Часцей за ўсё працоўнае навучанне ў хлапчукоў вядуць мужчыны, і гэта звычайная справа. Аднак наша гераіня не адно дзесяцігоддзе вельмі добра спраўляецца з гэтым. Цяпер яна выкладае тэхнічную працу і чарчэнне ў сярэдняй школе № 2 горада Шчучына. Пацікавіліся, як так атрымалася, што справай усяго яе жыцця стала ў прынцыпе не жаночая прафесія.
Працавала з інструментам з дзяцінства
Надзея Ільінічна — з Мінскай вобласці. У Шчучынскім раёне апынулася па размеркаванні пасля заканчэння Аршанскага педагагічнага вучылішча па спецыяльнасці «Тэхнічная праца і чарчэнне». Жанчына са шматдзетнай сям’і, дзе выхоўвалася сямёра дзяцей, яна малодшая. Бацькі Надзеі пазнаёміліся на вайне, разам прайшлі праз усе жахі. У пасляваенны час жыццё было няпроста будаваць, але сям’я была дружнай, усе адно аднаго падтрымлівалі.
— У мяне двое старэйшых братоў і чатыры сястры, я пятая, — успамінае яна. — Мы ўсе былі прывучаныя да працы, абавязкі ў сям’і былі размеркаваны. Дапамагалі бацькам па гаспадарцы ў самых розных справах, а калі браты выраслі і пайшлі вучыцца, мы з сястрычкамі больш актыўна падключыліся да хатніх спраў. Я вельмі любіла бавіць час з бацькам, дапамагаць яму: недзе нешта прыкруціць, адпілаваць. Цягнула дадому ўсякія карчакі, майстравала з іх. І мяне падтрымлівалі ў маіх імкненнях, і ніхто не казаў, што гэта не жаночая справа. Ды і мне самой хацелася дапамагчы бацьку. Калі падрасла, ён і касіць траву мяне навучыў. Так што працавала з інструментам з дзяцінства.
Дзяцей трэба любіць
Бацькі Надзеі вельмі хацелі, каб усе дзеці атрымалі адукацыю. Так і выйшла. Выбар маёй суразмоўніцы не сустрэў супраціву, і яна з вялікім задавальненнем адправілася вучыцца па сваім любімым тэхнічным кірунку. Калі я спытала ў яе, чаму менавіта педагогіка, а не, напрыклад, інжынерыя, імгненна атрымала адказ:
— Я заўсёды любіла дзяцей. Як зараз памятаю: двор быў вельмі вялікі, і ў нас заўсёды было поўна народу. Мы гулялі разам, старэйшыя даглядалі малодшых. І ў мяне добра атрымлівалася ладзіць з хлапчукамі і дзяўчынкамі. Аднойчы ў мяне здарыўся невялікі перапынак у педагагічнай дзейнасці, змушаны, так у гэты час я вельмі моцна сумавала па школе.
Праблем з дысцыплінай на ўроках у Надзеі Ільінічны няма. Хлопцы заўсёды спяшаюцца на яе ўрокі і з цікавасцю слухаюць. Выкладчык захоплена сваёй справай. Разбіраецца ва ўсіх матэрыялах, станках, інструментах. Пры гэтым усё жыццё вучыцца, бо тэхналогіі не стаяць на месцы. Не зманю, калі скажу, што ёй падуладна ўсё — ад адвёрткі да балгаркі.
Трапятанне і любоў да прафесіі бачныя і ў майстэрнях. Усюды ідэальная чысціня, усё ўпарадкавана і ляжыць на сваіх месцах. Да парадку прывучаны і школьнікі. Ніхто ніколі не пакіне пасля сябе смецце. Уменні школьнікаў высока ацэньваюцца і дома, бо бацькі бачаць, што іх сыны ўмеюць.
— Мне важна, каб хлопцы сышлі з маіх урокаў з ведамі, якія ў любым выпадку спатрэбяцца ім у жыцці. Добра, калі чалавек не губляецца і можа нешта сам паправіць дома, ведае, як карыстацца тым ці іншым інструментам. У двары школы шмат дэкаратыўных вырабаў — гэта ўсё мы з дзецьмі змайстравалі. А аднойчы мужчына міма праходзіў, убачыў шпакоўні на тэрыторыі школы і папрасіў зрабіць такія ж яму. Змайстравалі дзве, ён потым расказаў, што шпакі пасяліліся ў новых хатках.
«Заўсёды радуюся за хлопцаў»
У складаны перыяд жыцця праца для Надзеі Галубоўскай стала выратаваннем. Яна страціла мужа, калі таму было 47 гадоў, а ў 32 з жыцця пайшоў сын. Праца з дзецьмі дала сілы ісці далей.
— Мне падабаецца бачыць, як у хлопцаў вочы гараць, калі ў іх атрымліваецца зрабіць з непрывабнага, здавалася б, кавалка дрэва нешта прыгожае. Мне і самой гэта заўсёды было цікава. Яны прыходзяць да мяне нават па святах. Вось было 9 Мая, хлопчыкі казалі, што рана вызваляцца і жадаюць прыйсці пазаймацца. Для мяне праца з дзецьмі — гэта радасць. Бачыць, як яны растуць, развіваюцца, як іх вочы загараюцца ад новых ведаў і ўменняў, — вялікае шчасце, — прызнаецца яна.
У самым пачатку яе кар’еры ў школьнікаў і бацькоў узнікалі пытанні — чаму можа навучыць жанчына? Але ўсе сумневы заўсёды хутка рассейваліся, бо быў відаць узровень працы і ўменняў дзяцей. Ды і школе добры настаўнік працоўнага навучання толькі на карысць. Надзея Ільінічна з хлапчукамі паправяць і граблі, і пілы, і крэслы. Змайструюць упрыгожанне для клумбы. Усюды парадак і чысціня.
Парады маладым
Надзея Галубоўская пераканана: важна памятаць, што выкладанне — гэта не толькі перадача ведаў, але і фарміраванне асобы. Дзеці прыходзяць у школу з рознымі чаканнямі, і важна, каб яны бачылі не проста настаўніка, а педагога, які гатовы падтрымаць, дапамагчы і натхніць.
— Цярпенне — гэта галоўны саюзнік, — падкрэслівае яна. — Не ўсе вучні адразу праяўляюць цікавасць і актыўнасць. Некаторыя з іх могуць быць замкнёнымі, іншыя — гіперактыўнымі. Важна знайсці падыход да кожнага дзіцяці, зразумець яго асаблівасці і запатрабаванні. Часам дастаткова проста праявіць увагу і клопат, каб вучань адчуў сябе патрэбным і важным. Не трэба баяцца праяўляць эмоцыі, разам радавацца поспехам, падтрымліваць у цяжкія моманты. Гэта дапамагае стварыць атмасферу даверу і ўзаемаразумення.
Вопытны педагог акцэнтуе ўвагу і на важнасці творчага падыходу. Дзеці любяць тварыць, эксперыментаваць, выказваць свае думкі і пачуцці праз мастацтва. Важна падтрымліваць іх творчыя пачынанні, дапамагаць ім рэалізоўваць свае ідэі. Гэта развівае іх уяўленне, крэатыўнасць і самастойнасць.
— І нарэшце — не забывайце пра сябе! Праца настаўніка патрабуе шмат сіл і энергіі. Знайдзіце час для адпачынку, зносін з блізкімі, хобі. Гэта дапаможа вам захаваць баланс і працягваць радаваць сваіх вучняў, — падсумоўвае мая суразмоўніца.
Вераніка КАЗЛОЎСКАЯ
Фота аўтара
