Ініцыятар і кіраўнік праекта — камітэт эканомікі Гродзенскага аблвыканкама. Новы лічбавы памочнік закліканы максімальна спрасціць камунікацыю паміж мясцовымі ўладамі і прадпрымальнікамі. Сэрвіс працуе ў рэжыме анлайн, дазваляе карыстальнікам аператыўна адпраўляць пытанні. Яго галоўная асаблівасць — магчымасць канфідэнцыяльна атрымаць кансультацыю. Скарыстацца чат-ботам могуць юрыдычныя і фізічныя асобы, якія ўжо працуюць, а таксама тыя, хто толькі адкрывае сваю справу.

Лічбавы мост

Ключавая мэта новага інструмента — стварыць лічбавы мост паміж уладай і бізнесам. Характэрна, што пляцоўка ахопіць увесь рэгіён: па дапамогу могуць звяртацца прадстаўнікі дзелавых колаў не толькі з Гродна, але і з самых аддаленых куткоў Прынямоння.

За падрыхтоўку інфармацыі адказваюць спецыялісты аддзела прадпрымальніцтва камітэта эканомікі аблвыканкама. Да працы таксама далучаюцца супрацоўнікі структурных падраздзяленняў абласнога выканаўчага камітэта, прадстаўнікі Гродзенскага гарвыканкама і ўсіх райвыканкамаў вобласці. Такі міжведамасны падыход дае магчымасць адказваць на пытанні бізнесу комплексна. Пытанне можна задаць як ананімна, так і адкрыта. Адказы на ананімныя пытанні паступаюць адразу ў дыялогавае акно з ботам, а адкрытыя адпраўляюцца на пошту. Як правіла, адказ прыходзіць на працягу аднаго працоўнага дня.

— Такая форма ўзаемадзеяння аказалася вельмі зручнай, — адзначыла намеснік старшыні камітэта эканомікі Гродзенскага аблвыканкама Таццяна ЛІДЗЯЕВА. — Калегі з сумежных аддзелаў і арганізацый ахвотна адгукаюцца і дапамагаюць, адказваюць на пытанні з галіны іх кампетэнцый. Бо ўсе мы робім агульную справу. У будучыні функцыянал чат-бота пашырыцца: у яго дабавяць паўнавартасную базу нарматыўна-прававых актаў. Гэты раздзел стане лічбавай энцыклапедыяй для бізнесу. З яго дапамогай карыстальнікі змогуць самастойна вывучыць усе юрыдычныя нюансы працы — ад пакрокавага кіраўніцтва для самазанятых, рамеснікаў і ІП да законаў аб атрыманні дзяржаўнай фінансавай падтрымкі.

Чат-бот працуе са жніўня, жыхары Гродзенскай вобласці актыўна задаюць пытанні. Часцей за ўсё да робата звяртаюцца людзі, якія толькі плануюць адкрыць сваю справу. Жыхароў вобласці цікавіць, як вызначыць від дзейнасці, як па ім плаціцца падатак. Акрамя таго, пытанні, якія паступаюць, датычацца будаўніцтва, падаткаабкладання, арэндных адносін, гандлю, у тым ліку і праз маркетплэйсы.

— Калі чалавек толькі хоча адкрыць сваю справу, у яго ўзнікае шмат пытанняў. Можа, некаторыя яму здаюцца непрафесійнымі ці ён саромеецца іх задаць асабіста. Так што бот, акрамя ўсяго іншага, зніжае ўваходны парог у бізнес-асяроддзе, — лічыць намеснік старшыні камітэта эканомікі аблвыканкама.

Умацоўванне пазіцый

Па словах Таццяны Лідзяевай, прыватны сектар эканомікі рэгіёна працягвае ўмацоўваць свае пазіцыі. Сёння малы і сярэдні бізнес стварае працоўныя месцы і фарміруе вялікую частку бюджэту, актыўна асвойвае як традыцыйныя нішы, так і перспектыўныя высокатэхналагічныя кірункі.

Паводле апошніх статыстычных звестак, на дзелавой карце Гродзеншчыны ўпэўнена замацаваўся 30 871 суб’ект малога і сярэдняга прадпрымальніцтва. Структура прыватнага сектара паказвае, што аснову бізнес-супольнасці складаюць індывідуальныя прадпрымальнікі — іх у вобласці налічваецца 21 279. Карпаратыўны сектар прадстаўлены 9406 малымі арганізацыямі і 186 сярэднімі прадпрыемствамі.

Буйны і сярэдні бізнес часцей выбірае капіталаёмістыя сферы, у той час як малы бізнес і ІП дэманструюць высокую гнуткасць. У разрэзе сфер дзейнасці юрыдычныя асобы сектара МСП аддаюць перавагу аптоваму і рознічнаму гандлю, рамонту транспарту, апрацоўчай прамысловасці, лагістыцы, а таксама сельскай і рыбнай гаспадарцы.

У індывідуальных прадпрымальнікаў топ-лінейка папулярных кірункаў выглядае некалькі інакш. Традыцыйна лідзіруюць транспартныя і кур’ерскія паслугі, гандаль і будаўніцтва. За імі ўпэўнена ідуць сфера бытавых паслуг (ад цырульняў да рамонту абутку) і лёгкая прамысловасць.

Пятая частка бюджэту

Унёсак прыватнага бізнесу ў эканоміку Прынямоння вымяраецца не толькі колькасцю зарэгістраваных арганізацый, але і рэальнымі рублямі. Удзельная вага падатковых паступленняў ад малога і сярэдняга бізнесу ў агульным аб’ёме даходаў вобласці дасягнула 19,9 працэнта. Для параўнання: гэты паказчык вырас на 3,8 працэнтнага пункта ў параўнанні з 2021 годам. Падаткі ад сферы бізнесу складаюць пятую частку бюджэту вобласці.

Цікавая і геаграфія дзелавой актыўнасці. Зразумела, Гродна застаецца галоўным эканамічным ядром, аднак рэгіёны не адстаюць. У пяцёрку лідараў па прадпрымальніцкай ініцыятыве сярод раёнаў вобласці ўпэўнена ўваходзяць Лідскі, Гродзенскі, Смаргонскі, Слонімскі і Ваўкавыскі.

— Для прадпрымальнікаў разгорнута шырокая інфраструктурная сетка. У рэгіёне паспяхова функцыянуюць 13 цэнтраў падтрымкі прадпрымальніцтва. Гэта пляцоўкі, дзе навічку і вопытнаму бізнесмену акажуць юрыдычную, метадычную і інфармацыйную дапамогу, паспрыяюць у пошуках дзелавых партнёраў і дапамогуць выбудаваць кааперацыйныя ланцужкі, сарыентуюць у пытаннях прыцягнення рэсурсаў.

Суб’екты МСП могуць разлічваць на фінансавую падтрымку за кошт сродкаў абласнога бюджэту ў рамках профільнай Дзяржпраграмы «Устойлівае прадпрымальніцтва». Механізм прадастаўлення гэтых сродкаў дакладна рэгламентаваны пастановай Савета Міністраў. Для тых, хто робіць самыя першыя крокі, у статусе беспрацоўнага, прадугледжаны яшчэ адзін эфектыўны ліфт — дзяржаўныя субсідыі на адкрыццё сваёй справы. Гэтыя сродкі выдзяляюцца з рэспубліканскага бюджэту па лініі Дзяржпраграмы «Збалансаваны рынак працы» і могуць быць накіраваны на арганізацыю дзейнасці ІП, рамесніцтва або старт у сферы аграэкатурызму.

Перспектыўная ніша

Гродзенскі аблвыканкам і адміністрацыя СЭЗ «Гроднаінвест» называюць індустрыю турызму і гасціннасці адной з самых перспектыўных і чаканых ніш для прыватных інвестыцый. Улады рэгіёна адкрыта заяўляюць: вобласць чакае інвестараў, гатовых ствараць сучасныя сродкі размяшчэння, у тым ліку экалагічныя — кемпінгі і глэмпінгі, развіваць паслугі, прыдарожны сэрвіс, прамысловы турызм.

— Каб заходзіць у гэтыя нішы было выгадна, для бізнесу створаны ўнікальныя фінансавыя і маёмасныя ўмовы. Можна скарыстацца крэдытным прадуктам «Турыстычны патэнцыял» — спецыяльным фінансавым інструментам з камфортнымі стаўкамі для рэалізацыі інвестпраектаў. Дзякуючы гэтай опцыі зараз рэалізуецца больш за 30 буйных праектаў.

Выснова відавочная: прыватны бізнес Гродзенскай вобласці даказаў сваю сталасць і гатоўнасць да сур’ёзных выклікаў. А сінергія прадпрымальніцкай ініцыятывы і дзяржаўнай падтрымкі адкрывае перад рэгіёнам новыя эканамічныя гарызонты.

Вераніка КАЗЛОЎСКАЯ