Узрост — не перашкода
У рамках студатрадаўскага руху Беларускі рэспубліканскі саюз моладзі аб’ядноўвае больш за 64 тысячы маладых людзей. Кожны год у вольны ад вучобы час юнакі і дзяўчаты ўдзельнічаюць у працэсе зборкі трактароў на МТЗ, халадзільнікаў на «Атланце», працуюць праваднікамі на Беларускай чыгунцы. «У 2025 годзе ў студэнцкіх атрадах былі задзейнічаны 64 764 чалавекі, у тым ліку 31 694 непаўналетніх. Сёлета планку па колькасці працаўладкаваных зніжаць не плануем. Акцэнт — на якасным фарміраванні і функцыянаванні атрадаў, — адзначыла Надзея Шахоўская, камандзір Рэспубліканскага штаба студэнцкіх атрадаў БРСМ. — На 1 мая 2026 года па Рэспубліцы Беларусь адпрацавала і працуе зараз 387 атрадаў на 5609 чалавек, сярод якіх 2443 непаўналетнія падлеткі».
Варыянтаў падзарабіць — процьма. Сёння ў студатрадаўскім руху вылучаецца сем профіляў: будаўнічы, сельскагаспадарчы, педагагічны, сэрвісны, медыцынскі, вытворчы і экалагічны. Спектр прафесій шырокі — ад манцёраў, тынкоўшчыкаў і электрамантажнікаў да прадаўцоў, афіцыянтаў і малодшага медперсаналу.
Па многіх спецыяльнасцях, паводле слоў Надзеі Шахоўскай, неабходна профільнае навучанне, таму БРСМ актыўна дапамагае ахвотным, арганізуючы кароткатэрміновыя практыка-арыентаваныя курсы, рыхтуючы моладзь у адпаведнасці з рэальнымі патрэбамі наймальнікаў і рынку працы: «Кожнаму нашаму байцу гарантавана заработная плата не ніжэй за мінімальную велічыню, але яна не абмежаваная. Напрыклад, байцы сэрвісных атрадаў, якія працавалі праваднікамі, у мінулы працоўны семестр маглі зарабіць звыш 4-х тысяч рублёў».
У астатнім жа заробак будзе залежаць ад сферы, тэрмінаў працы і ўзросту студатрадаўца. Дарэчы, паўналетнія актывісты могуць працаваць поўны васьмігадзінны дзень, а 16- і 14-гадовыя хлопцы і дзяўчаты — усяго шэсць і чатыры гадзіны адпаведна. Аднак перавагі для ўсіх аднолькавыя: падатковыя льготы, бясплатная медкамісія і ўсе гарантыі пры працаўладкаванні.
Слова — моладзі
«Разам з будаўнічымі студэнцкімі атрадамі з розных абласцей на працягу 2 месяцаў мы працавалі на значным для нашай краіны аб’екце, — расказала Ульяна Храменка, якая ўлетку 2025 года працавала камісарам на Усебеларускай маладзёжнай будоўлі „Памяць пакаленняў“ на аб’екце будаўніцтва Нацыянальнага гістарычнага музея і Парку народнага адзінства. — Выконвалі падсобныя работы, але некаторыя яшчэ і праходзілі дадатковае навучанне па спецыяльнасцях, каб працаваць на будоўлі. Аб’ект, вядома, уразіў сваімі маштабамі. Тым цікавей было на ўласныя вочы назіраць, як паверх за паверхам з’яўляецца вялізны будынак, які паўтарае абрысы нашай роднай Беларусі». Праца, па словах Ульяны, была пагадзінная — за 2 месяцы можна было зарабіць ад 2 тысяч рублёў.
Рэспубліканскі медыцынскі працоўны праект «Медыкус-2026» — месца прыцягнення байцоў студэнцкіх медыцынскіх атрадаў, жаданае і ўжо для многіх любімае, адзначае Арцём Мандзік. Студэнт Гродзенскага дзяржаўнага медыцынскага ўніверсітэта быў на праекце камісарам СМА «Сінапс» імя Героя Савецкага Саюза Л. С. Кравец: «Для кагосьці гэта шанц удасканаліць свае навыкі, для кагосьці — зрабіць першыя крокі ў медыцыне. Памятаю сваю першую працоўную змену ў ролі медбрата кардыялагічнага аддзялення. Гэта вопыт, якога так часам не хапае студэнтам-медыкам, — падкрэслівае юнак. — Але былі і экскурсіі, і конкурсы, і магчымасць пазнаёміцца ??з хлопцамі і дзяўчатамі з усіх куткоў нашай краіны, краін блізкага і далёкага замежжа, знайсці новых сяброў».
Што цікава, папрацаваць у студатрадзе можна не толькі ў Беларусі, але і за яе межамі. Асноўны партнёр — Расійскія студэнцкія атрады. З пачатку чэрвеня дзверы для беларускай моладзі адчыняць Усерасійскі дзіцячы цэнтр «Арляня», куды паедуць педагагічныя і сэрвісныя атрады, а таксама дзіцячы санаторна-аздараўленчы лагер «Марская хваля» на ўзбярэжжы Чорнага мора. У сваю чаргу, байцы медыцынскіх атрадаў паедуць на Усерасійскія медыцынскія працоўныя праекты «Парма» ў Пярмі і «Прызванне» ў Ленінагорску.
А беларускія будаўнічыя атрады другі год запар задзейнічаны на рэканструкцыі чыгуначнага палатна Малой Байкала-Амурскай магістралі ў Рэспубліцы Саха (Якуція). Для Аляксандра Каўрова, камісара студэнцкага будаўнічага атрада «Рытм» імя героя Савецкага саюза П. Е. Купрыянава, гэта таксама быў другі год у студатрадаўскім руху: «Мы працавалі манцёрамі пуці: замянялі старыя шпалы, займаліся выпраўкай і падшыўкай. Гэта была цяжкая, але вельмі цікавая работа і добры досвед. За час праекта наш атрад адрамантаваў звыш 50 км, — успамінае Аляксандр. — Тайга суровая, але такая прыгожая! Эмоцыі засталіся незабыўныя. Рады, што ўдалося скарыстацца шанцам праявіць сябе, рэалізаваць свой патэнцыял, пападарожнічаць, зарабіць і атрымаць вопыт па сваёй спецыяльнасці».
Чаго чакаць сёлета?
«У 2026 годзе будзе рэалізавана восем Рэспубліканскіх працоўных праектаў, сярод якіх — дзве Усебеларускія маладзёжныя будоўлі: „Патрыятычны цэнтр“ (3-я чарга будаўніцтва Рэспубліканскага цэнтра патрыятычнага выхавання моладзі на базе Кобрынскага ўмацавання Брэсцкай крэпасці) і „Памяць пакаленняў — 2026“ (Нацыянальны гістарычны музей Беларусі і парк Народнага адзінства)», — адзначыла Надзея Шахоўская. Зноў папрацаваць можна будзе і на шматгадовым абласным вытворчым працоўным праекце «ВітамінКа» на ААТ «Гродзенскі кансервавы завод», прычым не толькі студэнтам, але і непаўналетнім байцам.
«Працягнецца ўдзел у праекце „Узлётная паласа“, які рэалізуецца на базе аэрапорта ў Пулкава, дзе нашы байцы з Беларускай дзяржаўнай акадэміі авіяцыі выдатна зарэкамендавалі сябе летась. Ужо гэтым летам яны змогуць папрацаваць агентамі па суправаджэнні пасажыраў асобых катэгорый, аператарамі па рэгістрацыі і пасадцы, агентамі каардынацыі пасажырапатоку і не толькі», — падзялілася камандзір Рэспубліканскага штаба студэнцкіх атрадаў БРСМ.
А як запісацца ў адзін з такіх студатрадаў? Трэба звярнуцца да сакратара пярвічнай арганізацыі БРСМ, педагога-арганізатара ўстановы адукацыі па месцы навучання або прыйсці ў раённы камітэт Беларускага рэспубліканскага саюза моладзі па месцы жыхарства. Запоўніўшы анкету, неабходна пазначыць пажаданы профіль работы і прайсці медкамісію. Непаўналетнім — яшчэ і прадаставіць пісьмовую згоду аднаго з законных прадстаўнікоў. Дарэчы, для большасці сельскагаспадарчых, экалагічных і сэрвісных атрадаў асаблівых крытэрыяў няма — бяруць усіх жадаючых.
Аміна НАЗАРАВА
Фота Лізаветы ГОЛАД
