Вы тут

Асцярожна: ежа! Як папярэдзіць харчовыя атручэнні


Смачная ежа павінна выклікаць радасць і задавальненне. Але часам у вясёлага сяброўскага пікніка на прыродзе або ўтульнай вячэры ў коле сям'і здараецца зусім нярадасны працяг. Як не атруціцца ежай і што рабіць, калі такое раптам здарылася? Пра гэта гутарым з ўрачом-інфекцыяністам 11-й гарадской паліклінікі г. Мінска Андрэем МАКАРЭВІЧАМ.


— Андрэй Міхайлавіч, якія прычыны харчовых атручэнняў?

— Трэба сказаць, што атручэнні, або харчовыя таксікаінфекцыі — гэта вострыя інфекцыйныя захворванні, якія выклікаюць умоўна-патагенныя бактэрыі. Пры траплянні мікраарганізмаў у харчовыя прадукты ў іх назапашваюцца таксіны, якія могуць выклікаць атручэнні чалавека.

Харчовую таксікаінфекцыю выклікае вялікая група бактэрый. Узбуджальнікі шырока распаўсюджаныя ў прыродзе, валодаюць яўнай устойлівасцю і здольныя размнажацца ў навакольным асяроддзі. Усе яны — пастаянныя прадстаўнікі нармальнай мікрафлоры кішэчніка чалавека і жывёлін.

— Што з'яўляецца крыніцай інфекцыі?

— Розныя жывёлы і людзі. Найбольш часта гэта асобы, якія маюць гнойныя захворванні — панарыцый (гнойнае запаленне тканак пальцаў), ангіну, фурункулёз і іншыя. Сярод жывёл — каровы і авечкі, якія хварэюць на мастыты. Усе яны вылучаюць узбуджальнік (звычайна стафілакокі), якія трапляюць у харчовыя прадукты падчас іх апрацоўкі, дзе і адбываецца размнажэнне і назапашванне бактэрый. Эпідэмічную небяспеку складаюць як хворыя, так і носьбіты ўзбуджальнікаў. Праўда, перыяд заразлівасці хворых невялікі.

Узбуджальнікаў некаторых таксікаінфекцый людзі і жывёліны вылучаюць у навакольнае асяроддзе. Рэзервуарам шэрага ўзбуджальнікаў могуць з'яўляцца глеба, вада і іншыя аб'екты навакольнага асяроддзя, забруджаныя выдзяленнямі жывёл і чалавека.

— Як узбуджальнікі трапляюць у ежу?

— Механізм перадачы — фекальна-аральны, асноўны шлях перадачы — харчовы. Для ўзнікнення харчовых таксікаінфекцый, выкліканых умоўна-патагеннымі бактэрыямі, неабходна масіўная доза ўзбуджальніка або пэўны час для яго размнажэння ў харчовых прадуктах. Часцей за ўсё харчовыя таксікаінфекцыі звязаныя з ужываннем малака, малочных прадуктаў, рыбных кансерваў у алеі, мясных, рыбных і агароднінных страў, а таксама кандытарскіх вырабаў, якія змяшчаюць крэм — тарты, пірожныя. Прыгатаванне некаторых мясных страў і вырабаў, павольнае ахалоджванне, шматразовае падаграванне, умовы іх рэалізацыі спрыяюць прарастанню спор і размнажэнню вегетатыўных формаў. У перадачы ўзбуджальніка ўдзельнічаюць розныя аб'екты навакольнага асяроддзя: вада, глеба, расліны, прадметы быту і догляду хворых.

— А ці можа наш імунітэт супрацьстаяць інфекцыі?

— Натуральная ўспрымальнасць людзей высокая. Звычайна церпіць большасць асоб, якія ўжывалі заражаную ежу. Аднак апрача ўласцівасцяў узбуджальніка (дастатковая доза, высокая вірулентнасць), для развіцця захворвання патрабуецца шэраг спрыяльных фактараў як з боку мікраарганізма, так і чалавека — зніжаная супраціўляльнасць, наяўнасць спадарожных захворванняў. Найбольш успрымальныя людзі з групы рызыкі: нованароджаныя, аслабленыя асобы, пацыенты пасля хірургічных умяшанняў або доўгага прыёму антыбіётыкаў.

Трэба дадаць, што захворванні, выкліканыя ўмоўна-патагеннымі мікраарганізмамі, распаўсюджаныя паўсюдна. Успышкі нярэдка здараюцца ў сем'ях. Вельмі характэрныя групавыя заражэнні сярод пасажыраў марскіх суднаў, турыстаў і членаў дзіцячых і дарослых арганізаваных калектываў. Успышкі звычайна носяць выбуховы характар і часцей рэгіструюцца летам.

— Колькі звычайна доўжыцца захворванне?

— Інкубацыйны (схаваны) перыяд складае, як правіла, некалькі гадзін, аднак у асобных выпадках ён можа скарачацца да 30 хвілін або, наадварот, падаўжацца да 24 гадзін і больш.

Для захворванняў характэрны востры пачатак — з млоснасці, неаднаразовых ваніт, вадкага стулу ад некалькі да дзесяці разоў у суткі і больш. Болі ў жываце і тэмпература могуць быць нязначнымі, аднак у частцы выпадкаў назіраюцца моцныя схваткападобныя болі ў жываце, кароткачасовае (да сутак) павышэнне тэмпературы цела да 38-39 градусаў, дрыжыкі, агульная слабасць, галаўны боль. Ход захворвання кароткі і звычайна доўжыцца адзін-тры дні.

У такіх выпадках паказаны прамыванне страўніка, ранняе прызначэнне энтэрасарбентаў (актываваны вугаль і іншае), вітамінаў.

— Як можна папярэдзіць харчовыя атручэнні?

— У аснове прафілактыкі — захаванне санітарна-гігіенічнага і тэхналагічнага рэжымаў, нормаў і правілаў нарыхтоўкі, прыгатавання, захоўвання і рэалізацыі харчовых прадуктаў. Для папярэджання стафілакокавых атручэнняў у работнікаў харчовых прадпрыемстваў праводзяць санацыю носьбітаў стафілакока ў насаглотцы і на скурным покрыве, лячэнне хранічных запаленчых захворванняў міндалін і верхніх дыхальных шляхоў.

Вялікае значэнне маюць кантроль за выкананнем санітарна-гігіенічнага рэжыму на харчовых прадпрыемствах і ў лячэбна-прафілактычных установах, выкананне правілаў асабістай гігіены. Важна правільна захоўваць харчовыя прадукты, выключыць размнажэнне ў іх узбуджальнікаў харчовых таксікаінфекцый. Надзвычай важныя тэрмічная апрацоўка харчовых прадуктаў, кіпячэнне малака і выкананне тэрмінаў іх рэалізацыі.

Алена КРАВЕЦ

Прэв’ю: pexels.com

Выбар рэдакцыі

Грамадства

Дапамогуць бружмель і бацвінне. Якія прадукты варта дадаць у рацыён цяпер, каб умацаваць імунітэт да зімы?

Дапамогуць бружмель і бацвінне. Якія прадукты варта дадаць у рацыён цяпер, каб умацаваць імунітэт да зімы?

Сёння даказана, што лісце морквы, радыскі, рэпы і буракоў карыснае не менш за караняплоды.

Грамадства

Ваша дзіця піша вершы? Абавязкова растлумачце яму пра інтэлектуальную ўласнасць

Ваша дзіця піша вершы? Абавязкова растлумачце яму пра інтэлектуальную ўласнасць

Якія перавагі можа прынесці дзецям інтэлектуальная ўласнасць, расказалі ў НЦІУ.

Грамадства

Вогненныя вёскі. Нельга забыць. Кожны трэці Докшыцкага краю

Вогненныя вёскі. Нельга забыць. Кожны трэці Докшыцкага краю

Сёстры Хатыні... Колькі іх на тэрыторыі Беларусі? Гэту лічбу даследчыкі дакладна не могуць вывесці і сёння.