Вы тут

Каўбаса і сумленне


Перад святамі адправілі на «аптовую закупку» ў буйную краму адной вядомай сеткі нашых мужчын, бо тое, што меркавалася купіць, у жаночых руках праблематычна было б данесці нават да машыны. Уручылі хлопцам доўгі спіс, яшчэ і на словах праінструктавалі, што і як. Дзесьці праз гадзіну нашы «ганцы» ўваліліся ў кватэру з пакетамі і задаволенымі ад выкананай місіі тварамі. Разам з прадуктамі нам быў уручаны і ўжо згаданы спіс, і даўжэзны, мо на метр, чэк: «Правярайце!»


Правяраць, канешне, ніхто нічога не збіраўся, тым больш па чэку. Я яго ўзяла толькі дзеля таго, каб паглядзець, ці скарысталіся яны зніжкай па маёй дысконтнай карце і колькі гэта зніжка склала. Ну і прабеглася вачыма па ўсім спісе... За каўбасу сыравяленую «Баварскую» цаной па дваццаць чатыры рублі за кіло я зачапілася не з-за назвы і з-за цаны — з-за вагі. Яе, як сведчыў чэк, хлопцы купілі... усяго сто трыццаць два грамы. Што на фоне астатніх каўбас і іншых мясных далікатэсаў, якіх мы на сваю вялікую сям'ю бяром як мінімум па паўкіло, выглядала, мякка кажучы, дзіўна. Можа, нарэзку якую купілі ў прыгожай упакоўцы, падумалася. Не, сярод прадуктовай разнастайнасці, выкладзенай на стол, нічога падобнага не аказалася. Падзялілася назіраннямі са стрыечнай сястрой, што дапамагала на кухні. «Можа, купілі кавалачак ды там жа і з'елі? — выказала здагадку яна. — Але ж не, мы толькі што добра паснедалі...» — «Слухай, а можа, гэта яны закуску сабе купілі, а яшчэ «чакушку» ў тытунёвым аддзеле (там чэк іншы), ды ўжо святкаваць пачалі? — уключыла «дэдукцыю» я. — Пусцілі казлоў у агарод». — «Ды не, не можа быць! Як жа яны тады на машыне ехалі...»

Карацей, нічога не заставалася, як выпытваць у мужыкоў, куды яны дзелі сто трыццаць два грамы «Баварскай». І няёмка было, але ж трэба было дазнацца праўду! Хлопцы пачалі ўсё адмаўляць: не куплялі ніякай каўбасы дадатковай. Але ж чэк сведчыў пра іншае. Пачалі звяраць з астатнімі прадуктамі — можа, штрых-код на якім памылковы, вось і прабілася на касе замест, скажам, мандарынаў тая няшчасная каўбаса. Нічога падобнага — усё супала з чэкам. Плюс «Баварская», якую ніхто і не нюхаў.

Свята мы адзначылі весела і хораша, але ж, як той казаў, асадачак застаўся. Мы з сястрой так да канца і не паверылі, што каўбасу не куплялі (куды падзелі — гэта ўжо іншая справа). Хлопцы дзьмуліся на нас за тое, што не верым...

Але самай цікавай была разгадка гэтай гісторыі. Я ёй падзялілася з прыяцелькай, якая працуе ў адной вялікай краме. Дык вось яна мне (пад вялікім сакрэтам) расказала, што ніякай памылкі ў чэку не было, што такім чынам некаторыя супрацоўнікі магазіна забяспечваюць сабе бясплатныя прадукты. Схема працуе прыкладна так. Перад святамі або на выхадныя (калі больш людзей і, адпаведна, пакупак) некалькі касіраў і прадаўцоў дамаўляюцца паміж сабой вынесці з крамы, скажам, дзве палкі... той жа «Баварскай». Прычым не ўкрасці, бо з гэтым строга, а купіць, не плаціўшы. Заплацяць за далікатэс пакупнікі. Галоўнае — не пралічыцца, «дзелячы» яго на дробныя часткі, каб пасля пры падвядзенні вынікаў у суме ўсё супала. Далей — справа тэхнікі. Вопытным вокам касір выбірае пакупніка з вялікай колькасцю тавару, які не лічыць кожную капейку, а значыць, не будзе звяраць чэк проста каля касы. Як правіла, у ролі такіх няўважлівых спажыўцоў выступаюць мужчыны, якіх жонкі на выхадныя адпраўляюць «закупіцца на тыдзень». Сто грамаў каўбасы, прабітай у дваццаці найменнях, ніхто і не заўважыць, дый сума звычайна атрымліваецца вялікая, таму лішнія паўтара-два рублі таксама застануцца незаўважаныя. Карацей, некалькі такіх разявак на касе — і вуаля — патрэбная колькасць прадукту аплачана, можна смела яго забіраць. Ніякі пераўлік не выявіць, бо ўсё сыходзіцца.

Да таго ж гэта амаль што не рызыкоўна. Большасць нават дома вялікі чэк з мноствам пакупак звяраць і глядзець не будзе. Калі ж, як у нашым выпадку, заўважаць, — таксама нічога. У краму разбірацца не пойдзеш — чым дакажаш, што ты тую каўбасу не купіў, дый няёмка неяк. У міліцыю звяртацца тым больш не будзеш з-за ста грамаў каўбасы. Вось такая беззаганная схема. Адзіны «пацярпелы» ў ёй — сумленне ўласна непасрэдных удзельнікаў. Але іх, мяркуючы па расповедзе маёй прыяцелькі, гэта не надта непакоіць: падумаеш, дробязь. Ніхто ж ад гэтага не збяднеў... І калі спытаць гэтага касіра, ці лічыць ён сябе сумленным чалавекам, ён, не задумваючыся (і абсалютна шчыра!), адкажа: «Канешне!»...

Якая, спытаеце, ва ўсяго гэтага аповеду мараль? Не, гэта не пра тое, што «будзьце пільнымі», «як нас дураць» і «лічыце грошы не адыходзячы ад касы» (хоць, можа, камусьці гэты досвед і спатрэбіцца). У апошнія дні, калі падводзяцца вынікі абмеркавання змяненняў у Канстытуцыю, гучыць думка, што сярод новых палажэнняў, якія выклікалі найбольш пытанняў, — і тыя, што датычацца самасвядомасці і сумленнасці чалавека. Некаторыя не разумеюць, навошта ў Асноўным Законе прапісваць абавязкі чалавека клапаціцца аб уласным здароўі, абавязкі бацькоў выхоўваць дзяцей у павазе да працы, да законаў сваёй краіны, да традыцый свайго народа...

Вось пішу «некаторыя», а ўяўляю тую незнаёмую мне касірку, якая свядома прабіла пакупніку лішнія сто трыццаць два грамы «Баварскай» каўбасы...

Алена ЛЯЎКОВІЧ

Выбар рэдакцыі

Грамадства

Як сэканоміць на «камуналцы»? Інструкцыя ад спецыялістаў

Як сэканоміць на «камуналцы»? Інструкцыя ад спецыялістаў

Хто мае права на вяртанне грошай, а хто — заплаціць цалкам.

Культура

Канкурсант ад Беларусі на «Віцебск-2022» Ганна Трубяцкая: Маладыя маюць права быць на вялікай сцэне

Канкурсант ад Беларусі на «Віцебск-2022» Ганна Трубяцкая: Маладыя маюць права быць на вялікай сцэне

Артыстка з чароўным голасам сёлета прадставіць Беларусь на конкурсе эстраднай песні «Віцебск—2022».

Грамадства

Як самі бацькі псуюць сваіх дзяцей? 5 галоўных памылак дарослых. Не рабіце так ніколі

Як самі бацькі псуюць сваіх дзяцей? 5 галоўных памылак дарослых. Не рабіце так ніколі

Выхаванне дзяцей — не самая простая задача. Капрызы, істэрыкі — гэта толькі частка праблем, з якімі сутыкаюцца сучасныя бацькі.

Грамадства

Рызыкі лічбавай прасторы. Як не трапіць на вуду інтэрнэт-махляроў

Рызыкі лічбавай прасторы. Як не трапіць на вуду інтэрнэт-махляроў

Цалкам вырашыць праблему кібернебяспекі немагчыма.