Вы тут

Як загараджальная пабудова на беларуска-польскай граніцы ўплывае на Белавежскую пушчу?


27 сакавіка рэактыўная маніторынгавая місія ЮНЕСКА/МСАП, якая праводзіць ацэнку ўздзеяння загараджальнай пабудовы на беларуска-польскай граніцы, завяршыла сваю работу ў Беларусі. На працягу чатырох дзён міжнародныя эксперты сумесна з прадстаўнікамі Мінпрыроды, Кіраўніцтва справамі Прэзідэнта Рэспублікі Беларусь, Камітэта дзяржкантролю, Дзяржпагранкамітэта, ДПУ «Нацыянальны парк «Белавежская пушча», органаў мясцовага самакіравання і грамадскасці даследавалі частку пушчы на тэрыторыі Брэсцкай і Гродзенскай абласцей.


Як расказаў на выніковай прэс-канферэнцыі першы намеснік міністра прыродных рэсурсаў і аховы навакольнага асяроддзя Аляксандр Корбут, у студзені 2022 года без правядзення неабходных будаўнічай і экалагічнай экспертызы польскі бок пачаў узвядзенне агароджы, якая праходзіць у тым ліку і па тэрыторыі трансгранічнага аб’екта Сусветнай спадчыны ЮНЕСКА «Белавежская пушча». У чэрвені таго ж года аб’ект, які складаецца з бетону, жалеза і калючага дроту, быў завершаны.

На думку беларускіх вучоных, з-за штучнага раздзялення пушчы і ўзведзенага загараджальнага збудавання ўзнікла рэальная пагроза існаванню рэдкіх і асабліва каштоўных прыродных комплексаў. Парушэнне глебавага покрыва прыводзіць да змены ўзроўню грунтавых вод, што, у сваю чаргу, можа прывесці да гібелі стараўзроставых лясоў, дэградацыі забалочаных тэрыторый і водна-балотных угоддзяў. Блакіраванне сталых міграцыйных калідораў буйных млекакормячых, падзел папуляцый рысі і ваўка негатыўна адбіваюцца на стане біяразнастайнасці рэгіёна. Транспартны трафік, які павялічыўся, служыць патэнцыяльнай пагрозай для распаўсюджвання інвазійных відаў раслін, у першую чаргу гэта сумнік канадскі.

Беларускі бок яшчэ на этапе прыняцця польскім бокам рашэння аб узвядзенні агароджы шматразова звяртаўся ў міжнародныя прыродаахоўныя структуры ААН з патрабаваннем не дапусціць будаўніцтва, якое разбурае экасістэму Белавежскай пушчы. Аднак ніякай рэакцыі не было. І толькі ЮНЕСКА як арганізацыя, якая сапраўды добрасумленна і абсалютна непрадузята выконвае свае функцыі, адрэагавала і ўключыла ў парадак 45-й сесіі Камітэта Сусветнай спадчыны ЮНЕСКА пытанне аб стане трансгранічнага аб’екта «Белавежская пушча».

Дзякуючы гэтаму, у рамках выканання рашэння 45COM 7B.21, прынятага ў верасні 2023 года, была арганізавана цяперашняя маніторынгавая місія.

Кіраўнік аддзела прыроднай спадчыны Цэнтра сусветнай спадчыны ЮНЕСКА і супрацоўнік Міжнароднага саюза аховы прыроды (МСАП) вывучылі ўплыў загараджальнай пабудовы на цэласнасць асабліва ахоўнай прыроднай тэрыторыі — Белавежскай пушчы, яе экалагічныя функцыі, а таксама магчымасці перамяшчэння дзікіх жывёл. Таксама ў рамках работы місіі былі праведзены сустрэчы, дзе ўдзельнікі выказалі сваё бачанне праблемы, абмяняліся думкамі. Аднадушна было адзначана, што негатыўнае ўздзеянне на экасістэмы Белавежскай пушчы ўжо праяўляецца і з часам сітуацыя будзе толькі пагаршацца. У сваю чаргу міжнародныя эксперты пасля падрыхтоўкі справаздачы аб правядзенні рэактыўнай маніторынгавай місіі дадуць яе на азнаямленне беларускаму боку. А вынікі будуць разгледжаны падчас 46-й сесіі Камітэта сусветнай спадчыны ЮНЕСКА, якая пройдзе з 21 да 31 ліпеня бягучага года ў Дэлі (Рэспубліка Індыя).

Намаганні беларускага боку па захаванні каштоўнасці Белавежскай пушчы, паводле слоў начальніка галоўнага ўпраўлення экалагічнай палітыкі, міжнароднага супрацоўніцтва і навукі Мінпрыроды Таццяны Кананчук, не раз былі высока ацэнены міжнароднымі арганізацыямі. У той жа час яшчэ ў 2018 годзе Камітэтам сусветнай спадчыны ЮНЕСКА беларускаму і польскаму бакам было рэкамендавана ўзмацніць узаемадзеянне па ахове адзінага аб’екта і прыняць сумесны план кіравання. Нягледзячы на неаднаразовыя спробы Мінпрыроды запрасіць польскі бок да распрацоўкі дадзенага дакумента, адказ да гэтага часу так і не паступіў. Таксама падчас падрыхтоўкі місіі Камітэт ЮНЕСКА прасіў Польшчу і Беларусь да 1 лютага 2024-га падаць сумесную справаздачу аб стане захаванасці аб’екта. Аднак з-за адмовы польскім бокам ад сумеснай дзейнасці справаздачы кожная краіна прадставіла паасобку.

Як адзначыла спецыяліст Мінпрыроды, міжнародныя эксперты разумеюць, што пакуль няма дыялогу паміж краінамі, у адзіночку беларускі бок не зможа забяспечыць захаванасць пушчы і яе ўнікальныя каштоўнасці. Але захоўваецца надзея, што ЮНЕСКА ўсё ж зможа выступіць пасрэднікам і пасадзейнічае аднаўленню міждзяржаўных кантактаў і сумеснай рабоце.

Завяршаючы прэс-канферэнцыю, Аляксандр Корбут канстатаваў, што цяпер мы стаім перад небяспекай знішчэння цэласнасці экасістэм Белавежскай пушчы. А прымаючы да ўвагі ўзаемасувязь усіх кампанентаў навакольнага асяроддзя і трансгранічны характар тэрыторыі, гэта можа ўяўляць пагрозу для экасістэм усяго еўрапейскага рэгіёна. Таму так важна даводзіць праўдзівую інфармацыю аб тым, што адбываецца, да ўсіх зацікаўленых бакоў. Мінпрыроды ў рабоце з ЮНЕСКА будзе кіравацца двума прынцыпамі: дзве краіны — адзін лес і навука і прырода — па-за палітыкай!

Андрэй КАРАБЕЛЬНІКАЎ

Фота аўтара

Загаловак у газеце: ​Дзве краіны — адзін лес

Выбар рэдакцыі

Гараскоп

Усходні гараскоп на наступны тыдзень

Усходні гараскоп на наступны тыдзень

У пачатку тыдня да Ракаў могуць падступна падкрасціся трывогі і сумневы.

Здароўе

Як працуюць санаторныя школы-інтэрнаты для дзяцей, хворых на скаліёз?

Як працуюць санаторныя школы-інтэрнаты для дзяцей, хворых на скаліёз?

Па статыстыцы на пяць хворых дзяўчынак прыходзіцца толькі адзін хлопчык.

Рэгіёны

У якіх ўмовах працавалі медыкі ў гады вайны?

У якіх ўмовах працавалі медыкі ў гады вайны?

Подзвіг ваенурачоў адлюстроўвае выстава Брэсцкага абласнога краязнаўчага музея.

Грамадства

Што трэба ведаць тым, хто адпачывае каля вадаёмаў

Што трэба ведаць тым, хто адпачывае каля вадаёмаў

Нават пры наяўнасці на пляжы ратавальнай станцыі не варта грэбаваць элементарнымі правіламі бяспекі.