Вы тут

Дарогамі вогненных вёсак


Сумесны праект — аўтапрабег «Сёстры Хатыні», прымеркаваны да 80-годдзя вызвалення Беларусі ад нямецка-фашысцкіх захопнікаў, — рэалізуюць РГА «Патрыёты Беларусі» і тэлеканал АНТ. Місія ўдзельнікаў экспедыцыі, маршруты якой праходзяць па ўсёй краіне, — аддаць даніну памяці тым, хто стаў нявіннай ахвярай нацысцкіх карнікаў і іх памагатых.


Рэспубліканская акцыя стартавала ў Мінску 11 красавіка і працягнецца да 30 чэрвеня ўключна. Удзельнікі аўтапрабегу ўжо праехалі па населеных пунктах, якія назаўсёды засталіся толькі ў чалавечай памяці, Брэсцкай, Мінскай і Віцебскай абласцей. Паўночны рэгіён актывісты наведалі напрыканцы красавіка, адзначыўшы на сваім маршруце Полацкі, Віцебскі і Расонскі раёны.

На карце 80-дзённага маршруту ў тысячу кіламетраў — 37 малавядомых месцаў Беларусі. У месцах памяці і смутку ўдзельнікі экспедыцыі праводзяць мітынгі-рэквіемы, устанаўліваюць таблічкі з QR-кодам, на якім змяшчаецца інфармацыя аб аб’екце, займаюцца добраўпарадкаваннем. У памяць аб спаленых разам з жыхарамі вёсках у гады Вялікай Айчыннай вайны арганізаваны аўтамабільныя эстафеты з перадачай лампад з агнём з Хатыні. Такія акцыі гуртуюць жыхароў краіны, перакананы старшыня РГА «Патрыёты Беларусі» Мікалай Зарубіцкі:

— Праект «Сёстры Хатыні» яшчэ раз нагадвае пра злачынствы, учыненыя фашыстамі на нашай зямлі, і пра цану, якой дасталася нам незалежнасць. Па дарозе да калоны далучаюцца неабыякавыя людзі. Ёсць і тыя, хто ведае наш маршрут, і проста выходзяць павітаць.

Падчас прыбыцця ўдзельнікаў акцыі ў Віцебскую вобласць мітынг-рэквіем прайшоў у вёсцы Царова Полацкага раёна. У красавіку 1944 года акупанты спалілі тут усе дамы разам з жыхарамі. Пасёлак знік з твару зямлі як населены пункт, але назаўжды застанецца ў народнай памяці. Толькі на Полаччыне фашысцкія захопнікі знішчылі больш як 400 населеных пунктаў, 18 вёсак так і не змаглі адрадзіцца пасля вайны.

Вёску Велье Расонскага раёна фашысты знішчылі ў лютым 1943 года. На вяршыні брацкай магілы ўстаноўлены помнік, а каля падножжа на гранітных плітах выгравіравана 74 імені і прозвішчы загінулых дзяцей, маці, старых. У выніку карных аперацый на Расоншчыне акупанты знішчылі каля дзвюх тысяч мірных жыхароў, спалілі 199 вёсак, больш чым сто так і не адноўлена. Яны, у тым ліку і Велье, увекавечаны на мемарыяльным комплексе «Хатынь».

«У гісторыі Расоншчыны вайна пакінула страшны крывавы след, асаблівыя пакуты выпалі на долю мірнага насельніцтва, жыццё якога праходзіла ва ўмовах акупацыйнага рэжыму. Гэта велізарны боль. І важна захаваць памяць, перадаць яе наступным пакаленням, каб больш ніколі не паўтарылася тое, што перажылі нашы родныя. Няма ніводнай сям’і, якую не закранула б вайна», — адзначыў старшыня Расонскага райвыканкама Уладзімір Быкаў.

Сумная доля спасцігла і вёску Лычнева Віцебскага раёна: у ліпені 1942 года нямецка-фашысцкія захопнікі сцерлі яе з твару зямлі. Да пачатку Вялікай Айчыннай вайны тут жылі 185 чалавек. Улетку 1942 года карнікі забілі 144 жыхары і агнём цалкам знішчылі населены пункт. Галоўным фактарам акта бесчалавечнасці паслужыла тое, што вёска знаходзілася на тэрыторыі знакамітай Суражскай партызанскай зоны, якую ў немцаў не атрымлівалася захапіць. У 1988 годзе тут устанавілі мемарыяльны знак у памяць аб знішчаных жыхарах вёскі Лычнева. Яе ў ліку іншых можна ўбачыць у мемарыяльным комплексе «Хатынь». Цяпер на гэтым месцы ёсць шыльда з QR-кодам.

Аляксандра ГВОЗДЗЕВА

Фота ТК «Віцебскі раён. Афіцыйна»

Выбар рэдакцыі

Гараскоп

Усходні гараскоп на наступны тыдзень

Усходні гараскоп на наступны тыдзень

У пачатку тыдня да Ракаў могуць падступна падкрасціся трывогі і сумневы.

Здароўе

Як працуюць санаторныя школы-інтэрнаты для дзяцей, хворых на скаліёз?

Як працуюць санаторныя школы-інтэрнаты для дзяцей, хворых на скаліёз?

Па статыстыцы на пяць хворых дзяўчынак прыходзіцца толькі адзін хлопчык.

Рэгіёны

У якіх ўмовах працавалі медыкі ў гады вайны?

У якіх ўмовах працавалі медыкі ў гады вайны?

Подзвіг ваенурачоў адлюстроўвае выстава Брэсцкага абласнога краязнаўчага музея.

Грамадства

Што трэба ведаць тым, хто адпачывае каля вадаёмаў

Што трэба ведаць тым, хто адпачывае каля вадаёмаў

Нават пры наяўнасці на пляжы ратавальнай станцыі не варта грэбаваць элементарнымі правіламі бяспекі.