Нацыянальны Дзень памяці ахвяр Нанкінскай разні, якая адбылася ў снежні 1937 года, мае асаблівае значэнне не толькі для кітайскага народа, але і для ўсяго чалавецтва. У той год японскія захопнікі за шэсць тыдняў па‑зверску забілі больш за 300 тысяч мірных жыхароў і абяззброеных вайскоўцаў. Пра крывавую расправу, якую ўчынілі японскія мілітарысты ў старажытным кітайскім горадзе, хутка даведаўся ўвесь свет. Нанкінская разня стала сімвалам зла, адной з самых змрочных старонак нашага агульнага мінулага. Яе ахвяры, побач з ахвярамі беларускай Хатыні і мноствам іншых гарадоў і вёсак планеты, сведчаць, што памяць пра генацыд павінна захоўвацца ў агульнай памяці ўсяго чалавецтва. Аб гэтай трагедыі распавядае новы кітайскі мастацкі фільм «Нанкінскі фатограф».
Нацыянальны Дзень памяці ахвяр Нанкінскай разні ў Кітаі штогод адзначаюць у снежні. Таму паказ прэм’ернай стужкі, створанай на падставе дакументальных сведчанняў, вырашана правесці напярэдадні чарговай гадавіны тых трагічных дзён. Паказ фільма адбыўся ў мінскім кінатэатры «Піянер».
Надзвычайны і Паўнамоцны Пасол Кітайскай Народнай Рэспублікі ў Рэспубліцы Беларусь Чжан Вэньчуань перад паказам заўважыў: «Памяць пра мінулае захоўваецца не дзеля ненавісці, а дзеля таго, каб абуджаць у людзях імкненне берагчы мір. Сёлета спаўняецца 80-я гадавіна Перамогі кітайскага народа ў вайне супраціўлення японскім захопнікам і Перамогі савецкага народа ў Вялікай Айчыннай вайне — сусветнай антыфашысцкай вайне. Кітай гатовы разам з міжнароднай супольнасцю, уключаючы Беларусь, заставацца захавальнікам гістарычнай праўды, абаронцам міру ва ўсім свеце і змагаром за справядлівасць для ўсяго чалавецтва».
У 1937 годзе жыхары Нанкіна, ахвяруючы жыццём, уратавалі фотастужкі — сведкі злачынства японскіх захопнікаў. Фільм распавядае пра невялікую групу нанкінцаў, якая знайшла прытулак у фотаатэлье, каб схавацца ад зверскай расправы. Простыя жыхары здолелі захаваць негатывы, зробленыя падчас катаванняў і расстрэлаў. Падчас дзейнасці Нанкінскага трыбуналу фотаздымкі пацвердзілі абвінавачванні ў адносінах да ваенных злачынцаў.
Некаторыя здымкі, прадстаўленыя тады трыбуналу, дэманстраваліся на фотавыставе ў кінатэатры «Піянер» перад пачаткам прэм’ернага кінасеансу. Выступаючы перад гледачамі, старшыня таварыства дружбы «Беларусь — Кітай», дырэктар Інстытута краязнаўства імя Канфуцыя Белдзяржуніверсітэта, Анатоль Тозік нагадаў, што ў лік усіх ахвяр Другой сусветнай вайны ўвайшлі 37 мільёнаў жыхароў Кітая. Цаной жыцця яны стрымлівалі разгортванне шматмільённай групоўкі японскіх мілітарыстаў і тым самым памяншалі баявыя страты Савецкай арміі.
Яўген ПЯСЕЦКІ (фота і тэкст)
