Вы тут

Чаму, нават калі чалавек не п’е, ён застаецца алкаголікам


Божа, дай мне розум і душэўны спакой прыняць тое, што я не ў сілах змяніць, мужнасць змяніць тое, што магу, і мудрасць адрозніць адно да другога. Такой малітвай пачынаецца сустрэча ананімных алкаголікаў — суполкі, якая аб’ядноўвае мужчын і жанчын, што дзеляцца паміж сабой вопытам, сіламі і надзеямі, каб дапамагчы адно аднаму пазбавіцца ад алкагалізму. Паслухаўшы іх, становіцца зразумелым, што справіцца з залежнасцю яны могуць, толькі калі шчыра прызнаюцца сабе, што яны — алкаголікі і што сапраўды хочуць вырвацца з абдымкаў зялёнага змея. Прычым зрабіць ім гэта настолькі цяжка, што большасць наведвае такія сустрэчы дзесяцігоддзямі, каб ізноў не паддацца спакусе. Бо ўсведамляе: нават калі ты не п’еш, гэта не значыць, што ты выратаваўся.


12 крокаў ратавання

Адзіная ўмова для далучэння да Супольнасці ананімных алкаголікаў (АА) — жаданне кінуць піць. Члены не плацяць ніякіх узносаў — толькі добраахвотныя ахвяраванні.

— У таварыства АА ёсць праграма вылечвання ад алкагалізму «12 крокаў». Рэдка сустракаецца такі чалавек, які б рухаўся па нашым шляху і пацярпеў няўдачу, — зачытаў вядучы сустрэчы Раман (таксама алкаголік на шляху выздараўлення) вытрымку з кнігі «Ананімныя алкаголікі» (яе тут называюць «Вялікая Кніга»). — Не вылечваюцца толькі тыя, хто не хоча або не можа цалкам падпарадкаваць сваё жыццё нашай простай праграме. Звычайна гэта мужчыны і жанчыны, якія арганічна не могуць быць шчырымі самі з сабою. Здаецца, людзі проста нарадзіліся такімі. Яны па натуры не могуць засвоіць і падтрымліваць лад жыцця, які патрабуе няўмольнай шчырасці.

У суполцы ёсць таксама 12 традыцый, якія ствараюць атмасферу адкрытасці і дружалюбнасці ў групе. На пачатку сустрэчы ўсе яе ўдзельнікі па чарзе прагаворваюць і 12 крокаў, і 12 традыцый. Затым настае час хвіліны маўчання па тых, хто хворы, хто памёр ад гэтай спакусы, хто яшчэ шукае дарогу да выратавання. Потым усе прадстаўляюцца, нават калі ўжо знаёмыя, і расказваюць пра шлях свайго выздараўлення — гэта называецца падзяліцца пра радаснае ці балючае, што адбылося ў апошнія дні.

Пасля выбіраецца тэма для размовы. На сустрэчы, на якую трапіла я, тэмай абмеркавання было выбрана супраціўленне і абясцэньванне наведвання групы алкаголікаў.

Вольга, напрыклад, падзялілася тым, што ў яе два дня таму пачалося супраціўленне групам і ёй надакучыла штодня слухаць пра алкаголь. У адзіноце ёй ізноў стала кепска, таму яна вярталася да групы.

Вадзім вырашаў з дапамогай алкаголю ўсе свае праблемы. І ўжо наведваючы групу, ён раз-пораз зрываўся і ішоў «вырашаць праблемы алкаголем». Яго эмацыянальная запальнасць засталася з ім, і ён дагэтуль не кантралюе свае эмоцыі, якія могуць прывесці да злоўжывання, таму працягвае хадзіць у групу, бо больш за ўсё баіцца, што скончыць жыццё пад плотам.

Вікторыя ўспамінае, як яна зайздросціла калегам і злавалася на іх, нават калі ўжо пачала хадзіць на сустрэчы, і адчувала, што зайздрасць хутка яе проста раздавіць. І так было, пакуль яна не дайшла да сёмага кроку праграмы АА вылечвання ад алкагалізму. І цяпер набывае вопыт, як пазбавіцца ад гэтага дэфекту свайго характару, які з часам крыху трансфармаваўся ў жаданне даведацца больш і паспрабаваць нешта іншае, — тое, што адрозніваецца ад яе знаёмай мадэлі паводзін, якая прынесла боль і пакуты.

— Абясцэньванне групы ў мяне здарылася ў першы ж дзень. Аднак калі я дасягнула дна, мне дапамагла менавіта група.

Павел кажа, што ніколі не жыў сваім жыццём, пакуль не ўсвядоміў, што ён алкаголік.

Мікалай падзяліўся меркаваннем, што сустрэчы АА — пажыццёвае ўтрыманне, на якое ён трапіў у 21 год, а ўсё жыццё — недзе па-за межамі групы. Ён шукаў пралаз, каб вырвацца адсюль і выпіць:

— Але ж разава выпіць і расслабіцца не атрымліваецца, падтрымліваць псіхаэмацыянальны стан цвярозым у адзіноцтве вельмі цяжка, і ад разавых выпівак трэба адмовіцца наадрэз, інакш ніяк.

Аляксей хадзіў у групу 2,5 года, не піў, але ж за гэты час, як ён кажа, мала што ўсвядоміў. Было, адмовіўся ад сустрэч, мяркуючы, што цяпер усё ведае, але ж увесь час жыў са страхам:

— Я баяўся за кальцавую выехаць, каб раптам хтосьці не задаў няправільнае пытанне «піць будзеш?», я толькі на работу і назад выходзіў і ўсяго баяўся. Урэшце ізноў прыбег у групу і зразумеў, што я на сваім месцы і трэба ўсё ж разабрацца з гэтымі крокамі. Я ведаю, што адсюль выхаду няма, я народжаны алкаголікам, я «кайфажор», таму я павінен быць тут.

Пакуты не з-за п’янкі

Падобных груп Рэспубліканскага грамадскага аб’яднання «Цэнтральная служба Ананімных Алкаголікаў» у Мінску прыкладна 25. Вышэйшае звяно арганізацыі — савет павераных (па адным ад кожнай вобласці) — абіраецца (з алкаголікаў) на канферэнцыі дэлегатамі ад розных груп тэрмінам на два гады. І ёсць павераны класа А — які не з’яўляецца алкаголікам. Плануецца, што з часам сярод павераных такога класа з’явяцца людзі ад розных грамадскіх і прафесійных арганізацый, дзейнасць якіх блізка спалучана з аказаннем дапамогі залежным ад алкаголю людзям ці якія выказваюць шчырую падтрымку дзейнасці Супольнасці ананімных алкаголікаў. Аднак у суполцы АА перавернутая сістэма іерархіі, і найгалоўнейшае месца ў ёй займаюць менавіта групы, для падтрымкі якіх і ствараюцца ўсе гэтыя структуры абслугоўвання Супольнасці ананімных алкаголікаў.

Фота аўтара

Члены АА расказваюць пра сваё існаванне ў турмах, у прымусовых лячэбных установах, і непасрэдна ў гэтых месцах узнікаюць суполкі ананімных алкаголікаў. Андрэй, алкаголік, які не п’е ўжо 18 гадоў, кажа, што найчасцей за ўсё заахвоціць чалавека захацець пазбавіцца ад залежнасці ўдаецца менавіта ў спецыяльных установах. Проста падысці на вуліцы да чалавека з бутэлькай — амаль нулявы варыянт, але і ён не выключаецца, ратаваць спрабуюць усіх. Часта спрацоўвае расклейка аб’яў, асабліва ў маладых раёнах, прынамсі, у сталічнай Каменнай Горцы, дзе групы размясціліся і ў касцёле, і ў праваслаўным храме.

Мой суразмоўца асобна падкрэслівае, што члены Супольнасці ананімных алкаголікаў не звязаны ні з якой сектай, веравызнаннем, палітычным напрамкам, арганізацыяй або ўстановай, не ўступаюць у палеміку па якіх бы там ні было пытаннях, не падтрымліваюць і не выступаюць супраць чыіх бы там ні было інтарэсаў. Галоўная мэта членаў Супольнасці ананімных алкаголікаў — заставацца цвярозымі і дапамагчы іншым алкаголікам здабыць здаровы, цвярозы лад жыцця. Групы і зборы членаў Супольнасці ананімных алкаголікаў праводзяцца ў самых розных месцах, а асноўным крытэрыем для выбару месца з’яўляецца даступнасць для дзейсных членаў супольнасці і тых, хто, магчыма, прыме рашэнне прыняць прапанаваную яму дапамогу ў адмове ад алкагалізму.

— Мы пакутуем не ад таго, што п’ём, а ад таго, што духоўна недасканалыя і не ведаем, як спакойна прымаць жыццё вакол нас, не выкарыстоўваючы алкаголь у якасці рэчыва, якое змяняе наша ўспрыманне, — працягвае Андрэй. Мы выконваем пэўныя працэдуры і першапачаткова пачынаем пазбаўляцца ад адбіткаў нашых негатыўных дзеянняў: злосці, крыўды, зайздрасці і іншага.

Нельга прымусіць выратавацца

Андрэй стараецца штодзённа бываць у групе. Нарадзіўся ён у сям’і атэістаў.

— Алкаголь упершыню я паспрабаваў гадоў у 11 — скраў у матулі 100 грамаў спірту, развёў яго з калінавым сокам, і разам з сябрам выпілі. Ап’янелі, спужаліся, што зараз памром, прылеглі на канапу. Бачым, не паміраем, настрой добры, усталі, пайшлі гуляць у хакей. Вадкасць прыйшла да нас як да сябе дадому. Другі раз напіўся, калі пайшоў катацца на лыжах. У 16 ужо выпіваў раз на месяц, і штораз мне было прыемна. Напрыканцы навучання ў ваенным вучылішчы ўжо стабільна ўжываў кожны тыдзень, і мае сябры былі такімі ж. Упэўнены, многія пазней сутыкнуліся з праблемай алкагалізму. На першым месцы працы я ўліўся ў кампанію маладых людзей, якія ўжывалі штодня... Размовы за «чаркай гарбаты» сталі хіба што не працоўнай неабходнасцю. З часам мой эгаізм узняўся да небывалых вышынь, мне стала здавацца, што дазволена ўсё. І аднойчы мяне паставілі на месца, закрыўшы перад носам вітрыну ларка. Я раз’юшыўся, разбіў шкло... Мяне накіравалі спачатку на гаўптвахту, а пасля — у псіхіятрычнае аддзяленне ваеннага шпіталя. За тыдзень, што я там быў, мяне звольнілі са службы. Пасля выпіскі да мяне прыйшоў мой таварыш, які расказаў мне пра АА. І я пайшоў.

Прымусіць чалавека вызваліцца да алкагольнай залежнасці немагчыма — яго недахопы, якія ўкараніліся ў паўсядзённае жыццё, не будуць пускаць яго ў суполку АА для выздараўлення. Значыць, ён яшчэ не гатовы прыняць прапанову на выратаванне, яшчэ вымушаны пакутаваць, упэўнены мой суразмоўца:

— Калі ў чалавека саспявае думка аб выздараўленні па праграме, ён сам выбірае сабе настаўніка з тых, хто ўжо гатовы дапамагчы іншым, абапіраючыся на свой вопыт у групе. Настаўніка можна ў любы момант змяніць. Пераход чалавека ад кроку да кроку таксама праходзіць па-рознаму і ў пэўны час. У выніку алкаголік на шляху выздараўлення атрымлівае адпаведныя развагі наконт жыцця без алкаголю і самастойны духоўны вопыт.

Былых алкаголікаў не бывае. Любы ўрач скажа, што алкагалізм — хранічнае, смяротнае і прагрэсіўнае захворванне. Менавіта таму на шлях выздараўлення можа стаць толькі той, хто сам сабе ставіць дыягназ «алкаголік». А алкаголік — гэта чалавек, які страціў кантроль над фактам ужывання алкаголю і над дозай напою. Пры гэтым можна піць не кожны дзень, а быць месяц (і нават год!) цвярозым, а пасля ўваходзіць у запой. Чалавек, які пэўны час не ўжывае алкаголь і праходзіць крокі, ужо не з’яўляецца актыўным алкаголікам. Ён той, хто выздараўлівае. Аднак калі ён возьме ў рукі чарку, то сарвецца, бо такія людзі не ўмеюць ужываць умерана. Гэта і ёсць адметная рыса алкаголіка. Аднак некаторыя співаюцца... каб стаць лепш, шчыра перакананы Андрэй. Ён кажа, што на сваім прыкладзе ведае: калі б не стаў алкаголікам, то так і застаўся б «высакамерным падонкам». Нездарма ў кнізе «Ананімныя алкаголікі» напісана: «члены АА або павінны трымацца разам, або яны загінуць паасобку».


Тэлефон даверу Ананімных Алкаголікаў +375 (44) 555-99-40

Сайт.


Ірына СІДАРОК

Выбар рэдакцыі

Гараскоп

Усходні гараскоп на наступны тыдзень

Усходні гараскоп на наступны тыдзень

У пачатку тыдня да Ракаў могуць падступна падкрасціся трывогі і сумневы.

Здароўе

Як працуюць санаторныя школы-інтэрнаты для дзяцей, хворых на скаліёз?

Як працуюць санаторныя школы-інтэрнаты для дзяцей, хворых на скаліёз?

Па статыстыцы на пяць хворых дзяўчынак прыходзіцца толькі адзін хлопчык.

Рэгіёны

У якіх ўмовах працавалі медыкі ў гады вайны?

У якіх ўмовах працавалі медыкі ў гады вайны?

Подзвіг ваенурачоў адлюстроўвае выстава Брэсцкага абласнога краязнаўчага музея.

Грамадства

Што трэба ведаць тым, хто адпачывае каля вадаёмаў

Што трэба ведаць тым, хто адпачывае каля вадаёмаў

Нават пры наяўнасці на пляжы ратавальнай станцыі не варта грэбаваць элементарнымі правіламі бяспекі.