Вы тут

Галалёд, месцамі галаледзіца. Чым адрозніваюцца гэтыя прыродныя з’явы і як не стаць іх ахвярай?


Беларуская зіма вельмі капрызная: маразы хутка змяняюцца адлігай, у выніку чаго ўтвараецца тонкі пласт ільду, які пакрывае дарогі і тратуары. Амаль кожны дзень у прагнозе надвор’я можна пачуць: «Чакаецца галалёд, месцамі галаледзіца». Што гэта за прыродныя з’явы і да якіх наступстваў можа прывесці іх узнікненне, мы даведаліся ў самага вядомага сіноптыка нашай краіны Дзмітрыя Рабава. 


Насамрэч, галалёд і галедзіца абсалютна розныя паняцці. Першае — гэта з’ява прыроды, а другое — яе становішча. Адразу адзначу, што гэтыя атмасферныя з’явы вельмі небяспечныя і ў глабальным сэнсе адмоўна ўплываюць на работу шматлікіх галін эканомікі: сувязі, транспарту, будаўніцтва, камунальнай і сельскай гаспадаркі. Але ж аб усім па парадку.

Галалёд — гэта пласт лёду, які ўтвараецца на прадметах з боку ветра, ад намярзання кропель пераахалоджанага дажджу, шэрані на ветках дрэў, правадах. 

Галаледзіца — гэта лёд на паверхні зямлі. Утвараецца ў выніку замярзання кропель дажджу, густой шэрані, мокрага снега, а таксама пасля замярзання адталай вады на паверхні зямлі. Такім чынам, на дарогах утвараецца стыхійны каток, які запавольвае перасоўванне і людзей, і машын. 

Дарэчы, калі казаць пра аўтамабільны транспарт, то галаледзіца зніжае счэпныя якасці дарожнага пакрыцця ў 10 разоў у параўнанні з яго сухім станам і, як следства, істотна павялічвае тармазны шлях. У адпаведнасці са статыстыкай больш за 50% дарожна-транспартных здарэнняў звязана з галаледзіцай. Каб мінімізаваць рызыку ўзнікнення аварый, неабходна своечасова ў аўто мяняць летнія шыны на зімовыя, а падчас руху быць пільнымі на дарозе і прытрымлівацца небяспечнай дыстанцыі.

Падчас галаледзіцы пакутуюць і людзі: колькасць траўм узрастае ў разы. Асабліва небяспечны лёд, пакрыты тонкім пластам снегу. Каб знізіць рызыку галалёдных траўм, трэба вельмі ўважліва падыходзіць да выбару зімовага абутку: падэшва павінна быць мала слізкай, а ад абцасаў лепей за ўсё адмовіцца. Перасоўвацца ў такіх умовах трэба павольна, раслабіўшы рукі і ногі. Пажылым людзям рэкамендуецца карыстацца кіем з гумовым наканечнікам. Калі падзення пазбегнуць не ўдалося, паспрабуйце згрупіравацца, каб мінімізаваць наступствы. 

У адпаведнасці са шматгадовымі дадзенымі ў сярэднім за год назіраецца ад 7 да 25 дзён з галалёдам. Максімальная колькасць дзён з галалёдам на працягу года вагаецца ад 14 да 40. Самымі небяспечнымі месяцамі з вялікай колькасцю галалёдаў з’яўляюцца снежань і студзень. Звычайна аледзяненні працягваюцца 10-20 гадзін, але ў некаторых выпадках могуць доўжыца і некалькі сутак. Тут ёсць і свае рэкардмены. Напрыклад, у Барысаве ў 1960 годзе галалёд доўжыўся 446 гадзін. 

Зіма набірае разгон, таму раім вам пільна сачыць за прагнозам надвор’я і быць уважлівымі, асабліва ў галалёдныя дні!

Кацярына ТУМАС-ЦІШКЕВІЧ

Выбар рэдакцыі

Культура

Біблія на беларускай мове: «Галоўнае — абапірацца не на прыдуманыя ўяўленні, а на тысячагадовы вопыт набожных папярэднікаў»

Біблія на беларускай мове: «Галоўнае — абапірацца не на прыдуманыя ўяўленні, а на тысячагадовы вопыт набожных папярэднікаў»

 У 2019 годзе прэміяй «За духоўнае адраджэнне» былі адзначаны перакладчыкі Бібліі на беларускую мову.

Палітыка

Алег Іваноў: Наша супрацоўніцтва — вуліца з двухбаковым рухам

Алег Іваноў: Наша супрацоўніцтва — вуліца з двухбаковым рухам

У бягучым годзе стартуе рэалізацыя 28 інтэграцыйных праграм Саюзнай дзяржавы.

Грамадства

Чым прыцягвае гісторыя ваеннай авіяцыі бераставіцкіх аматараў тэхнічнай творчасці

Чым прыцягвае гісторыя ваеннай авіяцыі бераставіцкіх аматараў тэхнічнай творчасці

Ідэя стварыць гурток авіямадэлістаў у нейкім сэнсе звязана і з размяшчэннем побач з райцэнтрам былога ваеннага аэрадрома.

Грамадства

Інавацыі ў будаўнічай навуцы. Як стварыць тое, што ніхто дагэтуль не ствараў?

Інавацыі ў будаўнічай навуцы. Як стварыць тое, што ніхто дагэтуль не ствараў?

Будаўнічыя ідэі распрацоўваюцца ў лабараторыі аднаго брэсцкага вучонага.