Вы тут

Як дзяцей украінскіх бежанцаў адаптуюць у Беларусі


— Кветачка, матылёк, сонейка. Яно заўсёды павінна свяціць, згодная?

— А мама кажа, што сонейка — гэта я!

Сведкам таго непасрэднага і вясёлага дыялогу-гульні ў казачны свет праз папяровую аплікацыю станаўлюся ў незвычайным дзіцячым пакоі. Яркае, спецыяльна абсталяванае памяшканне са мноствам інтэрактыўных «карыснасцяў» — адно з чатырох адкрытых на тэрыторыі Гомельшчыны абласной арганізацый Беларускага таварыства Чырвонага Крыжа. Тут дзіцячы пакой — гэта форма падтрымкі дзяцей з сем'яў вымушаных бежанцаў з Украіны. Якраз ёсць магчымасць паглядзець, як тут арганізоўваюць заняткі. Назіраю за зносінамі Дарыны і педагога па адукацыі, старшыні Гомельскай раённай арганізацыі Беларускага Чырвонага Крыжа Кацярыны Трэгубавай.


— Прыехала сюды 22 чэрвеня. Жыву на праспекце Рэчыцкім, — выразна гаворыць на рускай мове Дарына і называе свой новы адрас у Гомелі.

Дзяўчынцы — восем. Кажа, разам з трохгадовым братам Вовам, мамай Аняй і татам Жэнем прыехалі ў Гомель з Марыупаля. Уражвае, наколькі дзіця дакладна, па датах, жахліва спакойна расказвае аб тым, што яе сям'я перажыла ў родным горадзе.

— Жыла на Багдана Хмяльніцкага, — называе Дарына іншы адрас: вуліца тая ж, што ёсць тут, у Гомелі. Але. Асякаюся пасля яе фразы:

— Там дома ўжо няма, яго знеслі, але мне сказалі, што новы будуюць, — расказвае малая пра свой дом, які моцна пацярпеў, у Марыупалі.

На маё пытанне «Як табе ў Гомелі?» адказвае таксама вельмі спакойна, што яшчэ больш сціскае сэрца.

— Мне тут падабацца, таму што ёсць святло!

Кажа, што, калі вайна пачалася, святла, газу, ацяплення, вады ў іх не было.

— Сядзелі без анічога, а ўвечары запальвалі свечкі, але эканомілі. Мама і тата перасталі хадзіць на работу, а калі вайны не было, яны працавалі, — дадае дзяўчынка. — Пасля хадзілі «па гуманітарку» ад мэра. Потым паехалі ў Расію. Мама прайшла фільтрацыю, — зусім сур'ёзна прамаўляе дзіця дарослае слова. — Потым мы паехалі далей. На вакзале сядзелі вельмі доўга, пакуль атрымалі білеты.

У Гомель, як растлумачылі ўжо бацькі Дарыны — Яўген і Ганна, — прыехалі да далёкіх сваякоў. Цяпер здымаюць кватэру, уладкоўваюцца.

— Самі родам з Марыупаля. З'ехалі ўжо пасля таго, як гэта ўсё там у нас скончылася. Да гэтага выехаць нельга было. На вуліцу таксама не маглі выходзіць, таму што кожны дзень, кожную мінуту, кожную секунду нешта прылятала. З намі ў кватэры былі бацькі жонкі. Да іх у шматпавярховік снарад прыляцеў на апошні паверх, разбурыў дах. Цяпер там усё аднаўляюць. А тады ўсе разам сядзелі спачатку ў адным пакоі ў нашай кватэры, потым перабраліся ў калідор, а потым ужо спусціліся ў склеп. Туды спусцілі самыя неабходныя рэчы, думалі, калі нешта прыляціць у кватэру, хоць уцалее ў падвале. Аказалася ўсё па-іншаму, кватэра ўцалела, а склеп цалкам згарэў, — распавядае Яўген.

Дапаўняе: згарэлі тэлефоны, але самае горкае для іх — усе сямейныя фатаграфіі, усе фота малых Дарыны і Вовы.

— Дзеці адышлі і адаптаваліся, гэта відаць, — адказвае на маё пытанне Яўген. — Калі былі ў Марыупалі, ужо быццам усё скончылася, але чуваць было недзе далёкія выбухі, дык маленькі асабліва крычаў, прасіў усіх хавацца хутчэй.

Цяпер галоўнае пытанне для сям'і марыупальцаў — уладкаваць дзяцей тут, у Гомелі. У школу — старэйшую, а маленькага — у дзіцячы сад. Самім жа — працаўладкавацца.

— Калі толькі ўсё ў нас там пачалося, работа спынілася. Засталіся без грошай. У нас былі зберажэнні на картцы, але зняць з яе мы нічога не можам, таму што Украіна паставіла забарону на нашы карткі і ўсё, — разводзіць рукамі малады тата.

Галава сям'і і яго жонка Ганна па прафесіі — чыгуначнікі. Ён быў дзяжурным па сартавальнай горцы, яна — дзяжурнай па станцыі. У Гомелі Яўген ужо паспеў знайсці работу — уладкаваўся ў прыватную фермерскую гаспадарку, займаецца сартаваннем і пакаваннем садавіны і ягад. Работа часовая. Кажа, ужо звярнуўся ў Гомельскае аддзяленне Беларускай чыгункі: спадзяецца, што зможа ўладкавацца па спецыяльнасці. Як толькі вызначыцца пытанне са школай і садком для дзяцей, спадзяецца таксама, што добра працаўладкуецца і яго жонка Ганна.

Цікаўлюся ў бацькоў, ці ёсць хваляванні, як іх дачка пасля двух гадоў навучання ва ўкраінскай школе будзе займацца ў Беларусі?

— Гаворым мы па-руску, але ў школе — так, усё было толькі па-ўкраінску. Па матэматыцы вельмі складана было на ўкраінскай. Думаем, у гэтым плане давядзецца перабудоўвацца, — адказваюць тата і мама дзяўчынкі.

Бацькі кажуць: для іх каласальная дапамога, што цяпер перад школай і садком можна прывесці дзяцей пазаймацца ў спецыяльна абсталяваны дзіцячы пакой. На Гомельшчыне, акрамя абласнога цэнтра, такія ж адкрыты ў Мазыры, Калінкавічах і Рэчыцы. Для дзяцей з Украіны тут рыхтуюць разнастайныя інтэрактыўныя навучальныя заняткі, а яшчэ даюць ім магчымасць стасункаў з беларускімі аднагодкамі. Аказваецца ўвогуле любая пасільная дапамога і падтрымка.

— Такая праца з дзецьмі з сем'яў, якія знайшлі прыстанішча ў Беларусі, дапамагае ім хутчэй сацыялізавацца, прывыкнуць да нашай краіны і культуры, — упэўненая старшыня Гомельскай раённай арганізацыі Беларускага таварыства Чырвонага Крыжа Кацярына Трэгубава. — На практыцы, калі займаешся з дзецьмі і яны «адчуваюць цябе», як той казаў, то не трэба распытваць, яны самі захочуць прагаварыць, падзяліцца тым, што перажылі. Украінскія сем'і прыходзяць да нас кожны дзень. Працуем з усімі, хто пражывае на тэрыторыі Гомеля і Гомельскага раёна.

У гомельскім дзіцячым пакоі навучальныя заняткі з дзецьмі з Украіны праводзяць валанцёры Беларускага таварыства Чырвонага Крыжа — да двух дзясяткаў педагогаў з абласнога цэнтра.

— Выконваюцца тры галоўныя віды работы з дзецьмі. Гэта адукацыйная работа — не толькі падрыхтоўка да школы, але і пазнавальныя культурныя мерапрыемствы. Абавязкова — творчы кампанент, можна аб'яднацца ў клубы па інтарэсах. Трэці від работы — аказанне псіхалагічнай падтрымкі. Штотыдзень псіхолаг гатовы працаваць. Гэта вельмі важна для бацькоў, якія просяць дапамагчы пераадолець іх дзецям жахі, якія яны перажылі, — паясніў начальнік арганізацыйна-кадравага аддзела Гомельскай абласной арганізацыі Беларускага таварыства Чырвонага Крыжа Арцём Карпенка. — Важна і тое, што калі бацькі прыйшлі афармляць якую-небудзь дапамогу, дзеці спакойна ў дзіцячым пакоі займаюцца, гуляюць, адпачываюць. Пры гэтым, калі ў бацькоў ёсць неабходнасць пакінуць дзіця пад наглядам у дзіцячым пакоі, пакуль дарослыя, напрыклад, працаўладкоўваюцца, займаюцца афармленнем дакументаў, такая магчымасць таксама ёсць.

Работа дзіцячых пакояў — форма падтрымкі, папулярнасць якой расце з кожным днём, адзначыў начальнік арганізацыйна-кадравага аддзела. «Мы сёння і ў горадзе, і ў вобласці назіраем прыток грамадзян з Украіны. Ім важна інтэгравацца, сацыялізавацца, таму такая форма аказання дапамогі сем'ям будзе, безумоўна, запатрабаваная», — падкрэсліў Арцём Карпенка.

Гомельская абласная арганізацыя Беларускага таварыства Чырвонага Крыжа таксама працягвае актыўную дапамогу вымушаным мігрантам прадуктамі харчавання, адзеннем, сродкамі гігіены і медыцынскага догляду. Звярнуцца можна і па інфармацыйную дапамогу.

Між тым сёння Гомельскай абласной арганізацыяй БТЧК у Гомелі запушчаны новы сэрвіс падтрымкі — «Аранжавы пакой бяспекі». Яго сутнасць — аказанне псіхалагічнай, медыцынскай, прававой дапамогі жанчынам з Украіны, што сталі вымушанымі бежанцамі. Звярнуцца па дапамогу ў Гомелі могуць грамадзянкі, якія прыехалі з суседняй краіны, незалежна ад новага месца жыхарства на Гомельшчыне.

Наталля КАПРЫЛЕНКА

Фота Ірыны АСТАШКЕВІЧ

Загаловак у газеце: «Я ў мамы сонейка»

Выбар рэдакцыі

Грамадства

Дапамогуць бружмель і бацвінне. Якія прадукты варта дадаць у рацыён цяпер, каб умацаваць імунітэт да зімы?

Дапамогуць бружмель і бацвінне. Якія прадукты варта дадаць у рацыён цяпер, каб умацаваць імунітэт да зімы?

Сёння даказана, што лісце морквы, радыскі, рэпы і буракоў карыснае не менш за караняплоды.

Грамадства

Ваша дзіця піша вершы? Абавязкова растлумачце яму пра інтэлектуальную ўласнасць

Ваша дзіця піша вершы? Абавязкова растлумачце яму пра інтэлектуальную ўласнасць

Якія перавагі можа прынесці дзецям інтэлектуальная ўласнасць, расказалі ў НЦІУ.

Грамадства

Вогненныя вёскі. Нельга забыць. Кожны трэці Докшыцкага краю

Вогненныя вёскі. Нельга забыць. Кожны трэці Докшыцкага краю

Сёстры Хатыні... Колькі іх на тэрыторыі Беларусі? Гэту лічбу даследчыкі дакладна не могуць вывесці і сёння.