«Абмежаванні павінны быць накіраваны на карысць, а не на шкоду»

Звяртаючыся да ўдзельнікаў пасяджэння, Прэзідэнт адзначыў, што пытанне на ўзнятую тэму з’яўляецца важным і актуальным для краіны ў цэлым. Размова ідзе аб падрыхтоўцы праекта закона «Аб змяненні законаў па пытаннях ліцэнзавання». Беларускі лідар папрасіў парламентарыяў удзяліць сур’ёзную ўвагу гэтаму пытанню, прапанаваў абмеркаваць найбольш вострыя навелы дакумента, каб вызначыць падыходы да яго далейшай дапрацоўкі ў парламенце.

Гаворачы аб самім тэрміне «ліцэнзаванне», кіраўнік дзяржавы патлумачыў, што гэта — не толькі абмежаванні, а свайго роду правілы гульні. «У аснове ляжыць дазвол. Ёсць ліцэнзія — іду працую. Могуць быць і абмежаванні, — заўважыў ён. — Неабходна разумець, што калі мы гаворым пра абмежаванні, то яны з’яўляюцца вымушанымі і павінны быць накіраваны на карысць, а не на шкоду».

Па словах беларускага лідара, задача гэтых абмежаванняў — абараніць жыццё і здароўе людзей, забяспечыць бяспеку дзяржавы. «У нас нейкі ёсць страх: вось ліцэнзаванне — гэта лішняе рэгуляванне і гэтак далей. Гэтага баяцца не трэба, калі гаворка ідзе пра сур’ёзныя рэчы, — арыентаваў беларускі лідар. — У законе трэба вызначыцца, што такое ліцэнзаванне, дзе будзем ліцэнзаваць і наогул: ці ўсё мы будзем ліцэнзаваць, гэта значыць, даваць дазвол і ўстанаўліваць правілы гульні, або толькі там, дзе гэта трэба». 

Прэзідэнт параіў таксама вывучыць падобную практыку ў іншых дзяржавах: «Але ні ў якім разе не зыходзіць з таго, што вось калі мы ліцэнзіі нейкія дзесьці ўвядзём, значыць, мы дзесьці парушаем правы чалавека ці яшчэ дзесьці штосьці. Якія тут парушэнні? Калі ў мяне ёсць правілы паводзінаў у гэтым сегменце жыцця грамадства або эканомікі, — вось яны выразна прапісаны, што тут дрэннага? Калі я бяру ліцэнзію і бачу свае правы, абавязкі і гэтак далей. Там будуць пэўныя, калі трэба, абмежаванні».

Кіраўнік дзяржавы заклікаў усіх вельмі сур’ёзна паставіцца да гэтага закона. «Таму я настойваю на яго перапрацоўцы цалкам, а не толькі на ўнясенні дапаўненняў і змяненняў. Але ліцэнзаванне — гэта ні ў якім разе не самамэта. Зарэгуляваць можна любы від дзейнасці, але залішнія бар’еры, недастаткова ўзважаныя рашэнні, нават недапрацаваныя фармулёўкі могуць вельмі неспрыяльна адбіцца як на людзях, так і на эканоміцы», — звярнуў увагу беларускі лідар. 

Парламент і ўрад павінны выразна бачыць наступствы рашэнняў. Важна не дапускаць новаўвядзенняў, каб дагадзіць ведамасным інтарэсам, якія могуць выклікаць справядлівы негатыўны водгук у грамадстве. «Гэта таксама трэба ўлічваць, але не гэта галоўнае. Калі трэба, значыць, трэба, — падкрэсліў Прэзідэнт. — Трэба разумець, як гэта будзе працаваць на практыцы не толькі ў Мінску (тут, напэўна, прасцей), але і ў аддаленай вёсачцы. Закон ёсць закон. На асобных прыкладах мы павінны разгледзець сёння гэтыя простыя патрабаванні».

«У пытанні ліцэнзавання адукацыі павінна быць пастаўлена кропка»

Першай тэмай для абмеркавання стала ўвядзенне ліцэнзавання дадатковай адукацыі дзяцей і моладзі. 

«Мы паслядоўна на працягу шэрагу гадоў даналаджваем дзяржаўнае рэгуляванне адукацыйнай дзейнасці. Падкрэслю: даналаджваем, а не закручваем гайкі, як часам спрабуюць гэта паднесці нядобрапрыстойныя СМІ або псеўдаэксперты, якія ўцяклі за мяжу. Не трэба глядзець залішне па баках. Трэба рабіць тое, што выгадна для нашай дзяржавы. Але, вядома, меркаванні мы будзем заўсёды ўлічваць», — заявіў беларускі лідар.

Асноўнае патрабаванне ў дадзеным пытанні, акцэнтаваў кіраўнік дзяржавы, — абараніць нашых дзяцей ад усякага роду прайдзісветаў, забяспечыць роўныя ўмовы працы як для дзяржаўных, так і для прыватных суб’ектаў. «Яшчэ раз паўтару для разумення. Сфера адукацыі — сфера дзяржаваўтваральная. Таму мы яе будзем рэгуляваць з улікам нацыянальных інтарэсаў, як бы камусьці гэта ні падабалася», — заявіў Прэзідэнт. 

Ён падкрэсліў, што крытэрыі для атрымання ліцэнзіі павінны быць дакладныя і зразумелыя для ўсіх. «Якія меры плануецца прыняць, каб не ствараць непатрэбнага напружання і ў галіне, і ў грамадстве? У пытанні ліцэнзавання адукацыі павінна быць пастаўлена кропка», — запатрабаваў беларускі лідар.

«Ці не прывядзе да падаражання для насельніцтва?»

Другая тэма — неабходнасць атрымання ліцэнзіі для мантажу і абслугоўвання дамафонаў. 

«Што такое дамафоны, гараджане (і не толькі ўжо гараджане) ведаюць. Але прапануецца ліцэнзаваць і гэта: мантаж і абслугоўванне. У нашых гарадах дамафон устаноўлены практычна ў кожным пад’ездзе. І колькі ў нас іх па краіне? Узнікае пытанне па сярэдніх і малых гарадах, па арганізацыях ЖКГ. Ці змогуць там своечасова выканаць усе неабходныя патрабаванні і атрымаць ліцэнзіі? Ці не прывядзе ўсё гэта да перабояў у аказанні паслуг і іх падаражання для насельніцтва?» — пазначыў актуальныя пытанні кіраўнік дзяржавы.

«Трэба паглядзець на ахову здароўя дзяржаўную і прыватную»

Трэцяя тэма — ліцэнзаванне ў сферы медыцыны.

Па словах Прэзідэнта, у многіх выклікае сумненні мэтазгоднасць прапанаваных змяненняў у патрабаваннях для работы ў прыватным сектары аховы здароўя. Гэта перш за ўсё павелічэнне стажу працы з 3 да 7 гадоў у дзяржустанове і наяўнасць не менш як першай катэгорыі, у тым ліку для сярэдніх медработнікаў. 

«Атрымліваецца, што дзяржаўныя арганізацыі становяцца трамплінам для прыватнага бізнесу? Ці не? Ці аналізавалі, колькі медработнікаў сыходзяць у камерцыйныя структуры і па якіх прычынах? Трэба паглядзець на ахову здароўя дзяржаўную і прыватную. Мы заўсёды гаворым: „Вось, давайце роўныя ўмовы і іншае“. А ці роўныя ўмовы? Напэўна, тут таксама сёе-тое ўпіраецца ў цэнаўтварэнне, у цану», — звярнуў увагу кіраўнік дзяржавы.

Прэзідэнта таксама цікавіла, ці паўсюдна праходзіць такая міграцыя работнікаў аховы здароўя да прыватнікаў і як прапанаваныя меры дазволяць узмацніць кадравыя рэзервы дзяржаўных устаноў аховы здароўя. «З другога боку, калі пакінуць усё як ёсць, наколькі прыватная медыцына будзе ўцягнутая ў вырашэнне сацыяльных задач дзяржавы? І наогул, як працуе дзяржаўна-прыватнае партнёрства ў гэтай сферы? 

«Заканадаўства павінна быць максімальна стабільным!»

Рэзюмуючы, Прэзідэнт адзначыў, што не трэба падмяняць вырашэнне праблем устанаўленнем адміністрацыйных бар’ераў. Таксама неабходна больш увагі надаваць вынікам публічнага абмеркавання законапраектаў. «І прадстаўляць трэба Прэзідэнту тыя ці іншыя праекты, якія ў поўным аб’ёме выносіліся на суд грамадскасці. Гэта таксама важна: мець пэўныя заключэнні, як людзі ўспрымаюць тыя ці іншыя праекты, перш чым яны стануць законамі. З падрабязнай і ўсебаковай ацэнкай за і супраць. Заканадаўства павінна быць максімальна стабільным!» — арыентаваў адказных чыноўнікаў беларускі лідар.

Данііл ХМЯЛЬНІЦКІ, Надзея ЗУЕВА
Фота БелТА

Дастаткова мець QR-код для пацвярджэння ліцэнзіі

Як паведаміў міністр эканомікі Юрый Чабатар, з 2023 года асноўныя пытанні ліцэнзавання ў нашай краіне ўрэгуляваны законам «Аб ліцэнзаванні». З гэтай жа даты ліцэнзія перастала быць папяровым дакументам і перайшла ў электронны фармат. Адпаведна ў арганізацый і дзяржавы скараціліся звязаныя з гэтым затраты — на захоўванне, выраб, дубліраванне ліцэнзій. 

«Сёння гэты дакумент немагчыма згубіць, падрабіць, прывесці ў нягоднасць. Дастаткова мець QR-код для таго, каб прад’явіць арганізацыі пацвярджэнне, што ў цябе ёсць ліцэнзія. Ліцэнзіі выдаюцца адзін раз і з’яўляюцца бестэрміновымі да моманту прадстаўлення адпаведнай заявы ад арганізацый альбо ад дзяржоргана, калі ёсць парушэнні», — адзначыў кіраўнік ведамства. 

Лідар дзяржавы пацікавіўся, у чым сутнасць змяненняў. Па словах Юрыя Чабатара, сутнасць заключаецца ў падачы адпаведнага пакета дакументаў у дзяржорган. Як адзначыў Юрый Чабатар, сёння ў краіне ліцэнзуюцца 38 відаў дзейнасці, якія ўмоўна можна падзяліць на чатыры блокі. Першы датычыцца абароны жыцця і здароўя насельніцтва, другі — фінансавых патокаў, трэці — бяспекі грамадзян і абароны ў прававым фармаце, чацвёрты — нацыянальнай бяспекі. Тыя ці іншыя змяненні было прапанавана ўнесці ў 28 відаў дзейнасці. 

«Прымаючы змяненні ў закон, як пазбегнуць непатрэбнай работы?»

Наступны кірунак змяненняў таксама звязаны з лічбавізацыяй. «Каб атрымаць ліцэнзію, трэба падаць набор дакументаў — гэта фарміруе так званую ліцэнзійную справу. Гэта папка дакументаў дзяржоргана, дзе захоўваецца заява, пацвярджэнне ўсіх ліцэнзійных патрабаванняў. Такую папку прапаноўваецца ўвесці ў электронным выглядзе. Такім чынам адпадзе неабходнасць вядзення на паперы і гэтага», — далажыў Юрый Чабатар. 

Аляксандр Лукашэнка ў сваю чаргу адзначыў, што гэта тэхнічныя пытанні з пункту гледжання юрыспрудэнцыі. «У нас ёсць Закон „Аб ліцэнзаванні“, натуральна, пад гэты закон падпадае ўсё ў дзяржаве па тэме ліцэнзавання. Заўтра мы прымаем закон нейкі, як вы сказалі, ведамасны, і ў гэтым законе прапісваем тое, што запатрабуе змяненняў у гэты фундаментальны, асноўны Закон „Аб ліцэнзаванні“. І далей будзем прымаць падзаконныя акты, законы і гэтак далей, якія будуць патрабаваць унясення змяненняў у асноўны закон. Як былы дэпутат не зусім разумею, навошта?» — паставіў слушнае пытанне Прэзідэнт.

Кіраўнік дзяржавы лічыць гэта фармальнасцю. «Калі вы ў новым законе, ведамасным, прынялі нейкую норму, мы ж разумеем, што будуць змяненні ў асноўны закон. Навошта? Пытанне ў тым, як гэтага пазбегнуць, і яно да дэпутатаў, але вы ўносіце прапанову і павінны разумець, як адказаць на гэтае пытанне. Як зрабіць так, каб прымаючы новы закон або Указ Прэзідэнта, не трэба было змяняць гэты асноўны Закон „Аб ліцэнзаванні“», — патлумачыў беларускі лідар.

Асноўнае пытанне Прэзідэнта да Юрыя Чабатара: як, прымаючы змяненні ў закон, пазбегнуць непатрэбнай работы? Аляксандр Лукашэнка прапанаваў увогуле адмяніць гэты закон. «Гэта па максімуме. Але сёння вы да гэтага не гатовыя. Падумайце над гэтым. Дадзенае пытанне для парламента і для вас як ініцыятара. Тэарэтычна важнае пытанне, якое перацякае ў практыку», — сказаў беларускі лідар. 

«Трэба, каб мы не выкінулі за борт тых людзей, якія карыстаюцца паперамі»

Працягваючы тэму лічбавізацыі, Юрый Чабатар далажыў, што з 2030 года цалкам уводзіцца абавязак і пераход усяго справаводства, звязанага з ліцэнзаваннем, на адзіны рэестр ліцэнзій. Аляксандр Лукашэнка ўдакладніў, ці будзе папяровы дакументазварот выключаны цалкам.

Юрый Чабатар адказаў, што гэта сістэма і ўводзіцца з 2030 года, каб усе суб’екты гаспадарання паспелі падрыхтавацца. «Для ўсіх гэта зручна, гэта сістэма ўжо ёсць», — адказаў ён.

Кіраўнік дзяржавы выказаў занепакоенасць, каб не паспяшаліся з увядзеннем такой сістэмы, бо для кагосьці гэта можа стаць праблемай, асабліва для людзей старэйшага пакалення.

Кіраўнік Мінэканомікі патлумачыў, што ліцэнзаванне датычыцца юрыдычных асоб. Многія паслугі, якія праводзяць у рамках рэгістрацыі, атрыманне банкаўскіх рахункаў, стасункі з МНС, рахункі-фактуры — усё гэта ў электронным выглядзе. «Таму сёння ў папяровым выглядзе, як я сказаў, нікому і ліцэнзія не патрэбна. Для іх гэта праблем не складае», — запэўніў міністр.

Прэзідэнт заўважыў, што, калі няма праблемы, то гэта добра, але звярнуў увагу, каб не вельмі забягалі наперад. «Трэба, каб мы не выкінулі за борт тых людзей, якія карыстаюцца паперамі. Калі гэта не запатрабавана жыццём — зразумела, а калі запатрабавана — добра. Хочаш паперку — ідзі з паперкай, едзь у раённы цэнтр з аграгарадка, яшчэ кудысьці, калі табе гэта зручна», — прапанаваў беларускі лідар.

Юрый Чабатар расказаў і пра самы важны, трэці блок змяненняў, які датычыцца практыкі прымянення закона. 

«Суб’ект гаспадарання нешта парушае, а ў рэгулятара няма магчымасці з-за гэтага прыпыніць ліцэнзію. Напрыклад, праблема непрацаздольнасці пажарнага апавяшчальніка, калі суб’ект гаспадарання, які ўстанавіў, не забяспечыў яго працаздольнасць. Сёння МНС нічога не можа яму зрабіць. Таму мы ўводзім абавязкова такое ліцэнзійнае патрабаванне — працаздольнасць пажарных апавяшчальнікаў. У гэтым выпадку ёсць поўныя правы ў МНС і абавязак праверыць суб’ект гаспадарання, і калі (апавяшчальнік. — „Зв“.) не працуе, прыпыніць ліцэнзію», — растлумачыў Юрый Чабатар.

«У нас усе гусака гэтага круцяць...»

Падчас нарады кіраўнік дзяржавы даручыў дадаткова вывучыць работу і рэкламу ў краіне ігральнага бізнесу. «Як яны называюцца ў вас: „Круці гусака“ (вядомы рэкламны слоган аднаго з анлайн-казіно. — „Зв.“) — усюды вы паразвешвалі гэтыя рэкламы. Ужо дайшло да таго, аказваецца, (быццам. — „Зв.“) гэта мая сям’я гэтым займаецца. Мая сям’я... Якраз мяне трэціруюць кожны дзень. Яны мяне душаць, каб я на гэта ўвагу звярнуў, — падзяліўся кіраўнік дзяржавы. — Што робіцца ў краіне: у нас усе гусака гэтага круцяць. Звярніце ўвагу, Дзмітрый Мікалаевіч (кіраўнік Адміністрацыі Прэзідэнта Дзмітрый Крутой. — „Зв.“), сур’ёзна гэтым займіцеся».

«Што гэта такое? У нас анлайн-казіно, і казіно наогул, і іншае. Я ўжо заблытаўся ў гэтых паняццях», — адзначыў кіраўнік дзяржавы.

Дзмітрый Крутой у сваю чаргу запэўніў беларускага лідара, што ўсё зарэгулявана.

«Ну яно зарэгулявана, але ў нас краіна ператварылася ў казіно, — крытычна заўважыў кіраўнік дзяржавы. — Нейкія „Фанбэты“ (гаворка пра букмекерскую кампанію, якая працуе на рынку Беларусі. - „Зв.“) і іншыя».

Аляксандр Лукашэнка таксама звярнуўся да старшыні Камітэта дзяржкантролю Васіля Герасімава: «Дайшлі да таго, што ты кагосьці ў прытомнасць прыводзіш. Яны мне пішуць: „Вы ведаеце, мы губляем нейкія... (сродкі. — „Зв.“)“. І такія глупствы пішуць, як быццам яны там укладваць будуць, інвесціраваць у нейкія „сур’ёзныя“ напрамкі, якія нам наогул не патрэбныя. І паказваюць суму, што будуць страты ў іх каля 500 мільёнаў долараў».

«Гэта хлусня», — адзначыў старшыня КДК.

«Дык гэта ж якія абароты ў гэтым! Таму адступлення ад інтарэсаў дзяржавы быць не павінна. І звярніце ўвагу на гэтыя „Фанбэты“ і казіно. Так, яны дзесьці плацяць грошы, так, яшчэ нешта. Але гэта не значыць, што ўся краіна занавешаная і абвешаная, асабліва ў Кухарава (старшыня Мінгарвыканкама Уладзімір Кухараў. — „Зв.“), гэтымі ўсімі плакатамі і гэтымі рэкламамі, — звярнуў увагу кіраўнік дзяржавы. — У нас жа чыстая, прыгожая, для народа краіна. Ну, напэўна, там сёе-тое не для народа. Як кажуць яго (КДК. — „Зв.“) кантрольныя праверкі, там велізарныя грошы сыходзяць за межы нашай дзяржавы».

«Я ведаю, што ты заняўся гэтай праблемай. Падключыў адпаведных людзей, каб у нас цэласная была не проста карціна, а было прынята рашэнне. Не ўсюды трэба кідацца на гэтыя грошы», — рэзюмаваў Аляксандр Лукашэнка, звяртаючыся да Васіля Герасімава.

***

Па выніках праведзенай дыскусіі Прэзідэнт даручыў дапрацаваць прапанаваныя падыходы да навацый у сферы ліцэнзавання, усебакова абмеркаваць іх з грамадскасцю і профільнымі спецыялістамі.

Даслоўна 

«Каб грамадзяне былі ўпэўнены, што паслугі прадстаўляюцца комплексна, прафесійна»

У размове з журналістамі міністр эканомікі Юрый Чабатар расказаў, што падчас даклада Прэзідэнту шмат часу ўдзялілі тэме ліцэнзавання. «Сапраўды, з боку дзяржавы — гэта абмежаванні і стварэнне ўмоў. Усё ж такі мы разглядаем закон як стварэнне ўмоў для роўнай канкурэнцыі сярод суб’ектаў. Вядома, гэта няправільна, калі хтосьці выконвае ўсе ўмовы, вучыць сваіх супрацоўнікаў, праводзіць адпаведныя мерапрыемствы, а хтосьці побач не выконвае і складае першым канкурэнцыю», — растлумачыў Юрый Чабатар.

На думку міністра эканомікі, для гэтага якраз існуе ліцэнзаванне ў сферах дзейнасці, важных для дзяржавы, для грамадзян. «Змяненні і прапановы, якія ўносяцца, былі адпрацаваны з пазіцыі таго, каб было лягчэй суб’ектам гаспадарання і каб грамадзяне былі ўпэўнены, што паслугі прадстаўляюцца комплексна, прафесійна, і, вядома, з адпаведным падыходам з боку суб’екта гаспадарання».

«Шэраг спецыфічных тэм, якія сёння абмяркоўваліся, з пазіцыі грамадскага абмеркавання дастаткова і цікавыя, і рэзанансныя. З гэтай нагоды Прэзідэнт даў дастаткова правільныя і ёмістыя даручэнні: наколькі ўсё гэта неабходна рэгуляваць з пазіцыі Закона „Аб ліцэнзаванні“, магчыма, больш глядзець праз галіновую сферу рэгулявання і працы адпаведных службаў і міністэрстваў», — падзяліўся Юрый Чабатар.

«Прэзідэнт падтрымаў нашу ініцыятыву і сказаў: «Што датычыцца бяспекі людзей, рабіць гэта вельмі аператыўна»

У размове з журналістамі міністр унутраных спраў Іван Кубракоў паведаміў, што кіраўніком дзяржавы падтрымана прапанова МУС надзяліць Дэпартамент аховы функцыямі адзінага аператара па абслугоўванні дамафонаў. Па словах міністра, дамафоны сёння ўстанаўліваюцца ва ўсіх шматкватэрных дамах без выключэння. І гэта ў пэўнай меры бяспека грамадзян.

Кіраўнік ведамства адзначыў, што ў краіне адсутнічае адзіны аператар у названай галіне. Гэтай работай займаюцца 82 юрыдычныя асобы і 14 індывідуальных прадпрымальнікаў, толькі трэць з іх маюць ліцэнзію. Сітуацыя спараджае шматлікія нараканні грамадзян на якасць паслуг, прычым прэтэнзіі часта выказваюцца не работнікам камерцыйных арганізацый, а прадстаўнікам дзяржаўных камунальных службаў. «Што датычыцца бяспекі, мы ўнеслі прапанову, каб Дэпартамент аховы МУС узяў на сябе адказнасць ліцэнзаваць гэты від дзейнасці. Мы адказваем за якасць. Гэта значыць, якасць персаналу, які будзе абслугоўваць, якасць тэхнікі, якая будзе ўстанаўлівацца», — паведаміў Іван Кубракоў.

Але самае галоўнае, што прапануе ведамства як адзіны аператар, — магчымасць адначасова па націску адной кнопкі адчыніць усе пад’езды пры надзвычайнай сітуацыі. «Хто гэта будзе рабіць? Сёння адзінага аператара няма. Мы ўжо распрацавалі такую праграму і дыстанцыйна можам гэта рабіць. У нас ёсць пілотны праект, які мы апрабуем на пэўных дамах, дзе ўсталяваная ахоўная сігналізацыя ў кватэрах грамадзян. Плюс да ўсяго — мы вывучылі вопыт іншых краін. У многіх краінах выкарыстоўваюць дамафонную сістэму для апавяшчэння насельніцтва ў выпадку надзвычайнай сітуацыі альбо нейкіх іншых пытанняў, для давядзення інфармацыі, — заявіў кіраўнік МУС. — І, натуральна, гэта бяспека людзей».

Па словах кіраўніка ведамства, увядзенне такой сістэмы дасць магчымасць пры надзвычайнай сітуацыі адкрыць усе пад’езды, каб людзі эвакуіраваліся, зайсці экстраным службам: МНС, Міністэрства аховы здароўя. «Гэта вельмі сур’ёзныя рэчы. І сёння паступае вельмі шмат заяў грамадзян, менавіта скаргаў, на абслугоўванне дамафонаў. Мы прапануем рабіць гэта падраздзяленням Дэпартамента аховы. Мы прысутнічаем усюды, у кожным раёне ёсць наш аддзел. Прэзідэнт падтрымаў нашу ініцыятыву і сказаў: што датычыцца бяспекі людзей, рабіць вельмі аператыўна. Такая задача была сёння пастаўлена, у тым ліку ўраду і нашым парламентарыям. Таму, я думаю, мы аператыўна ўсё гэта зробім», — заявіў Іван Кубракоў, дадаўшы, што МУС бярэ на сябе адказнасць за працаздольнасць дадзенай сістэмы.

«Мы будзем рухацца наперад, каб гэта сістэма працавала на карысць людзей, на бяспеку нашых грамадзян. Упэўнены, што ў нас усё атрымаецца», — рэзюмаваў кіраўнік ведамства.

«Прэзідэнт даў выразны пасыл: адукацыя з’яўляецца дзяржаваўтваральнай галіной»

Міністр адукацыі Андрэй Іванец у размове з журналістамі падкрэсліў, што Прэзідэнт даў выразны пасыл: адукацыя з’яўляецца дзяржаваўтваральнай галіной. «І менавіта дзяржава павінна каардынаваць і ажыццяўляць кантроль гэтай дзейнасці на ўсіх узроўнях адукацыі. Так было і ў савецкія часы. Безумоўна, так павінна быць і сёння, — перакананы міністр. — Чаму так адбываецца? Таму што кожны з бацькоў, хто адпраўляе сваё дзіця ва ўстанову адукацыі, няхай гэта будзе дзіцячы садок, школа, каледж ці ўніверсітэт, хоча, каб яно было ў бяспецы і атрымала якасную адукацыю».

Сістэма дадатковай адукацыі дзяцей і моладзі, працягнуў Андрэй Іванец, не з’яўляецца выключэннем. «Таму тыя нормы закона, якія сёння прапаноўваліся, не з’яўляюцца залішнімі. Яны накіраваны на забеспячэнне мінімальных патрабаванняў, якія прад’яўляюцца наогул да правядзення адукацыйнага працэсу, — перакананы кіраўнік ведамства. — Гэта наяўнасць адпаведнага памяшкання, наяўнасць санітарна-гігіенічных заключэнняў і, вядома, наяўнасць кваліфікаваных педагагічных кадраў. Таму што кожны з бацькоў хоча разумець, што яго дзіця, сыходзячы на гурток, ва ўстанову дадатковай адукацыі дзяцей і моладзі, займаецца з прафесіяналам сваёй справы. Таму тут — гэта фактычна фармалізацыя той работы, якая сёння і так ажыццяўляецца ў нас на месцах мясцовымі выканаўчымі органамі ўлады».

Сістэма дадатковай адукацыі дзяцей і моладзі вельмі разгалінаваная. У нашай краіне функцыянуе больш за 200 Палацаў дзяцей і моладзі, каля 300 дзіцячых школ мастацтваў, звыш 330 тысяч нашых дзяцей штодня займаюцца ў гуртках па 15 профілях. «Сёння дзяржава стварае ўсе ўмовы для таго, каб у пазаўрочны час нашы дзеці маглі займацца абсалютна па ўсіх кірунках. Гэта творчы, мастацкі, спартыўны, інтэлектуальны і іншыя профілі дадатковай адукацыі дзяцей і моладзі», — канкрэтызаваў Андрэй Іванец. Па словах міністра адукацыі, на сённяшні дзень больш чым паўтысячы прыватных арганізацый ужо заявілася на рэалізацыю дадатковых адукацыйных праграм. «Для таго каб пачаць гэты від дзейнасці, неабходна прайсці ўзгадненне адукацыйных праграм у мясцовых выканаўчых органах улады. Таму самі па сабе лічбы ўжо гавораць пра тое, што ў нас дастаткова развіта, добра прадстаўлена прыватная сістэма дадатковай адукацыі дзяцей і моладзі, — канстатаваў кіраўнік ведамства. — І мы абсалютна да гэтага нармальна ставімся, таму што кожны з бацькоў мае права выбіраць, у які гурток ісці іх дзіцяці. А мы павінны ўжо змагацца за кожнае дзіця, таму што якасць адукацыі, праграма, якую мы прапануем, павінны быць адзінымі арыенцірамі для нашых дзяцей і бацькоў».

«Нашы навацыі на сённяшні дзень не рэвалюцыйныя, а эвалюцыйныя»

Міністр аховы здароўя Аляксандр Хаджаеў расказаў, што падчас сустрэчы з Прэзідэнтам абмяркоўваліся навацыі — змяненні патрабаванняў да медработнікаў у прыватным сектары аховы здароўя.

«Нашы навацыі на сённяшні дзень не рэвалюцыйныя, а эвалюцыйныя. І хацелася б адзначыць, што гэта не празмерная практыка, якая сёння існуе ў свеце. Мы правялі аналіз на сённяшні момант тэрмінаў, калі можна дапускаць урачоў, якія прайшлі пэўныя экзамены, да прыватнай практыкі, за мяжой. І мы бачым, што нашы прапановы ніякім чынам не з’яўляюцца крытычнымі, па частцы тых тэрмінаў, якія прапаноўваем». Як адзначыў Аляксандр Хаджаеў, гэта адзін бок медаля. Другі бок — існуючыя нормы, калі толькі пасля трох гадоў працы па спецыяльнасці ўрач мае магчымасць лячыць пацыента ў прыватным сектары. «Мяркую, гэта дастаткова невялікі тэрмін, каб мець магчымасць набраць неабходны клінічны вопыт, прыняцце правільных рашэнняў у экстраннай сітуацыі. Дастаткова значны аб’ём ведаў патрабуецца атрымаць за пэўны перыяд часу. І трэба яшчэ прымяніць у практычнай плоскасці», — сказаў міністр аховы здароўя.

На яго погляд, тры гады — гэта недастаткова, і на фоне таго аналізу дадзенае рашэнне праходзіла розныя ўзроўні абмеркавання са спецыялістамі не толькі рэспубліканскага ўзроўню, але і ў цэлым з рэгіянальнымі ўстановамі. Падчас даклада абмяркоўвалася таксама тэмы якасці медыцыны і кадраў.

Аляксандр Хаджаеў адзначыў, што працэс сыходжання спецыялістаў у прыватную практыку абсалютна кантралюемы. «І гэта планавая перапрацоўка дадзенага закона», — сказаў ён.

Міністр аховы здароўя адказаў на пытанне журналістаў аб адтоку кадраў у прыватную медыцыну: «Сёння ідзе рост колькасці ўрачоў, якія працуюць як у прыватных структурах, так і ў дзяржаўных». Аляксандр Хаджаеў адзначыў, што існуе тэндэнцыя ўсвядомленага выбару.

Данііл ХМЯЛЬНІЦКІ, Надзея ЗУЕВА

Фота БелТА