У нашай краіне адбылася доўгачаканая прэм’ера дакументальнага фільма пра Аляксея Талая. Доўгачаканая, бо менавіта такога героя не хапала на вялікім экране, ён — унікальны прыклад для кожнага, але ў першую чаргу для маладога пакалення.
З-за няшчасця ў 16-гадовым узросце Аляксей мог паглыбіцца ў сябе, стаць закрытым. І ўсё ж ён вытрымаў і стаў вядомым чалавекам, які сапраўды натхняе жыць, працаваць, любіць і дапамагаць іншым. Яго гісторыя падштурхнула і Нацыянальную кінастудыю «Беларусьфільм» на стварэнне менавіта такога дакументальнага фільма. Над стужкай «Птушка Фенікс Аляксея Талая» працавала студыя «Летапіс», а дакладней рэжысёр-дакументаліст Уладзімір Луцкі. Сцэнарый напісаў Яўген Агурцоў. Але гэта той выпадак, калі ідэю падказала само жыццё.
Фільм было цікава паглядзець не толькі для таго, каб больш даведацца пра Аляксея Талая, але і раскрыць яго сакрэт: што ж дапамагло «ўзляцець» над абставінамі лёсу і стаць вядомым чалавекам, нарадзіўшыся зноў, як чароўная птушка Фенікс? Дык хто ці што яго акрыліла ў самы цяжкі момант жыцця? Пра гэта і распавядае дакументальная стужка.
Напярэдадні Дня беларускага кіно па ініцыятыве аддзела экранных мастацтваў Цэнтра даследаванняў беларускай культуры, мовы і літаратуры НАН Беларусі прайшла міжнародная навукова-практычная канферэнцыя «100 гадоў беларускага кіно: этапы, фільмы, майстры».
Не памылюся, калі назаву «Чорны замак Альшанскі» ці не адной з найлепшых кніг Уладзіміра Караткевіча. У ёй ёсць усё, за што і любяць яго творчасць: таямніцы, любоў да свайго краю і беларускай гісторыі, глыбіня і шматслойнасць успрымання сюжэта ў залежнасці ад досведу чытача, рамантычнасць, багатая лексіка, цікавы сюжэт, які інтрыгуе і трымае да фіналу. Менавіта таму дзіўна, што гэты твор экранізаваўся толькі аднойчы: у 80-я гады мінулага стагоддзя сваё прачытанне Караткевіча прапанаваў Міхаіл Пташук, прычым здымкі вяліся не ў Беларусі. Аўтарам сцэнарыя быў сам Уладзімір Сямёнавіч, таму тая стужка была блізкая да сюжэта яго твора. Ніхто доўга (болей за 40 гадоў!) не адважваўся прапанаваць сваю версію знакамітай і любімай многімі пакаленнямі кнігі Караткевіча. І нарэшце мы дачакаліся!
Галоўны прыз «Лістапада» ў нацыянальным конкурсе атрымаў фільм, прысвечаны беларускім урачам. Адпаведныя падзякі ёсць напрыканцы стужкі ў цітрах, і на яе прэзентацыі ў межах Мінскага міжнароднага кінафестывалю ўдзельнікі здымачнай групы асобна выказалі ўдзячнасць Міністэрству аховы здароўя і медыкам, якія дазволілі здымаць у бальніцах, — каб усё, што паказана ў стужцы, выглядала не проста набліжана да рэчаіснасці, але было яе ўвасабленнем: з абсталяваннем палат, аперацыйных, ардынатарскіх. Такая ў Беларусі медыцына: усё з клопатам пра чалавека, прадумана і зручна, тэхналагічна і прафесійна. І чаго яшчэ можна жадаць маладому ўрачу? Толькі працуй, удасканальвайся ў прафесіі, ратуй людзей! Усе ўмовы, чаго лепшага шукаць? Але ж чалавек — істота, у якой бываюць спакусы, не ўсе могуць ім супрацьстаяць. І даводзіцца рабіць выбар. А часам ад гэтага выбару залежыць жыццё нейкага (можа, нават і не аднаго) чалавека...
