Мінск — ды і не толькі Мінск — падчас навагодніх свят нагадвае адпаліраваны самавар: свеціцца, ззяе. Месяц запар, а можа, і больш. Няхай сабе — гэта час, калі нават дарослыя і прагматычныя людзі вераць у казку.
Але рэчаіснасць не менш велічная. Сапраўднае свята жыцця — Дзень Перамогі. І што... Мітынгі прайшлі, канцэрты адбыліся — і праз дзень нават банераў не засталося. Сціпла так адносімся да свайго асноўнага свята цывілізацыі. Застаецца спадзявацца — у душы і сэрцы захоўваем, нясём праз жыццё. Праўда ж?
Памятаеце, як кіраўнік краіны папярэдзіў: забудзем дарогу да Хатыні, да іншых мемарыялаў — трагедыя паўторыцца. Еўрапейцаў ужо вучаць забываць і жахі вайны, і подзвіг вызваліцеляў. Мабыць, заходнія ўлады рыхтуюць сваё грамадства да чагосьці зусім не светлага?
Дзень Перамогі. Дзень урачыстасці. Дзень памяці. Цяпер гэта дзень нашай цывілізацыйнай ідэнтычнасці. Можна казаць пра Дзень Перамогі як пра геапалітычны феномен і культурны код. Яго адзначаюць у краінах, якія захавалі гістарычную праўду і нацыянальны гонар, яго святкуюць таварыствы, якія не страцілі сапраўдныя арыенціры чалавечнасці.
Дзень Перамогі наш Прэзідэнт сустрэў у дзвюх сталіцах. Быць 9 мая на Краснай плошчы — палітычная традыцыя Саюзнай дзяржавы. Менавіта гэта Перамога — найвышэйшы арыенцір нашай інтэграцыі і самой палітыкі Беларусі. Усё проста — калі мы святкуем Дзень Перамогі і памятаем гэту падзею, то мы Беларусь, калі не — скочваемся да краіны-функцыі ў руках заходняга істэблішменту.
Мы святкуем Дзень Перамогі, звяраючыся не з сярэднееўрапейскім часам на момант падпісання безумоўнай капітуляцыі, а з часам на Спаскай вежы Крамля. Стаўленне да гэтага свята — паказчык становішча і асобнага чалавека, і цэлай дзяржавы ў сістэме палітычных каардынат. Важны не толькі Дзень Перамогі, але і дата. Для нас сапраўдная — менавіта 9 мая.
Гэта ўжо стала палітычнай традыцыяй Саюзнай дзяржавы — лідары Беларусі і Расіі разам сустракаюць Дзень Перамогі. Шмат прычын — і ўсе экзэстэнцыяльныя. Пытанне ў захаванні сябе ў гісторыі. І гэта пытанне было ўзнята не толькі пасля «Піўнога путчу». Нашы народы спрабавалі раздавіць хіба не толькі танкі Гудэрыяна, усё пачыналася з Барбаросы. Не з захопніцкага плана з такой назвай, а сярэднявечнага імператара. Пакуль нашы полацкія і наўгародскія князі будавалі Сафіі — архітэктурныя сімвалы-маякі прыналежнасці і асацыявання сябе з Візантыяй, а значыць, праваслаўем, іх «барбаросы» — стратэгіі ўзбагачэння. Крыжовыя паходы на Блізкі Усход вычарпалі сябе, таму яны, як прывыклі, чэрпаюць сваё багацце ў рэках крыві, пераарыентавалі «націск на Усход» на Поўнач. З гэтага і пачыналася іх багацце і нараджэнне іх Гітлера. А потым, пасля апошняй вайны, былыя паліцаі ператварыліся ў дыверсантаў, былыя нацысцкія чыны і розумы нацысцкага рэжыму пайшлі на службу калектыўнага Захаду і сталі «бацькамі» для многіх наднацыянальных органаў. ААН стваралі пераможцы, а альтэрнатыўныя, непублічныя структуры кіравання планетай — зрынутыя, але не знішчаныя рафінаваныя нацысты. А іх унукі цяпер палітыкі ЕС. Ці ёсць пытанні? Супрацьстаянне працягваецца.
«Мы ведаем, хто наш праціўнік і вораг, — сказаў Прэзідэнт у моцнай прамове 9 Мая на Плошчы Перамогі ў Мінску. — Гэта не народы. У Еўропе жывуць сем’і, якія, як і беларусы, захоўваюць праўдзівыя ўспаміны аб развязанай гітлераўскімі фашыстамі вайне. Наш вораг — рэваншысты, прамыя і ідэйныя нашчадкі эсэсаўцаў, бандэраўцаў і лясных братоў».
Святкаваць 9 Мая — для іх гэта значыць прыняць паражэнне. Гэту ганьбу яны перажылі — і не раз: ад віцэ-магістра ордэна Андрэаса фон Вельвена да Гітлера. Коні Напалеона гадзілі ў нашых храмах, а генералы вермахта разглядалі Маскву праз біноклі. Але любая напышлівая кампанія на Усход заканчвалася нашым Сцягам Перамогі над іх «рэйхстагамі». Так было і так будзе. У іх 8 мая дзень талерантнасці да зрынутых, у нас 9 Мая — Урачыстасць Велічы Чалавечага духу, сілы славянскай зброі.
Нашы разбураныя гарады трымаліся даўжэй, чым цэлыя краіны Еўропы, а нашы войскі выратавалі заходнюю цывілізацыю ад знішчэння. Менавіта на нашым Буйніцкім полі, а не на Елісейскіх палях узрасло насенне Перамогі. А нашы дывізіі перацягвалі на сабе моц вермахта з заходняга фронту. Ды і калі ён быў адкрыты? Калі стаў зразумелы зыход бітвы з нацызмам. Што называецца, далучыліся да відавочных фаварытаў самай вялікай вайны ў гісторыі чалавецтва. Відавочнасць Перамогі стала падчас аперацыі «Баграціён». Вызваліцеляў сустракалі руіны і шыбеніцы, на якіх мірныя жыхары — жанчыны, дзеці, старыя. Гэткі еўрапейскі след.
Прывід захопніка да гэтага часу блукае па Еўропе. Цяпер ужо Польшча стварае самае буйное войска ў Еўропе. А гэта ўжо нашмат больш сур’ёзна, чым палітыкам проста размаўляць з духам Пілсудскага — дарэчы, сябрам Гітлера. Гэта, відавочна, не спрыяе архітэктуры ўмацавання бяспекі ў рэгіёне.
«Сцяг Перамогі сёння ў нашых руках. Перадаючы яго з пакалення ў пакаленне, мы б’ёмся на ўсіх франтах за праўду аб той вайне, за статус пераможцаў, за суверэннае права — права выбіраць свой шлях на сваёй зямлі» — гэтыя словы Прэзідэнта, сказаныя ў свяшчэнны дзень у святым месцы, зразумелыя без лішніх тлумачэнняў кожнаму беларусу. Сапраўднаму беларусу, які хоча жыць і гадаваць дзяцей на сваёй зямлі.
Адзін дзень увабраў усю нашу тысячагадовую гісторыю дзяржаўнасці. Барацьба за магчымасць людзьмі звацца. Сотні і тысячы пакаленняў за цаной сапраўды не стаялі. Наша Вялікая Перамога была, ёсць і будзе. Пакуль у руках нашай моладзі партрэты іх герояў. Пакуль гучаць песні Перамогі і словы Прэзідэнта каля Вечнага агню.
Перамога — гэта акумуліраваная і спрэсаваная кропка сілы нашай цывілізацыі. А цяпер тыя, хто прайграў, спрабуюць замест кропкі паставіць коску, узяць рэванш. Але мы не дазволім — на гэтым месцы ў нас без усялякіх сумненняў стаіць клічнік!
Яўген ПУСТАВОЙ
