Вы тут

Пачым капуста з паляндвіцай? Сельскагаспадарчыя кірмашы сёлета хутка развітаюцца з намі


Сезон восеньскіх сельскагаспадарчых кірмашоў сканчаецца ў беларускай сталіцы і за яе межамі. Традыцыйныя восеньскія кірмашы стартавалі ў Мінску ў сярэдзіне верасня, на іх сельгасвытворцы з усіх куткоў краіны прапанавалі жыхарам сталіцы сваю прадукцыю. Сёлета ў Мінску працуюць 15 гандлёвых пляцовак ва ўсіх раёнах горада. Месцы гандлю размешчаны, у прыватнасці, каля «Чыжоўка-Арэны», у парку Дружбы народаў і іншых папулярных месцах. Якую прадукцыю можна набыць там, па якіх цэнах — даведаўся карэспандэнт газеты «Звязда».


Вопытныя фермеры кажуць: вырасціць прадукцыю — палова справы, галоўнае — выгадна рэалізаваць. Традыцыйныя сезонныя сельскагаспадарчыя кірмашы — выдатная для гэтага магчымасць. У кожным раёне для гандлю вызначаюць прыдатныя лакацыі, а ў сталіцы выбіраюць агульнагарадскую — самую вялікую пляцоўку — на Ташкенцкай, 19. Старт гандлю далі 18 верасня, фінішаваў марафон па закупках 14 лістапада.

Свой багаты ўраджай прадаўцы прывозяць з розных куткоў краіны, апетытныя экзэмпляры з задавальненнем прэзентуюць усім пакупнікам.

Амаль кіламетровы кірмаш разгарнуўся на вуліцы Чкалава, 7. Гандлёвыя шэрагі здаваліся бясконцымі. Трэба як мінімум паўгадзіны, каб ахапіць увесь асартымент: прайсціся, разглядзець, параўнаць.

На вуліцы Ясеніна, 9 шмат тавараў ручной працы: брошкі, кольцы, шкарпэткі, шапкі, апрацоўчыя дошкі, посуд і шмат чаго іншага. Праўда, гандаль у такіх прылаўках ідзе сціпла. Выключэнне — прапанова з ахоўнымі маскамі на твар. Незвычайныя з вышыўкай, каляровым прынтам і ўдалым кроем разыходзяцца як гарачыя піражкі з печкі.

Не саступае ў маштабах і сезонны кірмаш, што разгарнуўся на праспекце Ракасоўскага, 114. Яркія гарбузы, прамяністы мёд, традыцыйная бульба і далікатэсныя каўбасы. Дарэчы, такога асартыменту вясковых мясных ласункаў, як на гэтых сельгаскірмашах, не ўбачыш нідзе.

— Я ў мінулым швачка, — пакуючы чарговую прададзеную павязку, распавядае прадавец Галіна. Жанчына з Мінска, ёй прыкладна 60 гадоў. — Выручка за дзень хоць і невялікая, сярэдняя кошт масак — 3 рублі, але за дзень набягае прыемная дабаўка да пенсіі. Каля 50 рублёў. Запас масак вялікі, але калі скончацца, у мяне і фартухі ёсць, і рукавічкі.

Самы папулярны прадукт кірмашоў — бульбачка. Вось і на Ясеніна расклалі важкія мяшкі гародніны. Знайсці можна і па 70 капеек за кілаграм. Прадаюць звычайна сеткамі. У іх месціцца прыкладна 30 кілагрмаў. Але часцей за ўсё за бульбу просяць 1 рубель 20 капеек. Прыемны бонус — з некаторымі прадаўцамі можна дамовіцца, каб важкую куплю прывезлі да вас дадому.

На кірмашы поспехам карыстаюцца і буракі, бяруць кілаграмамі: на боршч, тушэнне і кансервацыю.

Стабільным попытам карыстаюцца і разнастайныя марынады: агуркі, часнок, аджыка, таматы.

На Прытыцкага, 27 практычна перакрывае тратуар вялізная чарга да двух намётаў. Выглядае вельмі апетытна: хатні тварог — 6 рублёў за кілаграм, сыр — 16 рублёў, сметанковае масла — 9 рублёў 50 капеек.

У другом намёце з цяжкасцю спраўляецца з ажыятажам прадавец мясных далікатэсаў: каўбаса «пальцам пханая» (24 рублі за кілаграм), падвэнджанае сала са скуркай і мясной праслойкай (17 рублёў за кілаграм).

З веданнем справы гандлюе пажылы мужчына, што прадае журавіны. Цуд-ягада, па яго словах, зберажэ ад усяго і ў першую чаргу ад ковіду. Тавар прывезлі аж з Браслаўскіх азёр, прадаюць па 8 рублёў 50 капеек за кілаграм. Чаргі няма, але настойлівы маркетынг час ад часу прыцягвае ахвотных аздаравіцца.

— Частку засахару і адпраўлю ў маразілку, а другую пушчу на кампот, — дзеліцца планамі Пятро. Ён, вядома, часты госць кірмашоў. Любіць прыцаніцца, параўнаць якасць прадуктаў. — Уважліва глядзець трэба не толькі за цэнамі, але і за грамоўкай. Крыху далей журавіны прадаюць у латках па 6 рублёў. Пытаеш — і высвятляецца, што ў латку 600 грамаў. Атрымліваецца, што больш выгадна браць журавіны за 8 рублёў 50 капеек за кілаграм.

На сонцы пераліваецца мёд: вадкі лугавы (9 рублёў за 700 грамаў) або грэчкавы (14 рублёў за кілаграм), разнатраўе (15 рублёў за кілаграм), у сотах (кавалачак з выгляду на 300 грамаў за 4 рублі 80 капеек). Побач размясціліся і арэхі. Дарэчы, хатні грэцкі можна знайсці па 5 рублёў за кілаграм, кедравы — 20 рублёў за кілаграм.

Асартымент кірмашовых прылаўкаў цешыць вока, ёсць усё: ад сезоннай гародніны да дзіўных сувеніраў ручной работы і вязаных шапак.

Яўген прывез велізарны асартымент прадукцыі: памідоры, яблыкі, агуркі, квяцістая капуста, сліва, баклажаны, шынкі, зеляніна, перцы, рэдзька, буракі, бульба. Словам, чаго там толькі няма! Сам мужчына жыве на Магілёўшчыне, а прадукцыю вырошчвае ў Гродзенскай вобласці. Дапамагаюць родныя.

— Аграрным бізнесам займаюся амаль чвэрць стагоддзя! Ведаю, якога тавару трэба ўзяць пабольш, а якога — паменш. Цяпер добра бяруць капусту, моркву на квашанне... вядома, у пашане бульба. Памідоры і агуркі ў асноўным закупляюць на салаты, у невялікіх аб'ёмах. Цяпер на іх цэннік падняўся: усё ж грунтавыя віды адышлі, амаль усе — з цяпліцы, — уводзіць у курс справы Яўген.

Самы вялікі сталічны кірмаш традыцыйна праходзіць каля «Чыжоўка-Арэны». Тут за 12 выхадных дзён рэалізавалі больш за 500 тон плодаагародніннай прадукцыі, свой тавар прывезлі каля 3700 прадаўцоў. Вядома, лідар продажаў — бульба. Жыхары сталіцы папоўнілі свае запасы на 200 тон гэтай гародніны, на 55 тон морквы, 55 тоны яблыкаў, 50 тоны буракоў, 44 тоны капусты.

Кірмаш каля «Чыжоўка-Арэны» ў адрозненне ад іншых раённых (а іх усяго, нагадаю, дзевяць) праходзіць па два выхадныя дні запар, а не толькі па суботах. Ужо на падыходзе да яго бачыш людзей з тачкамі, што цягнуць пакупкі. Хтосьці грузіць у багажнікі машын, іншыя з цяжкасцю зацягваюць пару пудоў у асноўным агародніннай «здабычы» ў грамадскі транспарт.

Частка кірмашу — шэрагі райпо з усёй краіны, іншых дзяржарганізацый, якія гандлююць у асноўным мясам і мяснымі прадуктамі. Цэны адрозніваюцца. Напрыклад, «Мінскі холадакамбінат» прадае філе індычкі па 15,59 рубля, паляндвіцу — па 12,78 рубля, курынае філе — па 9 рублёў, галёнку — па 5,46 рубля, тушку качаняці — па 6,58 рубля, свіную печань — па 2,27 рубля, а набор для булёну — па 2,19 рубля.

У Баранавіцкім райпо паляндвіца каштуе 14,90 рубля, каўбаса свіная — 13 рублёў, каўбаса курыная з салам — 11,50 рубля, свініна духавая — 11,10 рубля, ялавічына духавая — 15,60 рубля, грудзінка — 10,90 рубля, рэбры — 9,50 рубля, рулька — 4,50 рубля.

У суседнім халадзільніку: бараніна — 16,59 рубля, індычка — 9,59 рубля, грудзінка бескасцёвая — 11,49 рубля, карэйка — 15,99 рубля, рэбры — 7,99 рубля.

Сенненскае райпо прапануе па акцыі фарш з мяса птушкі — па 9,55 рубля, фарш «Мінскі» — 9,98 рубля, курыная каўбасу з салам — па 11,50 рубля і галубцы — па 6,99 рубля. Без акцыі ёсць ялавічына для смажання — 18,72 рубля, «кулінарная» — 14,07 рубля, свініна для гарачага — 12,66 рубля, «апетытная» — 14,42 рубля, для адбіўных — 15,97 рубля, для шашлыку — 14,36 рубля, «па-сялянску» — 8,80 рубля.

У суседнім радзе цэны яшчэ больш «жорсткія»: мужчына з Віцебску прадае ўжо гатовае да ўжывання мяса і сала: кумпяк — 19 рублёў, карэйка —17 рублёў, руляда — па 20 рублёў, сальцісон — па 11 рублёў, сала — па 16 і 18 рублёў. Косткі — па 3 рублі, «пальцам пханая» —13 рублёў, паўтуша свіная — па 14 рублёў.

У яшчэ аднаго прадаўца свайго мяса набор не менш шырокі: кумпяк вэнджаны — 20 рублёў, карэйка салёная — 17 рублёў, паляндвіца — 25 рублёў, каўбаса хатняя — 24 рублі, сала (вэнджанае і салёнае) — па 19 рублёў, грудзінка — 16 рублёў, крывянка — 11 рублёў, сальцісон па акцыі — 9 рублёў.

Са слоў палешука, у сезон сям'я трымае да 20 свіней, так што дома яшчэ ёсць будучыя кумпякі і каўбасы. «Пару галоў яшчэ бегае на падворку, чакае свайго часу. Зямлі ў нас, калі ўсе ўчасткі сабраць, каля гектара, але на іх мы на продаж гародніну практычна не вырошчваем — усё на корм ідзе», — расказвае Руслан, які жыве ў Мінску і дапамагае вясковым сваякам з рэалізацыяй.

Нятанна сёння прыкупіць і гародніну. Практычна ўся яна па параўнанні з леташнім сезонам падаражэла. А калі ўспомніць цэны 3-4-гадовай даўнасці, калі складана было знайсці хоць што-небудзь з хадавой гародніны з цэннікам вышэй за рубель, то становіцца ясна, як змянілася «баршчовая» інфляцыя. Мяркуйце самі: бульба на кірмашы каштавала тады 25—35 капеек, буракі і морква — 30—50 капеек, цыбуля — 35—60 капеек, капуста — 25—35 капеек, памідоры — ад 80 капеек да 2,5 рубля, перац — ад 1 да 2,5 рубля, агуркі — 2-3 рублі, яблыкі — ад 40 капеек да 2,5 рубля, грушы — ад 80 капеек да
2 рублёў, журавіны — 3,4-4 рублі, мёд — 6—14 рублёў.

Сёння практычна ўсе цэны пачынаюцца ад рубля. Бульбачка — 0,7—1,2 рубля, капуста — 1—1,2 рубля, морква — 0,8—1 рубель, буракі — 0,8—1 рубель, цыбуля — 0,8—1,2 рубля, памідоры — 2—4,5 рубля, перац — 2—4,5 рубля, агуркі — 4-5 рубля, яблыкі — 0,8—2,5 рубля, грушы — 1,5—6 рублёў, журавіны — 8-9 рублёў, мёд — 9—18 рублёў, часнок — 3,5—8,5 рубля, пекінская капуста — 2—2,5 рубля, квяцістая — 1,5—4 рублі, кавун — 0,7—1 рубель, чарнасліў — 3 рублі, вінаград — 3—4,5 рубля.

Пытаемся ў прадаўца: «Чаму так падаражэла капуста?»

«У мінулым годзе шмат яе насадзілі, цана ўпала. У гэтым многія не сталі адводзіць пад яе шмат месца, вось і здарыўся дэфіцыт. Таму і каштуе не 25 капеек, а рубель», — тлумачыць малады чалавек. Цікава: а як тады растлумачыць падаражанне іншай гародніны?

Хэлаўін прайшоў, вось чаму за гарбузы просяць куды менш, чым тыдні два таму, — 0,5—1,5 рубля за кілаграм. Шампіньёнамі гандлюе на здзіўленне ўсяго некалькі чалавек, цана — ад 5,5 да 7 рублёў.

Пекінскую капусту можна купіць за 2—4 рублі, цыбулю чырвоную і белую — за 1,5—2 рублі, радыска ідзе за 7,50 рубля, гранаты можна набыць і паштучна — за 2 рублі, і на вагу — 4-5 рублёў за кілаграм.

На вагу прадаюць і гарбату — амаль усе варыянты па 5-6 рублёў, але ёсць і па 9 рублёў — «Ройбуш» — «чайны хмызняк, без кафеіну». «Маскоўская гарбатная кампанія», — тлумачыць паходжанне тавару прадавец. Пасля чаго назвы не выклікаюць здзіўлення («Пырскі шампанскага», «Імператарскі», «Кацярына Вялікая»...).

На суседнім прылаўку — фундук (садовы і лясны) — па 15 рублёў, фісташка з соллю — 35 рублёў, арахіс — 8 рублёў, гарбузовыя семкі — 16 рублёў, а побач выразны да немагчымасці цэннік — «Семкі чорныя — 3,5 рубля». Чамусьці толькі ў адным месцы на кірмашы прадаюць яйкі — Д1 — 2,30 рубля, Д0 — 2,70 рубля за дзясятак.

Крыху воддаль Кацярына з Сенніцы прадае саленні і салёныя грыбы — хоць і дорага, але асартымент уражвае. Баравікі — 49 рублёў за кілаграм, грузды — 30 рублёў, рыжыкі — 45 рублёў, апенькі — 27 рублёў, маслякі — 30 рублёў. «Даражэй за райпоўскія, таму што ў мяне кожны грыб прамыты, якасна пасолены. Займаюся я імі не першы год і езджу па розныя віды ў розныя раёны Мінскай вобласці ў розны час. Па рыжыкі — аж пад Старыя Дарогі, па баравікі — ва Уздзенскі», — распавяла жанчына.

Тут жа прадаюць жывую рыбу: сом — 9,00—9,80 рубля, шчупак — 7,70—8,20 рубля, амур — 6,37—6,90 рубля, карп — 4,95—6,50 рубля, таўсталобік — 4,50—4,90 рубля, карась — 1,65—3,74 рубля.

Праз дзясятак метраў можна ў адным месцы купіць і свойскае мяса, і хлеб хатняй выпечкі (па 2 рублі) — з сялянскай гаспадаркі з Баранавіцкага раёна. «Без цукру», — удакладняецца на цэтліку.

Не сказаць, каб «салодкімі» былі цэны на кансервы беларускіх вытворцаў — іх перакупнік спрабуе прадаць даражэй, чым яны каштуюць у сеткавых крамах. Напрыклад, свініну — за 3,80 рубля, а ялавічыну — за 3,20 рубля.

А вось чаго ў «сеткавіках» не купіш — дык гэта эксклюзіўных хатак (за 100—130 рублёў) і ляжанак (20—30 рублёў) для катоў-сабак. Гэтай незвычайнай справай Мікіта займаецца нядаўна, усяго год таму. «Кот з'явіўся. Зрабіў яму домік, людзі сталі прасіць зрабіць ім такія ж, і я ўцягнуўся. Зараз аформіўся як рамеснік, раблю домікі, — часцей на заказ. Варыянты афармлення любыя. Цяпер вось «авакада» дарабляю», — адзначыў мужчына.

Непадалёк раскладзеныя лазневыя венікі: дубовы каштуе 5 рублёў, ядлаўцовы — 4 рублі, можна прыкупіць невялікія вязаначкі палыну і святаянніку — усяго па 2 рублі. «Павесіш у лазні, і, калі пойдзе пара, водар будзе шыкоўны», — нахвальвае тавар прадавец.

Ну а калі адпачыць хочацца адразу пасля блукавання па гандлёвых радах, то можна і шашлыку (свіны — 4,90 рубля, курыны і з перапёлкі — па 4 рублі за 100 грам) з глінтвейнам (18 %, 5 рублёў за 300 грам) спажыць, «не адыходзячы ад касы».

Ну вось і ўсё. Восеньскія кірмашы з намі развіталіся сёлета. Хто пабываў на іх і закупіўся, думаем, добра выгадаў — а лішняя капейка ніколі ў гаспадарцы не бывае. Ну а хто паленавўся, што ж — ёсць у нас Камароўка.

Данііл ХМЯЛЬНІЦКІ

Выбар рэдакцыі

Эканоміка

Змены ў падатковы кодыэкс. Хто заплаціць падатак на кватэру, а хто не?

Змены ў падатковы кодыэкс. Хто заплаціць падатак на кватэру, а хто не?

З пачатку года ўступілі ў сілу змены ў Падатковы кодэкс.

Культура

Біблія на беларускай мове: «Галоўнае — абапірацца не на прыдуманыя ўяўленні, а на тысячагадовы вопыт набожных папярэднікаў»

Біблія на беларускай мове: «Галоўнае — абапірацца не на прыдуманыя ўяўленні, а на тысячагадовы вопыт набожных папярэднікаў»

 У 2019 годзе прэміяй «За духоўнае адраджэнне» былі адзначаны перакладчыкі Бібліі на беларускую мову.

Палітыка

Алег Іваноў: Наша супрацоўніцтва — вуліца з двухбаковым рухам

Алег Іваноў: Наша супрацоўніцтва — вуліца з двухбаковым рухам

У бягучым годзе стартуе рэалізацыя 28 інтэграцыйных праграм Саюзнай дзяржавы.

Грамадства

Чым прыцягвае гісторыя ваеннай авіяцыі бераставіцкіх аматараў тэхнічнай творчасці

Чым прыцягвае гісторыя ваеннай авіяцыі бераставіцкіх аматараў тэхнічнай творчасці

Ідэя стварыць гурток авіямадэлістаў у нейкім сэнсе звязана і з размяшчэннем побач з райцэнтрам былога ваеннага аэрадрома.