Вы тут

Каштаны для гегемона


У цяперашні час планета ўвайшла ў «гарачую стадыю» пераўладкавання свету. Створаная пасля Другой сусветнай вайны сістэма стрымак і проціваг канчаткова разбурана. Сёння імкліва фарміруюцца новыя цэнтры сілы, Захад і ЗША паслядоўна губляюць свой уплыў, а ваенная моц становіцца іх галоўным палітычным аргументам. Яскравым прыкладам таму з’яўляюцца баявыя дзеянні на Украіне, у рамках якіх «заходні свет абараняе дэмакратыю ад аўтарытарызму».


За дужкамі застаецца тое, што ЗША і іх саюзнікі мэтанакіравана і загадзя рыхтаваліся да супрацьстаяння з Расіяй. Выпрацоўваліся палітычныя, эканамічныя, ваенныя і іншыя меры для знішчэння геапалітычнага канкурэнта. Яшчэ ў маі 2019 года ў аналітычным даследаванні карпарацыі RAND, выкананым па замове ўрада ЗША, пад назвай Extendіng Russіa. Competіng from advantageous ground («Расцягваючы Расію. Супрацьстаянне з выгадных пазіцый»), планавалася шляхам эскалацыі ўнутранага пратэснага патэнцыялу пазбавіць Расію саюзнікаў, стварыць уздоўж яе заходніх межаў «санітарны кардон» і ўключыць Беларусь у сферу ўплыву Захаду. За гэтым рушылі ўслед падзеі жніўня 2020 года, калі ў нашай краіне была зроблена спроба дзяржаўнага перавароту, а беларускі народ разглядаўся «цывілізаваным Захадам» не больш, чым сродак дасягнення ўласных мэт.

Беларусь выстаяла і абараніла ўласны суверэнітэт. Аднак вашынгтонскія ястрабы не прызвычаіліся адступаць, тым больш калі на коне ўласныя прэстыж і вельмі вялікія грошы. Невыпадкова чарговае даследаванне RAND 2021 года, выкананае па замове Вашынгтона, насіла сапраўды адыёзную назву: «Канкурыраваць з Расіяй па-вайсковаму. Наступствы звычайнага і ядзернага канфліктаў». Чарговы раз праявіліся тэарэтычныя канцэпцыі па «раскладанні саперніка знутры». Галоўным метадам уздзеяння абвяшчалася супрацьпастаўленне Расіі ўсім астатнім дзяржавам, рускага народа — усяму астатняму свету, а ўнутры краіны — нацкоўванне асобных груп насельніцтва паміж сабой. Важнае месца адводзілася пытанням падрыву эканомікі за кошт палітыкі ізаляцыі і санкцый, а таксама прамому ваеннаму супрацьстаянню «чужымі рукамі». Гэта павінна было прывесці да пагаршэння ўзроўню жыцця, абвастрэння ўнутрыпалітычнай сітуацыі, знясілення рэсурсаў і распаду Расіі. У гэтым сцэнарыі ў якасці ключавых элементаў разглядаліся НАТА і ЕС, а прыладай асноўнага ўдару павінна была стаць Украіна, пераўтвораная за перыяд з 2014 года ў неафашысцкі лагер.

Паводле ацэнак амерыканскіх аналітыкаў, комплекснае санкцыйнае ўздзеянне ў спалучэнні з рэальнымі баявымі дзеяннямі павінна прывесці да капітуляцыі Масквы і аднаўлення дамінавання ЗША. У якасці спадарожных вынікаў разглядалася: пераадоленне фінансавага і палітычнага крызісаў у Вашынгтоне і Лондане, кансалідацыя Еўропы і НАТА, рост абаронных выдаткаў і віток гонкі ўзбраенняў, пераразмеркаванне сусветных рэсурсаў і інтэнсіфікацыя працэсу глабалізацыі. Па сутнасці, размова ішла аб фарміраванні новай архітэктуры светаўладкавання з захаваннем заходняга лідарства.

Усведамляючы небяспеку падобнага развіцця абстаноўкі ў канцы 2021 года, Расія сфарміравала прапановы па забеспячэнні гарантый уласнай бяспекі з боку ЗША і НАТА. У прыватнасці, дэкларавалася неабходнасць юрыдычнага замацавання адмовы ад далейшага пашырэння альянсу на ўсход, ад далучэння да блока Украіны і ад стварэння ваенных баз у постсавецкіх краінах. Акрамя таго, прапаноўвалася не размяшчаць ударныя ўзбраенні НАТА каля граніц Расіі і адвесці сілы на пазіцыі 1997 года.

Тры этапы перагавораў, якія прайшлі ў студзені 2022 года, паказалі, што пазіцыя альянсу па пытанні пашырэння застаецца нязменнай, а Захад цалкам ігнаруе расійскія інтарэсы. На словах дэкларуючы прынцыпы міралюбнасці, Паўночнаатлантычны саюз даўно стаў інструментам аперыравання ЗША і ўсе яго памкненні звязаны з паслабленнем Расіі. Калектыўнае нашпігоўванне Украіны зброяй і ігнараванне Мінскіх пагадненняў, падтрымка прафашысцкай палітыкі Кіева і заахвочванне генацыду ўласнага народа на Данбасе, адмова ад замацавання гарантый бяспекі паслужылі прычынамі пачатку Расіяй спецыяльнай ваеннай аперацыі (СВА) у лютым 2022 года.

Да яе пачатку Захад знаходзіўся ў поўнай упэўненасці, што чарговы «вызваленчы паход» усебакова падрыхтаваны і забяспечаны, а аб’яднаны патэнцыял «цывілізаванага свету» шматкроць пераўзыходзіць магчымасці «адсталага Усходу». У гэтых умовах адзіны зыход — знішчэнне стратэгічнага саперніка (Расіі) чужымі рукамі на рэальным полі бою.

Вашынгтон быў абавязаны прадэманстраваць усяму свету, што Амерыка здольная жорстка караць тых, хто кідае ёй выклік, і тым самым аднавіць веру ў сваю магутнасць, падарваную ў ХХІ стагоддзі. У сувязі з гэтым паказальныя палажэнні «Часовых указанняў па стратэгіі нацыянальнай бяспекі» ад 3 сакавіка 2021 года адміністрацыі Д. Байдэна. У дакуменце адзначаецца: «Дасягненне знешнепалітычных мэт грунтуецца на ключавой стратэгічнай прапанове: Злучаныя Штаты павінны аднавіць свае непераходзячыя перавагі з тым, каб мы маглі адказваць на сённяшнія выклікі з пазіцыі сілы. Мы... адновім наша месца ў міжнародных інстытутах; узнімем нашы каштоўнасці ў сябе дома і выступім у абарону іх па ўсім свеце; мадэрнізуем наш ваенны патэнцыял... і ажывім неперасягнутую сетку альянсаў і партнёрстваў Амерыкі».

Гэтыя ўстаноўкі з’яўляюцца лейтматывам дзейнасці ЗША і няўхільна рэалізоўваюцца. Пры гэтым не ўлічваюцца аб’ектыўныя працэсы, якія адбываюцца ў свеце: сістэмны крызіс амерыканскай эканомікі, знясіленне рэсурсаў і паслабленне пазіцый долара ЗША як сусветнай рэзервовай валюты; дэградацыя заходняй «дэмакратыі» і эканамічнай мадэлі «грамадства спажывання»; змена балансу сіл і фарміраванне новых цэнтраў сілы.

Спробы ЗША вырашаць уласныя праблемы традыцыйным для іх спосабамі — доўгатэрміновым ваенным супрацьстаяннем, халоднай вайной, на новым тэхналагічным узроўні з элементамі буйнамаштабнага гібрыднага супрацьборства — сталі прычынамі ўкраінскіх падзей. У гэтых умовах ва ўсіх кутках планеты і ў беларускім грамадстве расце запыт на бяспеку. Мір становіцца галоўнай каштоўнасцю ў сучаснай палітычнай рэальнасці, а яго забеспячэнне — найважнейшай задачай дзяржавы.

Мікалай БУЗІН, старшыня Пастаяннай камісіі Палаты прадстаўнікоў, прафесар

Выбар рэдакцыі

Гараскоп

Усходні гараскоп на наступны тыдзень

Усходні гараскоп на наступны тыдзень

У пачатку тыдня да Ракаў могуць падступна падкрасціся трывогі і сумневы.

Здароўе

Як працуюць санаторныя школы-інтэрнаты для дзяцей, хворых на скаліёз?

Як працуюць санаторныя школы-інтэрнаты для дзяцей, хворых на скаліёз?

Па статыстыцы на пяць хворых дзяўчынак прыходзіцца толькі адзін хлопчык.

Рэгіёны

У якіх ўмовах працавалі медыкі ў гады вайны?

У якіх ўмовах працавалі медыкі ў гады вайны?

Подзвіг ваенурачоў адлюстроўвае выстава Брэсцкага абласнога краязнаўчага музея.

Грамадства

Што трэба ведаць тым, хто адпачывае каля вадаёмаў

Што трэба ведаць тым, хто адпачывае каля вадаёмаў

Нават пры наяўнасці на пляжы ратавальнай станцыі не варта грэбаваць элементарнымі правіламі бяспекі.