Вы тут

Што рабіць, каб лецішча было месцам адпачынку і прыемных зносін


Лецішча — месца адпачынку і прыемных зносін. Што рабіць, каб было менавіта так, і аб навацыях у сферы дачнага заканадаўства пагаварылі з вопытным кіраўніком садовага таварыства.

Садаводчае таварыства «Сябры-2002» называюць знакамітым, што нядзіўна. З 1983 года тут размяшчаюцца лецішчы эліты беларускага мастацтва. У коле мінчан, чые дачы размешчаны ў Лагойскім раёне, аб гэтым СТ гавораць як аб узорным, што ўжо заслуга праўлення. Старшыня яго Юрый ГАЛАШЧАПАЎ пагадзіўся падзяліцца сваім трынаццацігадовым вопытам, з ім жа мы пагаварылі аб рэзанансных «дачных» указах і іх практычным прымяненні.


— Раскажыце, колькі ў СТ участкаў, ці шмат дачнікаў жывуць пастаянна, якая інфраструктура.

— У нас 400 участкаў, 60 сем'яў, у тым ліку мая, жывуць цэлы год. З самага пачатку ў нас быў запраектаваны ўсесезонны водаправод, стацыянарная тэлефонная сувязь. Цяпер СТ часткова газіфікавана, ёсць оптавалакновы інтэрнэт. У летні сезон працуе невялікая прыватная крама, у выхадныя — два аб'екты выязнога гандлю. Натуральна, ёсць дзіцячая пляцоўка, а таксама футбольнае поле, тэнісны корт, валейбольная пляцоўка, свой пляж. Ізноў жа, мне дасталася добрая спадчына: у нашым СТ былі вольныя ад забудовы плошчы, таму мы змаглі стварыць інфраструктуру для вольнага часу.

— У вас вельмі цікавая сістэма аплаты членскіх узносаў: вызначана сума за год — 333 рублі, а плаціць можна як зручна: хочаш адразу, хочаш кожны месяц. Чаму?

— Так склалася, і пакуль гэтая традыцыя захоўваецца. У нас шмат артыстаў, за савецкім часам, калі яны атрымалі дачныя ўчасткі, гастролі доўжыліся месяцамі. Таму камусьці зручна было плаціць адразу за год. І зараз ёсць людзі, якім так зручна. А вось некаторым пажылым дачнікам падабаецца плаціць кожны месяц. Для многіх гэта рытуал: прыйсці ў праўленне, аплаціць узнос, абмяняцца навінамі.

— Няўжо ў наш час прымаюць узносы наяўнымі?

— Заканадаўства гэта дазваляе. Для людзей так больш звыкла і камфортна, таму, пакуль ёсць ахвотныя, казначэй будзе прымаць узносы і такім чынам.

— Вы ж ведаеце, што ў мяне тут шмат знаёмых дачнікаў, дык вось яны адзначалі, што «наш старшыня навёў парадак з вывазам смецця». Думаю, ваш досвед будзе цікавы шмат каму.

— Гэта сапраўды была адна з вострых тэм. Яшчэ калі не быў старшынёй, разам з прыяцелямі-энтузіястамі стараўся хоць неяк акультурыць месца звалкі смецця. Калі абралі старшынёй, перш за ўсё сабраў прапановы ўсіх аператараў па вывазе смецця. На праўленні абралі аптымальны варыянт па суадносінах кошт — паслугі. Уладкавалі тры пляцоўкі, на якіх стаяць кантэйнеры для ТБА і для габарытнага смецця. Магчыма, вы здзівіцеся, але грувасткае смецце вывозяць практычна кожны тыдзень. Людзі рэканструююць дамы, мяняюць мэблю — прычэп запаўняецца хутка. Вываз смецця — самы вялікі артыкул выдаткаў, за год мы трацім 30 тысяч рублёў. Але людзі не пярэчаць, таму што стала чыста, ніхто не спальвае старую мэблю і не труціць паветра.

— Акрамя крамы на ўездзе ў СТ, бачу і гандлёвую палатку... Як вы з імі ўзаемадзейнічаеце?

— Крама належыць прыватнай фірме. Яна патрэбна, бо па кожную дробязь нават у Астрашыцкі Гарадок выязджаць нязручна. Што да палаткі і выязнога гандлю, то ўсё проста: мы цікавімся наяўнасцю усіх дазвольных дакументаў на гандаль, бязвыплатна даём месца. Палатка працуе па выхадных. Напоі, сасіскі ў цесце, бургеры — усё гэта карыстаецца попытам, на свежым паветры ў дзяцей добры апетыт. Перакананы, што дачны гандаль трэба развіваць: у людзей з'яўляецца выбар, у прадаўцоў — здаровая канкурэнцыя.

— Атрымала велізарнае задавальненне ад прагулкі па ўсім СТ, убачыла такія чароўныя рэтра-домікі, пабудаваныя яшчэ па савецкіх стандартах, калі іх плошча, вышыня былі моцна рэгламентаваны. Мне здалося, што многія з іх усё-ткі незаселеныя, але ў той жа час участкі дагледжаныя: сумнік не расце, дрэвы абразаюцца. Як вам удаецца дабіцца такога выніку?

— Так, ёсць некалькі падобных домікаў. Гаспадары, а часцей за ўсё гаспадыні, гавораць, што ў іх ужо няма магчымасці ездзіць, даглядаць участак. Але і прадаць яны не могуць, таму што для іх лецішча — гэта памяць. Паколькі яны плацяць узносы, то павінны атрымліваць нейкія паслугі ад СТ. Вось мы і сочым, каб не было інвазійных раслін, каб галіны дрэў не датыкаліся да правадоў ліній электраперадач і не навісалі над дарогай.

— Але як вы знаходзіце гаспадароў? Часам гэта неверагодны квэст...

— Вельмі проста. Кожны год праўленне дасылае запыт у агенцтва па дзяржаўнай рэгістрацыі і зямельным кадастры і атрымлівае звесткі аб усіх уладальніках участкаў. Цяпер гэта платная паслуга, а калі набудзе моц Указ № 155, раз на год такія звесткі будуць даваць бясплатна. Гэта вельмі важна, таму што, па правілах, новы ўласнік павінен прадставіць праўленню шэраг звестак, на практыцы мы часам і не ведаем, што хтосьці прадаў свой участак. Такія «невідзімкі» могуць і ўзносы не плаціць, і за ўсё астатняе не разлічваецца, што, вядома ж, не на карысць СТ. Дарэчы, за год у нас мяняюцца гаспадары 6—10 участкаў.

— Калі СТ было газіфікавана і наколькі гэта цяжка і дорага? Ведаю, што ў шматлікіх СТ гадамі «хочуць газ», але не могуць прыйсці да нейкага агульнага рашэння. Мая прыяцелька думае прадаць лецішча, таму што ёй не патрэбен газ, а суседзі за гэта падвяргаюць яе прэсінгу, маўляў, нельга пракласці газаправод, абыходзячы нечы ўчастак.

— Восем гадоў таму мы склалі спіс ахвотных. Аказалася дастатковая колькасць для таго, каб перайсці да практычных крокаў. У нас газіфікавана крыху больш за палову ўчасткаў. Пры тым, што нам не трэба было весці лінію газаправода ў некалькі кіламетраў, бо побач з СТ пансіянат, справа гэта не з танных. Да таго ж дом павінен адпавядаць вызначаным патрабаванням для ўстаноўкі газавага абсталявання. Увогуле, кожны сам вырашае, зыходзячы са сваіх фінансавых магчымасцяў і жыццёвых планаў. Але запраектавалі такую магутнасць, што пры жаданні змогуць падключыцца ўсе нашы ўчасткі.

— Інтэрнэт, ведаю, у вас даўно, той, які прывязаны да тэлефоннай лініі. А цяпер і оптавалакно з'явілася. Як вы гэта арганізавалі?

— Дачнікі пыталіся аб оптавалакновым інтэрнэце. У такіх выпадках мы запрашаем на сход спецыялістаў, каб яны самі расказвалі пра перавагу тэхналогіі, а людзі маглі задаваць пытанні. Мы выбралі «Белтэлекам», бо спадабаліся тарыфы і для многіх важная магчымасць калі не бясплатнай, то вельмі таннай блакіроўкі на зімовы перыяд. Палова дачнікаў выбралі оптавалакно, яшчэ 50 абанентаў па праекце ёсць у рэзерве. Ну і, акрамя таго, у нас Wі-Fі каля вартоўні і праўлення, камусьці і такога варыянта дастаткова.

Важна вось што яшчэ. Пачынаць трэба не з оптавалакна, а з усесезоннага водаправода. Усе камунікацыі ў адной траншэі: на самай вялікай глыбіні водаправод, затым на пэўнай дыстанцыі газ, і толькі потым — оптавалакно. Калі пракласці спачатку газ, то газавікі не дазволяць паглыбляць траншэю пад ваду. Раскапаўшы траншэю з оптавалакном, рыхтуйцеся яго замяніць, бо яно вельмі далікатнае.

— Дзіцячая і спартыўныя пляцоўкі, пляж, кажуць, — цалкам ваша заслуга. Як гэта ўдалося зрабіць, бо той жа тэнісны корт — дарагое задавальненне?

— Самая добрая ідэя праўлення нічога не вартая без падтрымкі дачнікаў. Дзіцячую пляцоўку я сам прапанаваў, бо цудоўна ведаю, што дзеці не любяць ездзіць на лецішча, калі ім даводзіцца бавіць час на сваім участку. Многія мяне падтрымалі і на ўладкаванне дзіцячай пляцоўкі здавалі добраахвотныя ўзносы. Тут жа ў нас ёсць вялікая альтанка, дзе любяць збірацца падлеткі. Спартыўныя пляцоўкі падтрымала недзе працэнтаў 90 дачнікаў. І заняткі ідуць па раскладзе. Нашы дачнікі гатовы плаціць, калі яны бачаць вынік.

Што датычыцца пляжа, то на ім у нас пірс, альтанка, раздзявальні, душ, вогнішча, лаўкі. Дачнікі выходзілі на суботнікі, каб добраўпарадкаваць тэрыторыю, таму яна ў ідэальным стане.

Перакананы, што лецішча — гэта перш за ўсё месца адпачынку, прыемных зносін. І ўся наша інфраструктура гэтаму садзейнічае. Людзі знаёмяцца, сябруюць, усё гэта стварае камфортную атмасферу.

— Ці захавалася традыцыя ладзіць канцэрты перад адкрыццём сезона і закрыццём?

— Мы яе адрадзілі, потым з-за ковіду была паўза, сёлета плануем канцэрт да закрыцця сезона. Дарэчы, ковід прымусіў нас праводзіць агульныя сходы ў завочнай форме, і гэта вельмі добры досвед. Заўсёды ёсць кворум, ёсць дакумент, які пацвярджае, як чалавек галасаваў.

— Якія навацыі з Указа № 155 аб садаводчых таварыствах больш за ўсё вас парадавалі?

— Перш за ўсё, перадача электрасетак на баланс дзяржавы. Праўленням СТ гэта значна аблегчыць жыццё, самі дачнікі таксама станоўча ўспрымаюць навіну. У той жа час цудоўна разумею, што нам да гэтага трэба сур'ёзна рыхтавацца. У нашым СТ не было прымусу выносіць лічыльнікі за межы дома, цяпер зрабіць гэта давядзецца ўсім. Плюс у тым, што вядомыя параметры лічыльнікаў, на якія трэба замяніць старыя.

Падтрымліваю тое, што ўзмоцніцца роля мясцовых органаў улады ў жыцці СТ, маю на ўвазе прызначэнне старшыняў па рашэнні выканкама. Зразумела, што гэта датычыцца праблемных СТ, якія перастануць быць, скажам так, безгаспадарнымі. Часцей за ўсё некалькі СТ размяшчаецца побач, і заўсёды прыемна, калі ў цябе паспяховы сусед.

Выдатная навацыя, якая датычыцца галоснасці ў СТ. Мы і раней прытрымліваліся гэтага прынцыпу: калі людзі ўсебакова праінфармаваныя, рэальных падстаў для нейкіх канфліктаў, як правіла, няма.

— Ці абмяркоўваецца ў вас перспектыва атрымання СТ статусу населенага пункта?

— З вялікім энтузіязмам. Чалавек перш за ўсё бачыць усё добрае, што дае навацыя, найперш — паніжэнне тарыфаў. Праўленне ж пачынае тлумачальную работу, што да такіх перамен трэба рыхтавацца, нейкія намаганні спатрэбяцца ад кожнага. Самы просты прыклад: выдаліць дэкаратыўныя хмызнякі, якія растуць перад плотам участкаў, каб пашырыць дарогу.

— Юрый, падзяліцеся, калі ласка, найбліжэйшымі планамі.

— Хачу стварыць клуб-музей. Тут жылі і яшчэ жывуць зоркі беларускага мастацтва і спорту. Планую як мінімум размясціць іх партрэты і творчыя біяграфіі. Вы ж ведаеце, што месца ў нас тут цікавае, некалі гэта зямля належала графскаму роду Тышкевічаў. Легенда гаворыць, што менавіта ў Астрашыцкім Гарадку Янка Купала напісаў сваю знакамітую паэму «Курган». Сам захапляюся гісторыяй і спадзяюся захапіць суседзяў. Цяпер, гуляючы па беразе ракі Усяжа, гледзячы на старыя дубы, думаю: магчыма, іх бачыў Янка Купала. Уявіце, што праз нейкія гадоў пяцьдзясят, сюды хто-небудзь прыйдзе і падумае: ого, на беразе гэтай рэчкі адпачывалі Віктар Вуячыч, Леанід Шчамялёў, Барыс Аракчэеў, Эдуард Малафееў, Людміла Бржазоўская, Віктар Саркісьян і Вольга Лапо, Уладзіслаў Місевіч, Алена Спірыдовіч і многія іншыя, дзякуючы чыёй творчасці або дасягненням у спорце, свет даведаўся пра Беларусь.

Маргарыта ДРАЗДОВА

Фота аўтара

Выбар рэдакцыі

Жыллё

Па якіх крытэрыях дамы ўваходзяць у праграму па капрамонце?

Па якіх крытэрыях дамы ўваходзяць у праграму па капрамонце?

Пра ўсе тонкасці правядзення капітальнага рамонту расказалі спецыялісты.

Рэгіёны

Самы працяглы ўрок гістарычнай праўды і сяброўства

Самы працяглы ўрок гістарычнай праўды і сяброўства

Удзельнікі «Цягніка Памяці» папярэдніх гадоў дзеляцца сваімі ўражаннямі ад праекта.

Экалогія

Якія прагнозы на лета робяць метэаролагі?

Якія прагнозы на лета робяць метэаролагі?

Тры месяцы суцэльнай спякоты нам не абяцаюць

Гараскоп

Усходні гараскоп на наступны тыдзень

Усходні гараскоп на наступны тыдзень

У пачатку тыдня да Ракаў могуць падступна падкрасціся трывогі і сумневы.