Вы тут

Цікавая экспазіцыя графікі і скетча «Big city life» працуе ў прасторы ZAL#2


Незвычайная экспазіцыя графікі і скетча «Big city life» працуе ў прасторы ZAL #2. Гэта другая зала галерэі «Арт-Беларусь» у Палацы мастацтва. Праект сабраў работы маладых мастакоў, якія адлюстроўваюць навакольнае асяроддзе і паўсядзённасць. Як яны яе ўяўляюць, якой бачаць і перадаюць на паперы — тэма даволі прадстаўнічай выстаўкі. Куратарам выступае Кацярына Янкоўская.


Лізавета Емяльянава «Сцэна на Камароўцы I», 2017 г.

«Big city life» знаёміць з творчасцю, як падкрэсліваюць арганізатары, найбольш актуальных беларускіх аўтараў. Гэта Ганна Кохан, Вераніка Талецкая, Лізавета Емяльянава, Міхаіл Дайлідаў, Марыя Сыракваш і Наталля Язерская. Такім чынам, выстаўка падкрэслівае не толькі важнасць ведання творчасці маладых мастакоў, але і рознабаковасць іх зацікаўленняў, схільнасць да эксперыментаў у тым кірунку, якому ў Беларусі надаецца не так шмат увагі.

Паняцце «скетч» паходзіць ад англійскага слова «sketch» — хуткі малюнак, які дапамагае адлюстраваць галоўную ідэю, задуму. Першапачаткова скетчамі называлі хуткія і, што важна, віртуозныя замалёўкі горада, архітэктуры, людзей і модных вобразаў, прадметаў — усяго, што па тэхніцы выканання прадугледжвае хуткасць, стылізацыю, упэўненасць і творчую свабоду. Цяпер да гэтага кірунку адносяць таксама малюнкі, выкананыя не толькі ў сучаснай, але нават і ў акадэмічнай манеры. Яны могуць быць як паўабстрактнымі, так і дэтальнымі і вельмі дакладнымі ў адлюстраванні нейкай з’явы рэчаіснасці.

Матэрыялы выкарыстоўваюцца вельмі розныя: акварэль, туш, каляровыя і акварэльныя алоўкі, вугаль, каляровае чарніла, пастэль. Распаўсюджаны таксама сучасныя графічныя прылады: пан-пастэль, акварэльныя маркеры, розныя лінеры. Цікавыя вынікі дае змешванне тэхнік — выстаўка «Big city life» гэта пацвярджае.

Што тычыцца скетча, прысвечанага гарадской прасторы, то найбольш важны аспект — уменне перадаць настрой і атмасферу месца. У гэтым хаваецца і пытанне дасканаласці: хтосьці мяркуе, што неабходна правільна перадаць маштабы адлюстраванага, паказаць дэталі і асаблівасці месца. Іншыя, як арганізатары выстаўкі ў прасторы ZAL#2, схільны лічыць, што ў скетчынгу не патрабуецца дакладнае капіраванне, галоўнае — зафіксаваць успрыманне мастаком гарадскога асяроддзя ў пэўны момант.

Графіка, як мы ведаем, — мастацтва таксама шмат у чым умоўнае. Галоўныя яе характарысткі — лаканічнасць мастацкай манеры і ёмістасць вобразаў. Усё гэта для стварэння неабходнага эфекту недаказанасці, нягледзячы на тое, што мастакі, як правіла, ствараюць неймаверна дакладныя сюжэты. І тут трэба нагадаць: графіка ў большай ступені — жанр унікальны, бо здольны адлюстраваць разнастайнасць таго ж горада, што складана зрабіць у скетчы.

Ганна Кохан «Токіа», 2020 г.

Чаму арганізатары вырашылі аб’яднаць два кірункі, пытанне складанае. Можна толькі меркаваць, што вартых увагі скетчаў (зноў жа — на думку арганізатараў) не так і шмат і цэльнай экспазіцыі магло не атрымацца. А паказаць напрацоўкі і, магчыма, даць штуршок для новых пошукаў — справа пахвальная.

Лейтматыў экспазіцыі — прыстасаванне асобнага чалавека ў зменлівых умовах рэчаіснасці. Хтосьці глядзіць на горад у аддаленасці, захоўваючы пэўную дыстанцыю (прыклад — «Італьянскі двор у Тбілісі» (2021) Наталлі Язерскай), а нехта імкнецца стаць яго неад’емнай часткай («Раніца ў гарадскім кафэ» (2022) Лізаветы Емяльянавай). Як паказваюць работы экспазіцыі, большасць мастакоў усё ж адносяцца да першай «групы» — супрацьпастаўляюць сябе гораду, знаходзяцца з ім у актыўным дыялогу. Яркай яго ўдзельніцай з’яўляецца Ганна Кохан: сюжэты «Будні» (2022), «Рух» (2022), «Маладосць» (2022), «Плынь» (2022), «Токіа» (2020) расказваюць пра, здаецца, непазбежнае адзіноцтва і пошук адказаў на пытанні, што хвалююць. А адказы патрэбна даваць — і сабе, і іншым.

Вераніка Талецкая «Seine Embankment», 2021 г.

Многія аўтары разважаюць пра трывогу, звязаную, апроч іншага, з адчуваннем няўтульнасці ў мегаполісе, якім бы прыгожым і камфортным ён ні быў. У гэтым рэчышчы звяртаюць на сябе ўвагу работы Марыі Сыракваш, Міхаіла Дайлідава, той жа Ганны Кохан. Мастакі робяць гэта ў даволі спакойнай манеры — часам такім чынам, што гледача падобныя пачуцці амаль не закранаюць.

Калі да гэтага гаворка была ў асноўным пра чорна-белыя скетчы і графіку, то далей яна пойдзе пра колер. І, трэба сказаць, у выпадку з выстаўкай «Big city life» ён кардынальным чынам мяняе стаўленне да экспазіцыі, а дакладней — да агульнага настрою. Сустракаюцца сюжэты і жыццесцвярджальныя, і натхняльныя, і шмат у чым рамантычныя. У іх адлюстроўваецца аўтарскае бачанне прыгожага, светлага, лірычнага. Говорка найперш пра кампазіцыі Веранікі Талецкай і Лізаветы Емяльянавай, у якіх заўважна спакойнае сузіранне і імкненне дагадзіць гледачу. І ў дадзеным выпадку гэта прыемна.

Міхаіл Дайлідаў «Новы дом», 2015 г.

Колькі слоў хочацца сказаць пра канцэпцыю праекта «Big city life». Апошнім часам асаблівых намаганняў у кірунку прадумвання арганізацыі прасторы не назіраецца — большасць выставак юбілейныя, аглядныя, рэтраспектыўныя, дзе ўся ўвага, як мяркуецца, павінна канцэнтравацца на творы. Стваральнікі экспазіцыі ў прасторы ZAL #2 задумаліся пра тое, што не заўсёды дастаткова аднаго толькі мастацтва — з залай, асабліва ўжо звыклай для гледача, неабходна працаваць. Галоўнае, што зрабілі для сённяшняга праекта арганізатары, — дадалі ў яго жыцця, прымусілі адчуць павеў свежага ветру, які не збіраецца збіць з ног, а толькі песціць.

Яўгенія ШЫЦЬКА

Фота аўтара

Выбар рэдакцыі

Жыллё

Па якіх крытэрыях дамы ўваходзяць у праграму па капрамонце?

Па якіх крытэрыях дамы ўваходзяць у праграму па капрамонце?

Пра ўсе тонкасці правядзення капітальнага рамонту расказалі спецыялісты.

Рэгіёны

Самы працяглы ўрок гістарычнай праўды і сяброўства

Самы працяглы ўрок гістарычнай праўды і сяброўства

Удзельнікі «Цягніка Памяці» папярэдніх гадоў дзеляцца сваімі ўражаннямі ад праекта.

Экалогія

Якія прагнозы на лета робяць метэаролагі?

Якія прагнозы на лета робяць метэаролагі?

Тры месяцы суцэльнай спякоты нам не абяцаюць

Гараскоп

Усходні гараскоп на наступны тыдзень

Усходні гараскоп на наступны тыдзень

У пачатку тыдня да Ракаў могуць падступна падкрасціся трывогі і сумневы.