Вы тут

Вольга Шпілеўская: Журналістыка — гэта маё жыццё!


У адыходзячым годзе Вольга Шпілеўская ўзначаліла прадстаўніцтва Міжнароднай тэлерадыёкампаніі «Мір» у нашай краіне. Пасада ганаровая, але ў той жа час вельмі адказная: паказваць і расказваць пра сапраўднае жыццё Беларусі за яе межамі. Аб перспектывах сучаснага тэлебачання і аўтарскай журналістыкі, дзейнасці ў Беларускім саюзе жанчын і крыніцах натхнення Вольга Аляксандраўна, як і належыць прафесійнаму журналісту, расказала вельмі падрабязна і смачна. 


— Вольга Аляксандраўна, практычна ўся ваша прафесійная дзейнасць звязана з журналістыкай. Ці можна сказаць, што гэта ваш лёс?

— Гэта больш, чым лёс. Гэта жыццё! Здарылася так, што я прыйшла працаваць у навіны ў 1994 годзе. Гэта быў другі курс журфаку. Так што, па сутнасці, усё маё жыццё звязана з навінамі. Ці выбірала я прафесію свядома, сказаць складана. Але зараз я не ўяўляю, што іншае я магла абраць тады. Я хацела на журфак заўжды. І так атрымалася, што маё першае знаёмства з прафесіяй адбылося на радыё, на вуліцы Чырвоная. Па сутнасці, гэта была творчая практыка, якая дала мне магчымасць паступіць на журфак. На радыё я рабіла сюжэты. Памятаю, як першы раз пачула свой голас, запісаны на бабіну... Гэта была не я! (смяецца)

— З якой дзейнасці непасрэдна пачалося тэлебачанне ў вашым жыцці?

— Гэта была Камуністычная, 6, аддзел па апрацоўцы інфармацыі. Уявіце, які гэта быў час! Толькі пачалі з’яўляцца першыя камп’ютары. Нашай задачай было складаць блокі навін з інфармацыйных стужак ТАСС, Інтэрфакса, якія потым выкарыстоўваліся на радыё і ТБ. Лагічна, што наступным крокам стала Агенцтва тэленавін.

— Між тым перыядам і днём сённяшнім прайшло больш за 25 гадоў. За гэты час у тэлевізійным вяшчанні адбыўся вялізны скачок. Вы, як прафесіянал, у якіх кірунках найперш бачыце розніцу?

— Мне здаецца, журналістыка — гэта прафесія, якая сёння развіваецца хутчэй за іншыя. Гэта ўжо не тая класічная журналістыка, якая была яшчэ ў 2000 годзе. Тады асноўная задача журналіста заключалася ў тым, каб знайсці інфармацыйную нагоду і здабыць інфармацыю, а не проста яе апрацаваць, не ўстаючы з крэсла. Табе трэба было акружыць сябе вялікай колькасцю знаёмых, крыніцамі інфармацыі, ты павінен быў ведаць усіх прэс-сакратароў для таго, каб быць першым і рабіць эксклюзіўныя матэрыялы. Ты ўвесь час знаходзіўся ў руху. Цяпер, вядома, працаваць журналістам з аднаго боку прасцей, а з другога, складаней. У такіх вялізных патоках інфармацыі няпроста захаваць свой твар, стрыжань і стылістыку.

— Сапраўды сучасныя людзі перагружаныя інфармацыяй. Як не разгубіцца ў гэтай плыні і зразумець, дзе праўда, а дзе фэйк?

— Цяпер на першы план выходзіць аўтарская журналістыка. Прыйшоў яе час. У людзей з’явілася запатрабаванне ў пэўных людзях, у пэўных асобах, у пэўных вачах і галасах. Давяраючы думцы аўтарытэтнага журналіста, чалавеку прасцей зразумець і больш глыбока прааналізаваць працэсы, якія адбываюцца ў грамадстве, у краіне, у свеце. Пажадана, каб гэта быў журналіст і палітолаг у адной асобе.

Пакуль аўтарская журналістыка ў нас не здарылася, яе месца на нейкі час занялі блогеры. Асабліва яскрава гэта было прыкметна ў 2020 годзе. Людзі, якія стаміліся ад бясконцых патокаў інфармацыі, знайшлі таго, каму можна давяраць і за кім можна ісці. І вось прыйшоў час Рыгора Азаронка, Яўгена Пуставога, Ігара Тура. На мой погляд чалавек, які свядома ідзе ў аўтарскую журналістыку, абавязаны, як лекар, даваць клятву, прынамсі «не нашкодзь». Бо слова можа не проста параніць, яно можа развязаць вайну.

— Паводле сацыялагічных даследаванняў узроставы цэнз тэлевізійнай аўдыторыі сёння 55+. Эксперты гавораць аб тым, што тэлебачанне паступова памірае. Наколькі вы згодны з гэтым сцвярджэннем?

— Я не зусім з гэтым згодна. Прапаную, перш за ўсё, аддзяліць слова тэлебачанне ад тэлевізара, бо тэлебачанне — гэта паняцце больш шырокае і глыбокае. Медыявымярэнне праводзіцца, калі прыстаўка прывязана да канкрэтнага тэлевізара. Але ж ёсць яшчэ тэлеглядзенне ў інтэрнэце. Таго ж Салаўёва большасць глядзіць у інтэрнэце, таго ж Тура глядзяць у інтэрнэце і ў тэлеграме. Тут няма даследаванняў, якія пацвярджалі б, што ў гэтых праграм больш сталая аўдыторыя. Пасля 2020 года, на мой погляд, адбыўся скачок у развіцці тэлебачання як тэлевізара. І гэта апраўдана. Калі на людзей зваліўся вялізны паток інфармацыі, вельмі многія вярнуліся да класічных сродкаў масавай інфармацыі, каб разумець дзяржаўны пункт гледжання і афіцыйную пазіцыю па найважнейшых пытаннях.

— Адыходзячы год у вашай кар’еры адзначыўся новым прызначэннем. Вы ўзначалілі прадстаўніцтва МТРК «Мір» у нашай краіне. Калі ў кампаніі змяняецца кіраўнік, як правіла, запускаецца працэс стварэння каманды «пад сябе». Ці прыйшлося вам праводзіць такія пераўтварэнні?

— Калі я прыйшла на «Мір», то ўбачыла шмат знаёмых асоб. Гэта людзі, якіх я так ці інакш ведаю дзякуючы шматгадовай тэлевізійнай дзейнасці. Каманду (асабліва кіраўнікоў) сапраўды пад сябе фарміраваць не прыйшлося. Яны ўсе людзі адказныя, кампетэнтныя, глыбока адданыя краіне і безумоўна знаходзяцца на сваіх месцах. У прадстаўніцтве працуе 98 чалавек. Асноўная задача нашага вяшчання прадстаўляць інтарэсы Беларусі за яе межамі. І, перш за ўсё, інфармаваць, а не даваць ацэнку.

— Куды сёння ідзе «Мір»?

— «Мір» ідзе ў інтэрнэт. Вядома, да гэтага, «Мір» працаваў у інтэрнэце, быў прадстаўлены ў «Інстаграме», у «Тэлеграме». Але, на мой погляд, гэтаму напрамку не надавалася належнай увагі. Мы вырашылі, што нашае прадстаўніцтва павінна быць прадстаўлена ў інтэрнэце даволі шырока. Быў створаны аддзел мультымедыйных праектаў. Мы асвоілі «Цік-Ток», больш сур’ёзна пачалі працаваць у «Тэлеграме». Мы не выраслі ў колькасці падпісчыкаў, але індэкс цытуемасці, што вельмі важна, высокі. Нас пачалі заўважаць буйныя расійскія, украінскія тэлеграм-каналы. Такое ж развіццё сёння атрымлівае і наш сайт. Тэлевізійны час абмежаваны, і мы не можам запоўніць яго выключна беларускім кантэнтам, а ў інтэрнэце мы можам прысутнічаць бязмежна. Людзі ў нас таленавітыя, кантэнт унікальны. Карацей, там акцэнт у бок беларускага свету.

— Вольга Аляксандраўна, існуе меркаванне, што кіраўнікі вельмі крытычна ставяцца да сваёй працы. Наколькі гэтая якасць прысутнічае ў вашай працы і жыцці? І які ў цэлым ваш стыль кіравання?

— Для мяне заўсёды вельмі важна, ставіцца да людзей так, як я б хацела, каб яны ставіліся да мяне. Я насамрэч стараюся ніколі не павышаць голас, імкнуся размаўляць, тлумачыць. Але я вельмі патрабавальная да выканання таго, што я прашу і аб чым кажу. Я гэта раблю ціха, але пры гэтым я веру, што чалавек зробіць работу якасна і ў тэрмін. Але і, вядома, да кожнай сітуацыі заўсёды падыходжу індывідуальна: мне як кіраўніку важна разумець, ці па сілах таму ці іншаму супрацоўніку выканаць пастаўленую задачу.

Да сябе я стаўлюся вельмі крытычна, часам мне здаецца, што можна было б сябе і пашкадаваць. Але ж самыя непаспяховыя людзі — гэта тыя, хто ўвесь час сябе шкадуе. Мір — гэта люстэрка. Калі ў цябе нешта не атрымліваецца, знайдзі ў сабе гэты момант і прапрацуй.

— Вы заўсёды ўсмешлівыя, прыязныя і спагадлівыя. У вас заўсёды гараць вочы. Дзе знаходзіцца тое месца, дзе вы можаце перазарадзіцца, каб падтрымліваць свой унутраны агонь?

— Калі я хачу аб чымсьці падумаць або перазагрузіцца, мне абавязкова трэба застацца адной і займацца чым-небудзь у кватэры. Я магу прыбіраць, перакладаць рэчы. Увогуле, раскладваю ўсё па палічках. Праз суткі я выходжу з кватэры ў сваім звыклым спакойным эмацыйным стане. Яшчэ адзін спосаб перазагрузіцца — гэта паездка да бацькоў у родны горад Дзяржынск. Да майго прыезду тата заўсёды топіць лазню, і я гадзін на 4–5 сыходжу ў лазню. Для мяне гэтае месца поўнага ачышчэння.

— Нягледзячы на важную медыйную работу, вы знаходзіце час і для грамадскай дзейнасці. Вы ўваходзіце ў склад прэзідыума БСЖ. Сёння ў Беларускім саюзе жанчын узяты курс на «амаладжэнне». Якія яны, сёлетнія жанчыны самай масавай арганізацыі Беларусі?

— Усе вельмі розныя, але пры гэтым дзейнасныя, энергічныя, ініцыятыўныя, пазітыўныя і самадастатковыя. Кожная з іх умее стварыць вакол сябе такую аўру, якая надае агульны рух наперад. Пачынаючы з Алены Леанідаўны Богдан…

— У якія праекты Беларускага саюза жанчын сёння ўцягнутыя вы?

— Вядома, стараюся быць карыснай, перш за ўсё, прафесійна. 4 снежня Беларускаму саюзу жанчын спаўняецца 30 год. Апошні месяц мы актыўна рыхтаваліся да гэтага важнага юбілею: ад сцэнарыя да відэакантэнту. Вельмі хацелася прыгадаць і паказаць асноўныя праекты, якія прайшлі ў нас за 30 гадоў. А іх не мала! Вы ведалі, што ініцыятарамі з’яўлення навагодняй акцыі «Нашы дзеці» ў нашай краіне з’яўляецца Беларускі саюз жанчын? І гэта толькі адзін прыклад таго, як з маленькай ініцыятывы вырас праект рэспубліканскага маштаба. Надзвычайны праект «Супержанчына». Я вельмі рада, што ён з’явіўся ў нашай медыяпрасторы. Асабліва прыемна бачыць на экране жанчын, занятых абсалютна ў розных сферах, але са сваёй грамадзянскай пазіцыяй і сваімі зямнымі радасцямі. Гэтым трэба дзяліцца.

— Менш за месяц засталося да наступлення Новага года. Раскажыце нашым чытачам, якія традыцыі святкавання гэтага чароўнага свята ёсць у вашай сям’і?

— Новы год для мяне — гэта сямейнае свята. У гэты дзень мы заўжды прыязджаем да бацькоў. Нават мая сястра, якая жыве ў Балгарыі, толькі ў год пандэміі не здолела далучыцца да нас. У хаце абавязкова павінна быць жывая ёлка, з традыцыйных страў на стале — «селядзец пад футрам» і салата «Аліўе». Неад’емная частка свята гэта культурная праграма. Як правіла, за забаўляльную частку адказвае мая сястра з пляменнікамі. З нецярпеннем чакаем гэтага Новага года, каб нарэшце сустрэцца і па-сямейнаму яго адсвяткаваць.

— З боем курантаў прынята загадваць жаданне. Што б вы пажадалі нашым чытачам у надыходзячым годзе?

— Па-першае, правесці адыходзячы год плённа і спакойна. А ў надыходзячым Новым годзе я хачу пажадаць усім міру. У сям’і, у душы, у бачанні свету. Міру, як дома, у якім мы ўсе разам жывем і каштоўнасць якога, кожны для сябе сам павінен разумець і берагчы.

Кацярына ТУМАС-ЦІШКЕВІЧ

Фота з асабістага архіва гераіні

Выбар рэдакцыі

Культура

Біблія на беларускай мове: «Галоўнае — абапірацца не на прыдуманыя ўяўленні, а на тысячагадовы вопыт набожных папярэднікаў»

Біблія на беларускай мове: «Галоўнае — абапірацца не на прыдуманыя ўяўленні, а на тысячагадовы вопыт набожных папярэднікаў»

 У 2019 годзе прэміяй «За духоўнае адраджэнне» былі адзначаны перакладчыкі Бібліі на беларускую мову.

Палітыка

Алег Іваноў: Наша супрацоўніцтва — вуліца з двухбаковым рухам

Алег Іваноў: Наша супрацоўніцтва — вуліца з двухбаковым рухам

У бягучым годзе стартуе рэалізацыя 28 інтэграцыйных праграм Саюзнай дзяржавы.

Грамадства

Чым прыцягвае гісторыя ваеннай авіяцыі бераставіцкіх аматараў тэхнічнай творчасці

Чым прыцягвае гісторыя ваеннай авіяцыі бераставіцкіх аматараў тэхнічнай творчасці

Ідэя стварыць гурток авіямадэлістаў у нейкім сэнсе звязана і з размяшчэннем побач з райцэнтрам былога ваеннага аэрадрома.

Грамадства

Інавацыі ў будаўнічай навуцы. Як стварыць тое, што ніхто дагэтуль не ствараў?

Інавацыі ў будаўнічай навуцы. Як стварыць тое, што ніхто дагэтуль не ствараў?

Будаўнічыя ідэі распрацоўваюцца ў лабараторыі аднаго брэсцкага вучонага.