасада старшыні суполкі «Віцебская акварэль», выкладанне рэалістычнага жывапісу студэнтам мастацка-графічнага факультэту Віцебскага ўніверсітэта. Але творчая душа імкнулася выражаць свае эмоцыі і пачуцці так, як яны адчуваюцца. А што можа перадаць гэта лепей, чым абстрактны, лірычны жывапіс? І нарэшце атрымалася! Каб лепей зразумець мастака і яго творчасць, прапануем прачытаць адпаведны матэрыял па спасылцы https://zviazda.by/be/news/20211011/1633963721-mastak-mihail-lyaukovich-kozhnuyu-karcinu-ya-prahodzhu-dushoy 

Спецыяльна для чытачоў «Звязды» Міхаіл Васільевіч Ляўковіч даў майстар-клас па абстрактным жывапісу.

Мастак без талента — гэта аксюмаран. І справа не толькі ў тэхнічных здольнасцях, але ва ўменні даць карціне дыханне, характар, навучыць яе кранаць сэрцы. Але, як адзначае Міхаіл Васільевіч, талент трэба дапаўняць ведамі: «Як арганізаваць карцінную плоскасць? Гэта не проста ў эйфарыі выліць вядро фарбы на палатно і расцерці яе. Некаторыя мастакі так робяць, але кіруючыся закладзенымі ведамі аб арганізацыі карціннай плоскасці.

Як і ў літаратурным творы ў карціны ёсць тры асноўных структурных элементы: завязка, кульмінацыя і развязка. І мастакі-абстракцыяністы кіруюцца гэтым прынцыпам. «Гледача трэба зацікавіць падвесці да кульмінацыі і потым паказаць развязку. У лірычнай абстракцыі гэта перадаюць, па-першае, мазкі і накірункі, па-другое, колер. Калі перабольшыць адным колерам у адным месцы без падтрымкі з іншага боку, то карціна „перакуліцца“. Каб перадаць дынаміку, разбурэнне, мастакі такі прыём выкарыстоўваюць. Глядач, адразу бачыць, што на палатне ўсё валіцца. І вопытная рука ўжо ведае, дзе які пакласці. Калі ўверсе паклаў мазок, унізе трэба адказаць. І так усюды, паклаў — адказаў. І такім чынам аўтаматычна рухаешся па палатне», — тлумачыць Міхаіл Васільевіч.

Аднак, па словах мастака, часта для перадачы пэўнай атмасферы, настрою, можна і парушыць закладзеныя прынцыпы, перанесці кампазіцыйны цэнтр. Але і для гэтага патрэбныя веды і самае галоўнае — вопыт.

Абывацелям здаецца, што абстрактнае мастацтва — гэта проста няправільныя формы, незразумелыя фігуры і ўвогуле гэта вельмі лёгка. Але не існуй у абстрактным жывапісу зводу правілаў, кожны трэці быў бы мастаком-абстракцыяністам. Нельга стаць мастаком і без прыродных дадзеных, як мінімум адчування колераў і адценняў. І таленту паказаць на палатне тое, чаго немагчыма выказаць словамі.

Напрыклад, як перадаць вішнёвы лікёр. У рэалістычным мастацтве можна паказаць бутэльку, перадаць колер. «Я пайшоў іншыя шляхам. Вішня мае неаднародны чырвоны колер і я перадаў яго на карціне. І атрымалася такая праца. І ў гэтым і заключаецца лірычны абстракцыянізм. Прачытаўшы назву, глядач адчуе пах лікёру, яго кісла-салодкі смак», — расказвае Міхаіл Васільевіч.

Заснежаны лес, велічныя сосны пад снежнай коўдрай — цішыня і благадаць. Пакуль азарны настрой не возьме ўверх і не захочацца крыкнуць нешта вельмі радаснае і з далечыні не прыляціць у адказ звонкае рэха... Але як яе прадставіць на палатне? Словамі нельга, у рэалістычным жывапісу немагчыма. Трэба настроіцца на такую хвалю, якая б акунула і пацягнула за сабой, як рэха адлятае і за сабой цягне. Вось Міхась Ляўковіч і адправіўся «Услед за зімовым рэхам». «Гук адбіваецца і вяртаецца назад. Мы гукнулі, ён пайшоў туды ў космас. У мяне была задача паказаць, што ён пайшоў туды, далёка. А потым вяртаецца, абыходзіць і такім чынам закручваецца», — тлумачыць мастак.

У творчай калекцыі Міхаіла Ляўковіча ёсць і карціны бытавога жанру. Напрыклад, праца «За шчасце», такую карціну ў жыцці бачыў бадай што кожны. «Гэтая праца навеяна вёскай, станам, у якім яна зараз знаходзіцца. Вёскі ў большасці пакінутыя, але людзі там жывуць. І гэта адна з форм жыцця. Яны сустрэліся за адным сталом, магчыма, на памінкі ці на Радаўніцу, успамінаюць тых, хто быў з імі, успамінаюць мінулае. Ну выпіваюць. Але мы ж ведаем, што людзі выпіваюць, я не імкнуся зачыняцца ад таго, што ёсць. І ў абстрактнай манеры прадстаўлена хата», — расказвае мастак.

Натхненне мастака такая ж загадкавая рэч, як і само мастацтва. Знайсці яго можна дзе заўгодна і таму жывапіс мае мільёны аматараў па ўсім свеце. У незвычайнай форме ён можа паказаць самыя звыклыя рэчы. Напрыклад, зямлю. Як карціна Міхаіла Ляўковіча «Золата цепліцца зямля». «Гэта прысвячэнне нашай зямельцы. Яна цёплая, таму і колеры цёплыя. А элементы цёмных мазкоў — гэта ж узараная глеба», — паказвае Міхаіл Васільевіч.

Партрэты знакамітых людзей многія прывыклі бачыць напісанымі з натуры, рэальнымі. Але, калі памятаць, што лірычная абстракцыя перадае эмоцыі і пачуцці, то з яе дапамогай можна ўбачыць і унутраны свет асобы. Уладзімір Караткевіч усім вядомы як рамантык, летуценнік. І гэта перадаў Міхаіл Ляўковіч ў партрэце пісьменніка.

«Творчасць Караткевіча ў свой час мяне абудзіла. Мы зачытваліся раманамі „Дзікае паляванне караля Стаха“, „Хрыстос прызямліўся ў Гародні“. Я пісаў гэты партрэт, калі яго ўжо не стала. Элементы тэатралізацыі ўключыў, Уладзімір Караткевіч жа шмат п’ес паставіў. Постаць пісьменніка я раблю празрыстай, як неба. І нібыта з дрэва з каранямі ўзнікае яго твар. Я прапаную чытачу падняцца ўверх, вяду яго за гарызонт. Але немагчыма туды трапіць, мы не ведаем, што там. Нас спыняе гарызантальная лінія. Туды далей заходзіць неба, а для людзей стаіць заслона, і Уладзімір Караткевіч ужо за ёй», — апісвае свой твор Міхаіл Ляўковіч.

Міхаіл Ляўковіч тлумачыць прыцягальнасць абстракцыі тым, што мастакі бачаць адно, а гледачы нешта сваё іншае. І потым настройваюся на адную і тую ж хвалю.

Бліжэй пазнаёміцца з творчасцю Міхаіла Ляўковіча, адчуць яго настрой, а потым настроіцца на адну хвалю, можна на выстаўцы мастака. Яна адкрыецца 20 кастрычніка ў галерэі «АртХаос». Выстаўка пазнаёміць не толькі з унутраным светам Міхаіла Ляўковіча, а і з Віцебскай мастацкай школай. 

Віцебск і мастацтва — назаўжды аб’яднаныя лёсам. Тут нарадзіліся Марк Шагал і Восіп Цадкін, тварылі Казімір Малевіч, Эль Лісіцкі, Давід Якерсон і іншыя сусветна вядомыя мастакі. Як адзначае Міхаіл Ляўковіч, мастакі і сёння адчуваюць у Віцебске нейкую незвычайную атмасферу. А карціны віцебскіх творцаў заўсёды вылучаюцца на рэспубліканскіх ці міжнародных выстаўках: «Мастацка-графічны факультэт Віцебскага ўніверсітэта — гэта працяг традыцый Віцебскай мастацкай школы, хоць многае было знішачана і выкраслена. Калі Марк Шагал у 1960-я гады прыязджаў у Маскву, ён хацеў прыехаць у Віцебск і падарыць яму некалькі дзесяткаў сваіх працы. Я тады быў студэнтам і мы ўсе вельмі чакалі. Але сакратар абкама партыі па ідэалогіі сказаў, што ніколі гэтага не будзе. Ніякай прадбачлівасці. Гэта ж мастак сусветнага ўзроўню і калі б тут было хаця б дзесяць яго арыгіналаў, гэта была б турыстычная Мекка і як бы яны натхнялі маладых мастакоў. Але гэтае паветра, гэтыя тэндэнцыі з горада ўбраць немагчыма. Маімі выкладчыкамі былі Алег Арлоў, Леанід Анцімонаў, Аляксандр Салаўёў — тройца авангардных мастакі. І прышчэпкі, якія мы атрымалі ад сваіх настаўнікаў, праяўляюцца і сёння. І гэты аспект, гістарычны падмурак Віцебскай школы ўплывае на тое, што Віцебскае мастацтва стаіць асобна. Не хачу перацягваць коўдру, але, як ёсць».

Валерыя СЦЯЦКО

Фота Аліны МАЗАВЕЦ

Выбар рэдакцыі

Грамадства

Феномен Максіма Багдановіча

Феномен Максіма Багдановіча

«Я ж кажу вам: добра быць коласам; але шчаслівы той, каму дадзена быць васільком. Бо нашто каласы, калі няма васількоў?»

Палітыка

Бяспраўе і несправядлівасць. Куды ўлады вядуць палякаў?

Бяспраўе і несправядлівасць. Куды ўлады вядуць палякаў?

Старшыня кіруючай кансерватыўнай партыі Польшчы «Права і справядлівасць» (ПіС) Яраслаў Качыньскі выказаўся наконт палітыкі Германіі.

Грамадства

Правільнае харчаванне дадому: даніна модзе або клопат аб здароўі?

Правільнае харчаванне дадому: даніна модзе або клопат аб здароўі?

Калі сфера дастаўкі гатовага харчавання перажыла бурны рост з пачаткам пандэміі, калі з офісаў вельмі многія перамясціліся ў кватэры, а пах

Палітыка

У адказе за гістарычную памяць

У адказе за гістарычную памяць

«Мы толькі цяпер пачынаем усведамляць і падыходзіць да ацэнкі рэальных маштабаў гібелі нашых людзей ад рук фашыстаў і іх памагатых у гады вайны».