Намеснік дырэктара па навуковай рабоце РНПЦ «Маці і дзіця» Іван КУРЫЛОВІЧ падкрэслівае: «Здаровае насельніцтва — гэта аснова моцнай, квітнеючай дзяржавы. Інвестыцыі ў гэтую сферу з’яўляюцца прыярытэтнай задачай нашага грамадства».
Наша краіна паслядоўна ўдасканальвае сістэму аховы здароўя маці і дзіцяці. Высокія стандарты медыцынскай дапамогі спрыяюць зніжэнню мацярынскай і дзіцячай смяротнасці. Па выніках 2025 года паказчык смяротнасці немаўлят у Беларусі склаў 3,4 на тысячу народжаных — гэта адзін з лепшых паказчыкаў у свеце. Як зазначыў спецыяліст, паводле рэйтынгу «Найлепшыя краіны для нараджэння дзяцей», Беларусь займае 40-е месца з 180 краін.
Ва ўмовах зніжэння нараджальнасці Міністэрства аховы здароўя Рэспублікі Беларусь прымае меры па захаванні кожнай цяжарнасці і кожнага дзіцяці, удзяляючы асаблівую ўвагу рэпрадуктыўнаму здароўю жанчын.
«У рамках дыспансерызацыі плануецца ахапіць не менш як 90 працэнтаў грамадзян рэпрадуктыўнага ўзросту, а жанчыны ад 18 да 39 гадоў будуць праходзіць гарманальны скрынінг і даследаванне аварыяльнага рэзерву для выяўлення рызык бясплоддзя. Акрамя таго, у рамках праекта «У вас будзе дзіця» колькасць цыклаў ЭКА за дзяржаўны кошт павялічыцца на 20 %.
Плануеце цяжарнасць? Прымайце фоліевую кіслату
Урач-акушэр-гінеколаг (загадчыца кансультацыяй) 4-й жаночай кансультацыі, кіраўнік Гарадскога цэнтра «Экстрагенітальная паталогія і цяжарнасць» 1-й гарадской клінічнай бальніцы Мінска Аляксандра ШКАРУПА расказала пра сучасныя падыходы да падрыхтоўкі цяжарнасці.
«Да 40 % ускладненняў цяжарнасці напрамую звязаны з хранічнымі захворваннямі маці, не скарэкціраванымі да зачацця», — патлумачыла Аляксандра Шкарупа.
«Распаўсюджаны „авось“ не працуе, — папярэджвае спецыяліст. — Да моманту ўстанаўлення факта цяжарнасці большасць органаў і сістэм плода ўжо закладзены. Таму прасцей папярэдзіць магчымыя праблемы на этапе планавання, чым потым сутыкацца з імі падчас цяжарнасці».
Мінімальны тэрмін падрыхтоўкі — тры месяцы. Абавязковыя крокі: карэкцыя ладу жыцця (сон, адмова ад шкодных звычак, фізічная актыўнасць), візіт да ўрача, комплекс аналізаў (агульны і біяхімічны аналіз крыві, даследаванне функцыі шчытападобнай залозы, цэрвікальны скрынінг). Абавязковыя медыкаменты — фоліевая кіслата і прэпараты ёду.
«Дэфіцыт фалатаў (вітамін В9. — заўв. „Зв.“) асацыіраваны з прыроджанымі парокамі нервовай трубкі ў плода, — тлумачыць Аляксандра Шкарупа. — А прыём фоліевай кіслаты на этапе планавання дазваляе прадухіліць парокі галаўнога і спіннога мозгу, расколіны нёба і г. д.».
Асобнай увагі заслугоўвае вакцынацыя. Перад планаваннем цяжарнасці варта праверыць наяўнасць імунітэту да краснухі, ветраной воспы і адру. Калі імунітэт слабы, праводзіцца вакцынацыя.
Хранічныя захворванні — падрыхтоўка пачынаецца загадзя
Асаблівая ўвага на этапе планавання патрабуецца жанчынам з хранічнай артэрыяльнай гіпертэнзіяй і цукровым дыябетам.
«Некампенсаваны высокі глікіраваны гемаглабін — шлях да прыроджаных парокаў развіцця сэрца, нервовай сістэмы, плода», — нагадвае спецыяліст.
Жанчыны з дыябетам павінны прайсці навучанне ў школе дыябету, асвоіць падлік хлебных адзінак, самастойную карэкцыю гіперглікеміі, тэхніку ўвядзення інсуліну. На базе Мінскага гарадскога цэнтра «Экстрагенітальная паталогія і цяжарнасць» за кошт сродкаў бюджэту ўсталёўваюцца інсулінавыя помпы і сістэмы бесперапыннага маніторынгу глікеміі.
Псіхалагічная падтрымка і школа сямейных кампетэнцый
Намеснік дырэктара па ідэалагічнай рабоце РНПЦ псіхічнага здароўя, галоўны пазаштатны спецыяліст па медыцынскай псіхалогіі Міністэрства аховы здароўя Наталля ГРОМАВА адзначыла важнасць псіхалагічнай падрыхтоўкі будучых бацькоў.
«Усё пачынаецца з сям’і, — падкрэсліла яна. — І для таго каб гэтая сям’я была падкаванай, з усвядомленым разуменнем, што такое адказнае бацькоўства, трэба вучыць гэтаму».
У Беларусі адкрылася школа бацькоўскага майстэрства — гэта бясплатныя групавыя заняткі для маладых пар, якія рыхтуюцца да ўступлення ў шлюб, дзе іх навучаюць асновам усвядомленага бацькоўства. Групавыя заняткі (да пяці пар) праходзяць па тры гадзіны, усяго пяць сустрэч — так званыя «пяць крокаў да ўсвядомленага фарміравання сям’і». На занятках абмяркоўваюцца задачы і функцыі сям’і, пабудова даверлівых адносін, асабісты прыклад для будучых дзяцей, духоўныя каштоўнасці і традыцыі беларускага народа.
«Кожнае дзіця бярэ мадэль той сям’і, у якой яно расло. Але на этапе правільнага навучання можна пазбегнуць дэструкцыі і сфарміраваць здаровае стаўленне да сямейных каштоўнасцяў», — адзначыла спецыяліст.
У Беларусі створана сістэма, якая забяспечвае кожнай жанчыне права на бяспечную цяжарнасць і падтрымку. Дзяржаўныя праграмы, сучасныя медыцынскія тэхналогіі, псіхалагічная дапамога — усё накіравана на тое, каб кожнае дзіця нараджалася жаданым і здаровым.
Як рэзюмавала Александра Шкарупа: «Галоўная формула поспеху — не лячыць ускладненні цяжарнасці, а прадухіліць іх да зачацця. Гэта не менш за 80 % вашага спакою і бяспекі будучага немаўляці».
Надзея ЗУЕВА
Фота з адкрытых крыніц
