Вы тут

З дзяўчынай, якая працуе на камбайне, гаворым пра «нежаночую» любоў да тэхнікі і ненармаваны працоўны дзень


Не заўважыць прыхільнасць прыгожага полу да магутнай і буйной тэхнікі немагчыма. Дастаткова зазірнуць у Іnstagram, каб убачыць мноства фатаграфій дзяўчат побач з вялікімі машынамі. Пяшчотныя дзяўчаты і велізарныя машыны — хіба гэта не прыгожа? Кантраст брутальнага жалеза і вытанчанай жаноцкасці стварае эфект.


Да таго ж вядома, што вялікія машыны дораць жанчыне пачуццё абароненасці, бо зверху ўсё такое маленькае — у тым ліку і жыццёвыя праблемы. Дарэчы, асабліва любяць буйныя машыны невысокія, хударлявыя жанчыны: маўляў, гэта не перашкода, каб падпарадкаваць сабе магутнага жалезнага каня. Так выглядае і наша гераіня — Вераніка Янковіч з КСУП «Гервяты», што ў Астравецкім раёне. Але ў выпадку Веранікі гэтыя высновы не зусім дакладныя...

Вытокі любові

— Ды не надта высока ў кабіне! — кажа яна. — Вось калі я залазіла на самы верх камбайна, каб дастаць і прадуць фільтры — там ужо высока. А з пляцоўкі — не вельмі.

І яе любоў да тэхнікі нарадзілася, можна сказаць, літаральна разам з ёй, значна раней, чым любая дзяўчына ўсведамляе сваё жаданне быць асаблівай і непаўторнай. Магчыма, тут справа ў генетыцы: бацька Веранікі ўсё жыццё працуе ў гаспадарцы «Гервяты» механізатарам.

— Да тэхнікі я прывыкла з дзяцінства, — распавядае дзяўчына. — Калі была маленькай, мой малодшы брат часта хварэў, і маме даводзілася падоўгу ляжаць з ім у бальніцы. Мяне не было з кім пакінуць, і тата браў мяне з сабой на працу. Таму ўсё старэйшае пакаленне механізатараў нашай гаспадаркі мяне выдатна ведала яшчэ да таго, як я стала памочнікам камбайнера. У пяць гадоў я магла і паспаць у кабіне заведзенага трактара, і паабедаць у полі. Часта бацьку трэба было ў шэсць раніцы быць ужо ў полі, прычым неабавязкова блізка ад дома. І я не ленавалася ўставаць у пяць, каб паехаць з ім. Калі ён шкадаваў мяне і не будзіў — пакідаў дома дасыпаць, — я крыўдзілася на яго і плакала.

Ведаючы любоў Веранікі да тэхнікі, яе муж Дзмітрый (ён працуе ў КСУП «Гервяты» камбайнерам) чатыры гады таму прапанаваў жонцы працаваць разам з ім на камбайне — стаць памочнікам камбайнера ў яго экіпажы. Уборачных плошчаў у гаспадарцы — 5169 гектараў. Камбайнераў — 17, а памочнікаў — усяго 14. Справа ў тым, што памочнік камбайнера — вельмі адказная праца, тлумачыць суразмоўніца.

— Калі б не ў экіпаж да мужа, мяне б чатыры гады таму памочнікам ніхто не ўзяў. Бо гэты спецыяліст павінен ведаць тэхніку, умець абслугоўваць камбайн — падкруціць, змазаць, прадуць фільтры. Я і сёння яшчэ ведаю далёка не ўсё. Хоць ужо ўмею многае і з астатнім разбяруся з часам. Кожную ўборачную пазнаю нешта новае. Муж паказвае, як і што трэба рабіць, каб было правільна. Калі працаваць са староннім чалавекам, не кожны камбайнер захоча важдацца з «вучнем».

Праца дзеля цікавасці

Вераніка не згодная з меркаваннем, што камбайн — «не жаночая справа».

— Гэта справа спецыяліста — і не важна, гаворка пра мужчыну ці пра жанчыну. Проста трэба многае ведаць і ўмець, і галоўнае — хацець вучыцца ды мець жаданне працаваць.

Вучыцца Вераніка ўмее. І кола яе захапленняў вельмі шырокае.

— Я творчы чалавек. У вольны час займаюся хэндмэйдам: вяжу пледы, пінеткі, раблю метрыкі для маладых мам, фотамагніты і фотабірулькі, кубачкі з сублімацыйным друкам. Спачатку крэатывіла для знаёмых, потым зарэгістравалася як рамеснік, завяла старонку ў Іnstagram... Я люблю вучыцца, пазнаваць новае. Самастойна асвоіла работу ў фоташопе, з дапамогай анлайн-курсаў і вэбінараў вывучыла ілюстрацыі ў сучасных праграмах і рэдагаванне фатаграфій. Мне проста было цікава.

Паралельна летась Вераніка прайшла навучанне і атрымала правы на кіраванне трактарам, а сёлета павысіла катэгорыю: цяпер яна мае права кіраваць камбайнам. Але шчыра прызнаецца: пакуль падмяняе мужа за рулём камбайна нячаста і ненадоўга — максімум на гадзіну-дзве.

— Усё ж гэта досыць складаная тэхніка. Трэба сачыць за паказаннямі камп'ютара, слухаць матор, глядзець у жатку і па баках — бо побач працуюць іншыя камбайны. Акрамя таго, на полі можа быць шмат нечаканасцяў: заяц або лісіца выскачаць з жыта, або камень трапіцца на шляху. Муж лічыць, я магу не паспець зрэагаваць. Думаю, ён мае рацыю: працаваць камбайнерам самастойна мне пакуль рана.

Калі камень трапіць у жатку, абсталяванне можа выйсці са строю, тлумачыць Вераніка, і яго прыйдзецца рамантаваць. Экіпаж за гэта не аштрафуюць, але ж не дапусціць гэтага — справа сумлення.

Цяпер Вераніка запісалася на курсы нэйл-дызайну ў Смаргоні — таксама «таму што цікава». Ды і ў полі яна працуе дзеля цікавасці: матэрыяльны бок пытання тут другарадны, адзначае дзяўчына. Хоць, вядома, грошы ў сям'і ніколі лішнімі не бываюць. Але праца дзеля цікавасці можа надакучыць, бо новае з часам перастае быць новым...

— Не надакучыць, — упэўнена дзяўчына. — У полі ў жніво кожны дзень непадобны на папярэдні.

Яна кажа, што стала памочнікам камбайнера, бо захацела адпачыць ад кабінетнай працы.

— Атрымаць прафесію, прыйсці працаваць і проста чакаць пенсіі — гэта не для мяне. Мне важна пастаянна атрымліваць новыя веды і новы вопыт, развівацца.

Вераніка, выпускніца Ашмянскага аграрна-эканамічнага каледжа, у КСУП «Гервяты» і зараз працуе бухгалтарам. А «ў другую змену» адпраўляецца ў поле (дзе затрымлівацца даводзіцца часам да адзінаццаці вечара) і падымаецца ў кабіну камбайна. Дзень нашай гераіні праходзіць так: раніцай яна выпівае кубачак кавы (абед і падвячорак ёй прывязуць у поле) і адпраўляецца ў бухгалтэрыю свайго прадпрыемства.

— Імкнуся працаваць дакладна і хутка, каб датэрмінова паспець выканаць усе запланаваныя на дзень задачы. Напрыклад, сёння лічу зарплату, — распавядае яна. — За мяне гэта ніхто не зробіць.

Да сярэдзіны дня дзяўчына паспявае прыехаць на поле. А позна ўвечары яшчэ і гатуе вячэру.

— На час жніва мы закупляемся паўфабрыкатамі, каб не марнаваць шмат часу на гатаванне ежы, — тлумачыць яна. — Узімку часу больш, змагу вярнуцца да ўлюбёнага хобі — хэндмэйду і буду гатаваць хатнія стравы: кулінарыя — адно з маіх захапленняў.

Але летам часу ні на што, акрамя працы, у вёсцы не застаецца. Як вытрымаць такі рытм?

— Часам, вядома, адчуваецца стомленасць, затое сумаваць няма калі. Ды і не так гэта складана, — усміхаецца яна. — На полі мы максімум да паловы адзінаццатай-адзінаццаці, праз паўгадзіны ўжо дома. Гаспадаркі ў нас няма, толькі котка і сабака. Раніцай на працу мне да паловы дзявятай. Муж ідзе на поле раней, а мне часу на сон хапае.

Сёння прыгожая палова чалавецтва асвоіла практычна ўсе сферы, якія раней лічыліся мужчынскімі. І ўсё ж жанчын у кабіне камбайна і ў нашы дні можна пералічыць па пальцах. У Астравецкім раёне Вераніка — адзіная.

— Часам даводзіцца сутыкацца і з недаверам. Калі быць дакладнай, адзін раз такое было. Мы былі ў майстэрні, і прыехалі супрацоўнікі гарантыйнага абслугоўвання камбайна. Муж тады адышоў, з тэхнікай я была адна. Гляджу, работнік ходзіць, нешта шукае — і не пытаецца ў мяне. Я кажу: можа, я змагу падказаць. А ён: «Ды што вы ведаеце!» Аказалася, патрэбны быў пэўны інструмент. І калі аказалася, што я ведаю, як ён выглядае, дзе ляжыць і навошта патрэбны, мужчына вельмі здзівіўся. А нашы механізатары ведаюць мяне з дзяцінства і не дзівяцца маёй цікавасці да тэхнікі.

Вераніка распавядае, што на родным прадпрыемстве больш дзівяцца таму, што яна нават у полі заўсёды з макіяжам.

— Проста я захапляюся фатаграфіяй і люблю фатаграфавацца, — распавядае суразмоўніца. — Калі, напрыклад, у машыны поўны бункер і трэба пачакаць выгрузкі, прашу мужа пафатаграфаваць мяне.

Камбайнеры падчас жніва пачынаюць верыць у прыкметы і забабоны, кажа яна. І ёсць прыкмета, што нельга фатаграфаваць камбайн — інакш складаная тэхніка можа зламацца ў самы непажаданы момант. Але моладзь не верыць у прыкметы.

— Дзеля цікавасці сёлета зарэгістравалася ў TіkTok і першапачаткова выкладвала свае хэндмэйд-работы. А з пачаткам жніва стала здымаць і выкладваць відэа аб працы на камбайне. І пачалі падпісвацца людзі: за жніво ў мяне дадалося амаль 2 тысячы падпісчыкаў. Аказалася, людзям цікавейшы камбайн, чым мая творчасць.

Каментарыі, вядома, былі розныя, кажа Вераніка.

— Хтосьці пісаў, што, напэўна, муж мала зарабляе. Былі і тыя, хто асуджаў — маўляў, не жаночая гэта справа. Але большасць падтрымлівала: «Малайчына, толькі наперад!» А негатыўныя меркаванні я ўспрымаю спакойна і не крыўдую.

«Гарадскі жыхар у вёсцы»

Агульная гісторыя сям'і Янковічаў у аграрнай сферы — улічваючы стаж бацькоў, бабуль і дзядуляў — складае аж 300 гадоў! Калі казаць пра карані радаводнага дрэва маладой сям'і, то яны ідуць глыбока ў зямлю, на якой працуюць Дзіма і Вераніка. Пра тое, каб перабрацца ў горад, нават думак не было, распавядае суразмоўніца.

— Горад — гэта не маё. Скажам так, я гарадскі жыхар, але жыць хачу ў вёсцы. Люблю, каб дома былі ўсе сучасныя зручнасці, але мне патрэбны менавіта дом, а не кватэра. Каб у доме і вакол яго была мая тэрыторыя.

Асновай шчаслівай сям'і дзяўчына называе ўменне дзяліць любую працу і імкненне падтрымаць у любым пачынанні.

— Я дапамагаю Дзіму ў полі, ён мне — у хатняй працы. Можа і посуд памыць, і вячэру прыгатаваць.

Дарэчы, Вераніка запэўнівае, што «сямейны падрад» спрыяе прадукцыйнасці і якасці працы.

— Адна з задач памочніка камбайнера — сачыць, каб не заставалася нязжатых участкаў. Каласкі на такіх участках памочнік абразае рукамі. Але Дзіма — выдатны камбайнер. Ён імкнецца максімальна акуратна ўбраць поле. І каля слупа, дзе вакол абсеяна, ён імкнецца як мага бліжэй пад'ехаць і каля абочыны ўсё збожжа сабраць, каб я не хадзіла, не абразала гэтыя каласкі. Так што нязжатыя купіны — гэта ў нашага экіпажа зусім ужо выключны выпадак.

Усе гады працы сямейны экіпаж Янковічаў не раз быў «тысячнікам». Сёлета з-за ўмоў надвор'я тысяча будзе крыху пазней, удакладняе Вераніка.

— Узаемадапамога і на полі вельмі важная, і ў сям'і. Падчас уборкі даводзіцца рана ўставаць і позна класціся, стомленасць праяўляецца, і часам людзі становяцца нервовымі і раздражняльнымі. І жанчыне асабліва важна падтрымаць мужа. Не заўважыць рэзкае слова, не знерваваць сваімі праблемамі. Бо дрэнны настрой адаб'ецца і на якасці працы.

Яна кажа, што сумесная праца — гэта магчымасць для пары пабыць разам, таму што ў полі ў сезон камбайнеры «знікаюць» без выхадных. Таму, заўважае суразмоўніца, моладзь сёння часам неахвотна ідзе ў сферу сельскай гаспадаркі: заробкі ў вёсцы нядрэнныя, а вось выхадных да халадоў проста няма.

— Але я да ненармаванага працоўнага дня прывыкла. У мяне і мама, і тата ўсё жыццё так працуюць. Адсутнасці выхадных не заўважаю: уцягваешся ў працу і адпачываць не хочацца. Тым больш, пакуль дзяцей у нас няма, можна паспяваць усё: і працаваць, і адпачываць. Галоўнае — дакладна планаваць свой дзень.

А яшчэ, кажа Вераніка, дапамагае ўсведамленне, што маеш дачыненне да вельмі важнай справы.

— Мы забяспечваем краіну хлебам. Таму стараемся захаваць кожнае зярнятка, працаваць без страт... Не, гонару асаблівага не адчуваю, — усміхаецца яна. — Проста ведаю, што мая праца сапраўды патрэбная.

Аляксандра АНЦЭЛЕВІЧ

Выбар рэдакцыі

Грамадства

Дапамогуць бружмель і бацвінне. Якія прадукты варта дадаць у рацыён цяпер, каб умацаваць імунітэт да зімы?

Дапамогуць бружмель і бацвінне. Якія прадукты варта дадаць у рацыён цяпер, каб умацаваць імунітэт да зімы?

Сёння даказана, што лісце морквы, радыскі, рэпы і буракоў карыснае не менш за караняплоды.

Грамадства

Ваша дзіця піша вершы? Абавязкова растлумачце яму пра інтэлектуальную ўласнасць

Ваша дзіця піша вершы? Абавязкова растлумачце яму пра інтэлектуальную ўласнасць

Якія перавагі можа прынесці дзецям інтэлектуальная ўласнасць, расказалі ў НЦІУ.

Грамадства

Вогненныя вёскі. Нельга забыць. Кожны трэці Докшыцкага краю

Вогненныя вёскі. Нельга забыць. Кожны трэці Докшыцкага краю

Сёстры Хатыні... Колькі іх на тэрыторыі Беларусі? Гэту лічбу даследчыкі дакладна не могуць вывесці і сёння.