Top.Mail.Ru

Літаратурная геаграфія краіны

Аўтар: Раман Сэрвач
01.07.2024 | 18:13

Ігар Пракаповіч — добра вядомы ў нашай краіне паэт, краязнаўчы пісьменнік, аўтар многіх кніг. Нарадзіўся ў Паставах, на Віцебшчыне. Пастаўскаму краю, з якім праз увесь свой лёс знітаваны гэты таленавіты літаратар і педагог, прысвечаны літаральна ці не ўсе творы Ігара Міхайлавіча... Ён не толькі член Саюза пісьменнікаў Беларусі, але і член Беларускага геаграфічнага таварыства, лаўрэат Нацыянальнай літаратурнай прэміі Беларусі, лаўрэат Віцебскай абласной літаратурнай прэміі імя Уладзіміра Караткевіча. У 2009 годзе быў адзначаны званнем «Чалавек года Віцебшчыны». Большасць яго мастацкіх твораў народжаны, дзякуючы захопленым агледзінам роднай старонкі...


Беларусь, мой колер сіні…

Спіць валошка на мяжы…

І ніколі не загіне

Цвет яе ў маёй душы.

Фарбы сохнуць, кажуць людзі,

На шляхах стаяць крыжы.

Хутка ўсюды збожжа будзе,

А валошкі — міражы.

Ды не веру я прарокам, 

Веру толькі ў родны край. 

Я адгэтуль выйшаў родам.

Тут жыву, і тут мой рай.

Паэт захоплена ставіцца да любых змен у навакольным асяроддзі. Прырода, часіны года падаюцца тонкаму лірыку своеасаблівымі з’явамі нават сацыяльнага, грамадскага характару. А як жа інакш?! Ігар Пракаповіч жыве і працуе на зямлі. Прыгожы малюнак, сатканы з травы і дрэў, пранізаны ручаямі і падфарбаваны хмарамі і туманам — гэта не проста колеры, а частка самога сябе, частка жыццёвага выбару. «Завіруха — мастак непаўторны,/ Аслеплены сёння натхненнем./ Хіба колер павінны быць чорны,/ Калі шчасце — у белым адзенні?/ Не да твару аголеным дрэвам/ Прыгажосці душу сарамаціць./ Ім пасуе, як святам, у белым/ Стаць пяром лебядзіным у садзе...»

Часам зазіраючы на азёрную, блакітнавокую Пастаўшчыну, стараешся не абмінуць дарожныя знакі з назвамі паселішчаў. Навасёлкі, Анкуды, Вештарты, Вярцінскія, Варапаева, Дунілавічы, Забалацце, Кавалі, Каліты, Свідна, Сімоны... Нават Парыж ёсць у гэтай старонцы!.. Знаходзіцца ў Казлоўшчынскім сельсавеце. Славуты беларускі каталіцкі святар Юазас Булька ініцыіраваў будаўніцтва тут копіі Эйфелевай вежы. Вышыня яе, у адрозненні ад арыгінала, 30 м…

Пра многія паселішчы Пастаўшчыны Ігар Пракаповіч расказаў у асобных сваіх гісторыка-публіцыстычных, краязнаўчых кнігах. Настаўнік і паэт — яшчэ і аўтар гісторыка-краязнаўчага курса «Паставазнаўства». У свой час ён выдаў унікальную кнігу — «Чароўны край — Пастаўшчына». Усім, хто імкнецца апісаць тую ці іншую мясцовасць, знайсці адпаведную танальнасць, выбудаваць настрой для размовы з зацікаўленым чытачом, дзе б ён ні жыў і працаваў, варта звярнуцца да гэтай у 300 старонак «пастаўскай краязнаўчай энцыклапедыі». Пад яе вокладкай — і процьма звестак пра прыродныя багацці, і адметнасці Пастаўшчыны.

І ўсё ж часам сярод вершаваных «прыродазнаўчых» твораў Ігара Пракаповіча ўражваюць простыя вершы, дзе месца ёсць і краявідам родным, і разважанням чалавека, асобы, грамадзяніна над уласным лёсам і лёсам наваколля, лёсам Бацькаўшчыны... «У гародчыку маім туман. / Гэта восень падышла сюды,/ Прынясла маёй душы бальзам/ І ад смагі ў дажджах вады./ У пакойчыку маім паўзмрок,/ Я знароку не палю агню,/ Буду думаць пра мільён дарог/ І шукаць у іх адну сваю...»

У выбары мастацкіх сродкаў, вызначэнні паэтычных вобразаў і сімвалаў паэт кіруецца тым, што галоўнай крыніцай для яго з’яўляецца прырода, душа. Душы ў Ігара Пракаповіча — гэта «люстэркі празрыстых крыніц» лірычны герой у адным з вершаў слухае «заснулае поле» зямля пахне «вясенняй раллёю» сусвет «паліць зораў халодны касцёр»…

Прырода, родныя краявіды — вялікая сіла, што трымаюць чалавека на гэтым свеце, робяць нас шматкрат багацейшымі... «У блакітных вачах Беларусі/ Дабрыні патаемная сіла..../ Мірна ходзіць балотамі бусел,/ Ціха спее над ярам каліна./ Тут на волю душу адпускаюць,/ Каб над краем прывольным ляцела./ Каб у сэрцы ад гэтага раю/ Адчувальна мякчэла, святлела...»

Раман СЭРВАЧ

Фота Андрэя ФЕАКЦІСТАВА

arrow
Нашы выданні

Толькі самае цікавае — па-беларуску!

Напішыце ў рэдакцыю