Вы тут

У Мінску пачала працаваць выстава «Мне сняцца сны аб Беларусі...»


У Палацы мастацтва 16 чэрвеня пачала працаваць рэспубліканская выстава «Мне сняцца сны аб Беларусі...».


Ад першых партрэтаў — да сучасных імправізацый

На прэс-канферэнцыі, якая адбылася напярэдадні, гаварылі пра адлюстраванне спадчыны класікаў у сучасным беларускім мастацтве і пра тое, якой задуманая выстава. Першы намеснік старшыні Беларускага саюза мастакоў Наталля Шаранговіч распавяла, што экспазіцыю складае каля 200 работ. Большасць з іх створана мастакамі-сучаснікамі. Перад імі стаяла задача паказаць не партрэтныя выявы класікаў, а распавесці, што для іх Беларусь, праз вобразы лірыкі паэтаў. Наведвальнікі ўбачаць не прамое ілюстраванне твораў Янкі Купалы і Якуба Коласа, а асацыятыўныя, алегарычныя і метафарычныя матывы. Наталля Шаранговіч адзначыла, што для арганізатараў было вельмі важна і тое, каб на выставе з'явілася частка рэтраспектыўнага, гістарычнага характару.

— У нас ёсць пункт адліку — адзін з першых партрэтаў Янкі Купалы, які быў створаны ў 1921 годзе мастаком Дзмітрыем Полазавым. Дзякуючы фондавым работам, з'явіліся ў экспазіцыі імёны тых мастакоў, якіх сёння, на жаль, ужо няма: Міхаіл Савіцкі, Віктар Грамыка, Георгій Паплаўскі, Леў Гумілеўскі.

140-годдзе з дня нараджэння Янкі Купалы і Якуба Коласа знаходзіцца ў цэнтры ўвагі ўсёй культурнай супольнасці нашай краіны, падкрэсліў Аляксей Чарота, намеснік старшыні Саюза пісьменнікаў Беларусі. У СПБ складзены асобныя планы па святкаванні юбілеяў класікаў — да мерапрыемстваў далучыліся ўсе абласныя арганізацыі саюза. На працягу года адбудуцца круглыя сталы, выстаўкі, а таксама сустрэчы пісьменнікаў з чытачамі:

— Сяброўства мастакоў і пісьменнікаў, іх творчыя стасункі назіраліся ў гісторыі не толькі нашай краіны. Можна прыгадаць хаця б сяброўства Талстога з Рэпіным або Левітана з Чэхавым. Таму выдатна, што сёння мы зможам пабачыць дасягненні ў беларускім выяўленчым мастацтве, якія звязаны з імёнамі Янкі Купалы і Якуба Коласа. Я спадзяюся, што гэты праект будзе толькі адным з крокаў у супрацоўніцтве мастакоў і пісьменнікаў, якое працягнецца і далей.

Развіваючы думку аб сінтэзе мастацтваў, Ірына Мацяс, дырэктар Дзяржаўнага літаратурна-мемарыяльнага музея Якуба Коласа, адзначыла, што для выстаў літаратурных музеяў вельмі каштоўныя ілюстрацыі. У якасці прыкладу — работы Васіля Шаранговіча да паэмы «Новая зямля», а таксама графічныя творы Людмілы Пятруль да зборніка «Казкі жыцця». Выстава з работамі менавіта сучасных мастакоў — добрая нагода папоўніць фонды музея.

Дырэктар Дзяржаўнага літаратурнага музея Янкі Купалы Ганна Галінская дадала, што ў Год гістарычнай памяці імёны класікаў і іх творчая спадчына набываюць асаблівы сэнс. Юбілеі Янкі Купалы і Якуба Коласа, а таксама прысвечаныя ім работы мастакоў з'яўляюцца складнікам нашай агульнай гістарычнай памяці. Тым больш што ў сваіх творах Янка Купала распавядаў аб становішчы 1941—1942 года — цяжкія часы акупацыі, генацыд беларускага народа.

У лучнасці музыкі, паэзіі, мастацтва

У экспазіцыі, якая размясцілася на двух паверхах Палаца мастацтва, — розныя, у нейкім сэнсе палярныя па выкананні і творчай ідэі, работы. Гэта і класічныя партрэты бацькоў Якуба Коласа Міхаіла і Ганны Міцкевіч, створаныя Віктарам Маркаўцом. І яскравыя, поўныя колераў пейзажы Уладзіміра Пракапцова і Алега Скавародкі. І «Гімн цішыні» Анатоля Кузняцова — абстрактнае палатно метровага памеру. Выстава не склалася б без класікаў айчыннага мастацтва, у экспазіцыю ўвайшлі партрэты Коласа і Купалы, створаныя Міхаілам Савіцкім, Віктарам Грамыкам, Георгіем Паплаўскім.

Адкрыццё выставы з упэўненасцю можна назваць літаратурна-мастацкай імпрэзай — для гасцей свае вершы прачыталі Віктар Шніп, Анатоль Аўруцін, Алена Басікірская, Ірына Карэніна. Удзел у мерапрыемстве ўзялі шмат прадстаўнікоў творчых прафесій, яны дзяліліся думкамі, успамінамі і ўражаннямі.

Анатоль Аўруцін, паэт, сябра Саюза пісьменнікаў Беларусі:

— Упершыню я бачу, каб мастакі і пісьменнікі ладзілі такое сумеснае мерапрыемства. Усе прызвычаіліся варыцца ва ўласным соку. І раптам, дзякуючы Богу, наша творчая інтэлігенцыя знаёміцца паміж сабой. Спадзяюся, сумеснымі намаганнямі мы падштурхнём нашу культуру ўперад.

Іван Міско, народны мастак Беларусі:

— У мяне ёсць канкрэтная прапанова: у сувязі з юбілеем Янкі Купалы і Якуба Коласа выпусціць добры хлеб з прыгожай этыкеткай. А таксама даць яму назву «Купала і Колас».

Уладзімір Тоўсцік, народны мастак Беларусі:

— Мне здаецца, што мінулае заўсёды з намі. Без яго няма ні будучыні, ні сучаснасці. Таму ў такі святочны дзень Палац мастацтва знаходзіцца непадалёк ад месца, дзе і нашы класікі. Мяркую, яны чуюць і спадзяюцца на нас — што наша зямля застанецца багатай на таленты.

Алесь Карлюкевіч, старшыня Саюза пісьменнікаў Беларусі:

— Я назваў бы гэтую выставу не проста асаблівай, а сапраўды хрэстаматыйнай. Уражвае, што яна адкрываецца творам, які быў створаны ў 1921 годзе, і завяршаецца работамі, якія толькі-толькі нарадзіліся натхненнем майстроў мастацтва. Хрэстаматыйны характар работ пацвярджае, што нам, беларусам, пашчасціла: у нас ёсць народныя паэты, якім наканавана жыць у вечнасці. Другая рыса, якая ўражвае і выклікае цікавасць да гэтай выставы, — работы, звязаныя з афармленнем твораў класікаў. Мастацкае слова не можа жыць без прачытання мастакамі, найперш кніжнымі графікамі.

Глеб Отчык, старшыня Беларускага саюза мастакоў:

— Янка Купала і Якуб Колас — нашы класікі, падмурак, агульная гісторыя і сучаснасць. Таму хачу выказаць падзяку ўдзельнікам выставы, усім, хто дакрануўся да яе стварэння. Жадаю, каб мы заўсёды неслі ў сваім сэрцы любоў да мастацтва і Радзімы.

Уладзімір Пракапцоў, генеральны дырэктар Нацыянальнага мастацкага музея:

— Мы адзначаем свята, якое выходзіць за межы Палаца мастацтва, яно ўсенароднае. Вельмі прыемна, што разам з нашымі класікамі ў нацыянальным мастацтве актыўна працуе моладзь. Значыць, у нас ёсць будучыня: калі будзе жыць мастацтва, будзе жыць і Беларусь, наша зямля, багатая на таленты. Вельмі прыемна, што сёння Янка Купала і Якуб Колас аб'ядналі ўсіх: і паэтаў, і літаратараў, і скульптараў, і графікаў, і жывапісцаў.

Віктар Шніп, паэт, намеснік дырэктара выдавецтва «Мастацкая літаратура» — галоўны рэдактар часопіса «Полымя»:

— Маючы Купалу і Коласа, маючы нашых цудоўных мастакоў, мы ніколі не знікнем з гэтай зямлі. Ніколі не знікнем з Беларусі, бо мы былі, ёсць і будзем.

Анатоль Бутэвіч, намеснік старшыні Беларускага фонду культуры:

— Прызнаюся, я ніколі не дзяліў мастацтва па жанрах. І сённяшняя імпрэза гэта даказвае: мастакі любых відаў і жанраў заўсёды разам стваралі нашу з вамі гісторыю. Хіба можна было б уявіць Купалу і Коласа без таго, што яны ўвасоблены ў мастацкіх палотнах, скульптурах ды іншых выявах? Памятаю, як святкавалася дзевяностагоддзе класікаў, стагоддзе — іх з шырокім размахам адзначалі на радзіме Купалы ў Вязынцы, на радзіме Коласа ў Мікалаеўшчыне. Гэта было агульнае паяднанне людзей вакол тых асоб, якія тварылі і нацыю, і гісторыю. Я хацеў бы, каб мы заўсёды жылі са словамі класікаў.

Уладзімір Слабодчыкаў, народны мастак Беларусі:

— Стаяў і ўспамінаў: было стагоддзе Купалы і Коласа, таксама ў чэрвені, у такі ж лагодны дзень. Прыйшло шмат людзей, я бачыў там вядомых мастакоў і скульптараў. Прайшло шмат гадоў, а яны ўсё роўна знаходзяцца паміж намі — сваімі творамі. Я хадзіў па сённяшняй выставе і бачыў моладзь, значыць, постаці класікаў хвалююць нашых маладых мастакоў, як і нас у свой час. Хацеў бы, каб гэтая пераемнасць працягвалася, таму што ў кожнага беларуса Янка Купала і Якуб Колас у душы.

Арына КАРПОВІЧ

Фота Яўгена ПЯСЕЦКАГА

Выбар рэдакцыі

Грамадства

Прыёмная кампанія: хто штурмаваў ВНУ? Рэкорды і антырэкорды

Прыёмная кампанія: хто штурмаваў ВНУ? Рэкорды і антырэкорды

У БДУ 82 % залічаных на першы курс набралі 300 балаў і больш.

Калейдаскоп

Склад для дачніка. Парады ад практыкаў, як лепш захаваць ураджай на зіму

Склад для дачніка. Парады ад практыкаў, як лепш захаваць ураджай на зіму

Парады ад практыкаў, як лепш захаваць ураджай на зіму.