26 жніўня 2013 года перарвалася жыццё Уладзіміра Іосіфавіча Мархеля, вядомага вучонага літаратуразнаўцы, даследчыка творчасці Уладзіслава Сыракомлі і Адама Міцкевіча, паэта і перакладчыка, прамоўтара мастацкай літаратуры беларуска-польскага сумежжа, які больш за 40 гадоў сваёй навукова-творчай дзейнасці займаўся вяртаннем страчанай і забытай літаратурна-мастацкай спадчыны Беларусі, знаходзячы новыя імёны і новыя творы, нанова раскрываючы іх для прачытання па-беларуску.
Свет трымаецца на запаветах любові. Цяпер, калі яе топчуць, зневажаюць тыя, хто самаўпэўнена вырашыў, што можа вяршыць лёсы, за любоў стаяць тыя, хто фарміруе думку грамадства, стражнікі праўды — пісьменнікі. Іх пераканаўчыя прамовы, акрыленыя вершаваныя радкі і поўныя веры і надзеі каментарыі — як кліч птушынага кліна, які ляціць у край справядлівасці, згоды і міру. Пісьменнікі не маўчаць у цяперашні трывожны час, калі прастора напоўнена супярэчлівай, правакацыйнай інфармацыяй, бо хто, як не яны, найлепш адчувае нерв сучаснасці, хто, як не яны, закліканы быць маральнай асновай грамадства? І яны будуць пачутыя, бо данясуць ідэі праўды праз мастацкае слова, якое трапляе прама ў сэрца. Пра паэтычны адказ жорсткай рэальнасці — гутарка са старшынёй Мінскага гарадскога аддзялення Саюза пісьменнікаў Беларусі, заслужаным дзеячам культуры Міхасём Пазняковым.
Журналіст, грамадска-палітычны дзеяч, дыпламат, таленавіты паэт Генадзь Мікалаевіч Бураўкін у канцы 1960-х гадоў працаваў намеснікам рэдактара газеты «Літаратура і мастацтва».
Гаворка не пра сына Іакава і яго жонкі Ліі, які, з’яўляючыся старэйшым у сям’і, мусіў быць першым сярод 12 родапачынальнікаў яўрэйскага народа. Але Іакаў пазбавіў яго такой магчымасці, бо ён, як сказана ў кнізе Быція, здзейсніў страшны грэх: «апаганіў пасцель бацькі»... Але Рувім быў не пазбаўлены і высакароднасці. Заступіўся за Іосіфа, калі браты, зайздросцячы яму, хацелі забіць. Дараваў крыўду. Рувіма ўспомніў Аркадзь Гайдар, калі пісаў жартаўлівую паэму аб дзіцячых пісьменніках і рэдактарах, сустракаючыся з імі ў выдавецтве «Детгиз» у Маскве: «В небесах над всей вселенной, // Вечной жалостью томим, // Зрит небритый, вдохновенный, // Всепрощающий Рувим...»
З пэўнай іроній, але ў той час і добразычліва, з замілаваннем абмаляваў, праўда, не біблейскага персанажа, а свайго сябра, удзельніка грамадзянскай вайны, дзіцячага пісьменніка Рувіма Фраермана, аўтара вядомага твора «Дикая собака Динго, или Повесть о первой любви». На грамадзянскай яны і сустрэліся.
Музыкальнасць Яўгена Хвалея — ад бацькоў, паэтычнасць — ад маляўнічага шчодрага Нёмана, які яго выгадаваў, моц слова — ад асабістай цікаўнасці, дапытлівасці, а пісьменніцкая трываласць — ад самавітых настаўнікаў, што выкладалі ў Мікалаеўшчынскай школе, будаўніцтвам якой апекаваўся Якуб Колас. Усім гэтым поўніцца асоба Яўгена Хвалея, паэта, пісьменніка, журналіста, драматурга, перакладчыка, неўтаймоўнага ў распаўсюджванні святла і велічы слова. Мяркуйце самі: паэзіі ў яго выйшла 10 кніг, прозы — 12 кніг, дзіцячых — пяць, кніга п’ес — 28-я. Пра плён шчырага, усмешлівага, добразычлівага выхаванца Нёмана, ускормленага на яго пракаветных берагах, наша гутарка.
З туркменскім празаікам, перакладчыкам Багуль Анабаевай мы пазнаёміліся ў Мінску, калі праходзіў першы Міжнародны сімпозіум літаратараў «Пісьменнік і час».
