Грашовыя сродкі, заробленыя ў дзень правядзення суботніка, у тым ліку на працоўных месцах, (парадак іх пералічэння рэгулюецца пастановай Міністэрства фінансаў) пойдуць на будаўніцтва Нацыянальнага гістарычнага музея Беларусі. У 80-годдзе Вялікай Перамогі гэта даніна памяці тым, хто абараніў нашу краіну ад знішчэння, і захаванне гістарычнай памяці для нашчадкаў.

Пярцоў на суботніку: Беларусы з асаблівым трапятаннем ставяцца да кожнага воінскага пахавання і абеліска

Беларусы з асаблівым трапятаннем і ўвагай ставяцца да кожнага воінскага пахавання і абеліска, заявіў журналістам намеснік кіраўніка Адміністрацыі Прэзідэнта Беларусі Уладзімір Пярцоў на тэрыторыі брацкай магілы ў вёсцы Манькаўшчына Валожынскага раёна, дзе кіраўніцтва і работнікі Адміністрацыі Прэзідэнта ўдзельнічаюць у рэспубліканскім суботніку, перадае БелТА.

«Мы заўсёды з асаблівым трапятаннем, увагай ставімся нават да самага маленькага абеліска, воінскага пахавання, магілы невядомага салдата, даглядаем. Гэта адзначаюць і нашы калегі па Садружнасці Незалежных Дзяржаў. У нас гэтая работа была заўсёды», — сказаў Уладзімір Пярцоў.

Вальфовіч: Мы павінны выхоўваць маладое пакаленне на добрых працоўных традыцыях на карысць краіны

Мы выхоўваем маладое пакаленне ў добрых працоўных традыцыях, моладзь павінна разумець, што проста так нічога не бывае, любая праца — на карысць дзяржавы, на карысць сваёй краіны. Пра гэта заявіў дзяржаўны сакратар Савета бяспекі Аляксандр Вальфовіч падчас рэспубліканскага суботніка ў Парку Перамогі ў пасёлку Наваколасава Стаўбцоўскага раёна, перадае БелТА.

«У нашай краіне ўжо на сістэмнай аснове праходзяць такія мерапрыемствы, як рэспубліканскі суботнік. У 1919 годзе, па ініцыятыве маскоўскага дэпо „Масква сартавальная“, быў праведзены першы суботнік, тады людзі пасля працоўнай змены па ўласным жаданні засталіся для таго, каб аднавіць шэраг цягнікоў. Аб гэтай ініцыятыве было даложана кіраўніцтву, дайшла гэтая інфармацыя да Уладзіміра Леніна, яму ідэя вельмі спадабалася. З тых часоў у савецкай дзяржаве на традыцыйнай аснове пачалі праводзіцца суботнікі. Але афіцыйна першы суботнік прайшоў 1 мая 1920 года. Беларусь як спадчынніца добрых савецкіх традыцый атрымала ў спадчыну і гэтую. Я лічу, што гэта вельмі важнае і патрэбнае мерапрыемства, якое дазваляе адарвацца ад кабінетнай руціны, падыхаць свежым паветрам, умацаваць здароўе, пагутарыць у нефармальнай абстаноўцы і самае галоўнае — прынесці карысць сваёй дзяржаве, зрабіць нешта карыснае, акуратнае, чыстае для таго, каб наша краіна была яшчэ лепшай і прыгажэйшай. Таксама гэта выхаванне падрастаючага пакалення. На добрых працоўных традыцыях мы выхоўваем моладзь, якая павінна разумець, што проста так нічога не бывае, любая праца — на карысць дзяржавы, на карысць сваёй краіны. Супала, што сёння адзначаецца яшчэ адно знакавае свята — Дзень касманаўтыкі, і наша краіна мае да яго самае прамое дачыненне», — сказаў Аляксандр Вальфовіч.

Ён адзначыў, што сёлета суботнік праходзіць у знакавы год 80-годдзя Вялікай Перамогі. «Супрацоўнікі Дзяржаўнага сакратарыята ў дзень правядзення суботніка выбіраюць абеліскі, памятныя месцы, мемарыялы, якія знаходзяцца далей ад вялікіх абласных гарадоў. Сёння мы працуем у пасёлку Наваколасава на мемарыяле загінулым воінам Чырвонай Арміі ў Парку Перамогі. Тут 28 чэрвеня 1941 года гераічна змагаліся байцы 16-га пагранічнага атрада і 26-га мотастралковага палка Заходняй ваеннай акругі, якія стрымлівалі націск праўзыходных сіл праціўніка. Тут пахаваны 21 чалавек. Маю ўвагу прыцягнула тое, што прозвішчы на абеліску розных нацыянальнасцяў, тут ёсць і рускія, і ўкраінцы, і беларусы, і казахі, і ўзбекі. Гэта сведчыць пра тое, што 80 гадоў таму вялікі шматнацыянальны Савецкі Саюз плячом да пляча сустрэў бяду — уварванне нямецка-фашысцкіх войскаў. Усе нацыянальнасці сталі на абарону сваёй дзяржавы. Напэўна, тыя, хто ваявалі і загінулі тут, і падумаць не маглі, што праз 80 гадоў некаторыя з нашчадкаў павярнулі галовы зусім у іншы бок, здрадзілі памяць пра іх — пра вялікіх пераможцаў, і сёння зноў стаяць тварам да фашызму. І тое, што сёння адбываецца ў свеце, гаворыць пра тое, што пытанні гістарычнай памяці стаяць на чале кута», — падкрэсліў дзяржсакратар. 

Акрамя супрацоўнікаў на мемарыяле працавалі выхаванцы Мінскага сувораўскага вучылішча. «Рабяты з радасцю адгукнуліся на наша запрашэнне. Мы разам усклалі кветкі да брацкай магілы ў памяць аб загінуўшых продках. Маладое пакаленне мы павінны выхоўваць так, як нас выхоўвалі дзяды і прадзеды. Нам расказвалі ўдзельнікі Вялікай Айчыннай вайны, як яны змагаліся за свабоду і незалежнасць сваёй Радзімы, як яны ратавалі свой народ. І мы павінны, прыводзіць да такіх помнікаў, выхоўваць нашу моладзь для таго, каб наша будучыня была спакойнай. Менш за месяц засталося да Парада Перамогі, які пройдзе традыцыйна ў Маскве. Беларусь заўсёды памятае і шануе такія падзеі, таму ў нас таксама 9 Мая пройдзе парад у гонар Вялікай Перамогі. Карыстаючыся выпадкам, хачу павіншаваць перш за ўсё ветэранаў Вялікай Айчыннай вайны з надыходзячым святам — Днём Перамогі, пажадаць усяму народу Беларусі міру, светлага неба і той атмасферы, якая сёння ў нас ёсць, — гэта мір, незалежнасць, бяспека і суверэнітэт. Мы гэта цэнім, гэтым ганарымся і будзем рабіць усё магчымае, каб такая абстаноўка ў нашай краіне заставалася і ў будучыні», — канстатаваў Аляксандр Вальфовіч.

Яшчэ адна група супрацоўнікаў Дзяржпагранкамітэта ў рамках акцыі «Дай лесе новае жыццё!» працавала на дзялянцы, высаджваючы маладыя хвоі і бярозы. «Лес — гэта гонар Беларусі, гэта наш нацыянальны здабытак, і за ім трэба даглядаць. Нядаўна прайшлі ўраганы, бураломы, неабходна аднаўляць пашкоджаныя плошчы. Нельга забываць, якую ролю адыграў лес у гады Вялікай Айчыннай вайны, колькі партызанскіх атрадаў ён выратаваў, прытуліў і даў ім магчымасць працаваць у гэтай зоне. Нездарма нашу краіну называюць краінай-партызанкай, дзе партызанскі рух быў самым моцным у гады Вялікай Айчыннай вайны. Гэта наша гісторыя, мы гэта памятаем, гэтым ганарымся і цэнім», — адзначыў дзяржаўны сакратар Савета Бяспекі.

Карпенка пра суботнік: Усё, што мы рабілі талакой, нам удавалася рабіць якасна і добра

Суботнік аб’ядноўвае людзей агульнымі ідэямі, задачамі, каб зрабіць нашу зямлю прыгажэйшай, бо ўсё, што мы заўсёды рабілі талакой, нам удавалася рабіць якасна і добра. Такім меркаваннем з журналістамі на рэспубліканскім суботніку падзяліўся кіраўнік Цэнтральнай выбарчай камісіі Беларусі (ЦВК) Ігар Карпенка, перадае БелТА.

Ігар Карпенка адзначыў, што работнікі ЦВК ужо трэці год працуюць на гары Дзяржынская, якая ўзвышаецца на 345 м над узроўнем мора. У 2022 годзе, упершыню прыехаўшы сюды і высадзіўшы хвойныя дрэвы, яны ўзялі шэфства над гэтым аб’ектам. З тых часоў тут шмат што змянілася. У работу ўключыліся дзяржаўныя органы і арганізацыі, мясцовыя жыхары. У выніку на гары быў усталяваны знак «Сцяг Радзімы» і флагшток з дзяржфлагам Рэспублікі Беларусь, праведзена добраўпарадкаванне тэрыторыі.

«Ёсць дэталёвы план добраўпарадкавання гэтай тэрыторыі. Сёння мы тут чысцім бліжэйшы лес, дадаткова высаджваем ёлачкі, да гэтага высаджвалі хвоі. У перспектыве тут плануецца дабудаваць зону адпачынку, якая часткова ўжо зроблена», — расказаў Ігар Карпенка.

Ён дадаў, што на тэрыторыі гары з’явяцца прывезеныя валуны, тыпавыя для ландшафту Беларусі. На кожным з іх размесціцца гісторыя руху ледніка і стварэння прыроднага рэльефу Беларусі.

«Праектаў шмат, мы ідзем у фарватэры тых праектных рашэнняў, якія прымаюць мясцовыя ўлады, — сказаў Ігар Карпенка. — Наогул хачу сказаць, што суботнік, талака — гэта звёны такога галоўнага ментальнага пачуцця беларусаў, як калектывізм. Усё, што мы калектыўна рабілі — будавалі для маладых „хату“, калі яны жаніліся ў вёсцы, або будавалі заводы, фабрыкі, добраўпарадкоўвалі нашу зямлю, будавалі нашу дзяржаўнасць, — нам гэта ўдавалася рабіць сумеснымі намаганнямі якасна і добра. Суботнік аб’ядноўвае людзей агульнымі ідэямі, задачамі, каб зрабіць нашу зямлю прыгажэйшай і пакінуць яе будучым пакаленням».

Свой дзённы заробак работнікі ЦВК Беларусі накіруюць на будаўніцтва Нацыянальнага гістарычнага музея Беларусі, у экспазіцыі якога таксама будуць адлюстраваны этапы развіцця выбарчай сістэмы нашай краіны.

Жыхары Брэсцкай вобласці расказалі аб рэспубліканскім суботніку

Больш за 400 тыс.жыхароў Брэсцкай вобласці выйшлі на рэспубліканскі суботнік. Пра гэта паведаміў журналістам старшыня Брэсцкага аблвыканкама Пётр Пархомчык, перадае БелТА.

У прыватнасці, адной з цэнтральных лакацый стала Брэсцкая крэпасць — тэрыторыя Рэспубліканскага цэнтра патрыятычнага выхавання моладзі. У тым ліку тут працуюць кіраўнікі і супрацоўнікі Брэсцкага аблвыканкама, прадстаўнікі грамадскіх арганізацый, студэнты, школьнікі. Пётр Пархомчык адзначыў сімвалізм таго, што работа падчас суботніка кіпіць менавіта ў гістарычна значным для краіны месцы.

«Сёлета будзем святкаваць юбілей Вялікай Перамогі, 80-годдзе міру, які падарылі нашы дзяды і бацькі, якія адстаялі нашу краіну. Патрыятычны цэнтр мае сур’ёзнае Значэнне. Мы ўсвядомілі, што моладзі трэба надаваць значна больш увагі, каб яны выхоўваліся на праўдзівай гісторыі, разумелі свой абавязак перад краінай, перад дзяржавай і пры неабходнасці былі гатовыя стаць на яго абарону», — сказаў старшыня Брэсцкага аблвыканкама.

Па словах Пятра Пархомчыка, жыхары Брэсцкай вобласці праявілі вялікую ініцыятыву падчас суботніка. Чакаецца, што рэгіён зарабіў каля Br2 млн. «Больш за 400 тыс. чалавек прымаюць удзел у суботніку. Працуюць і ў скверах, і ў парках, наводзяць парадак. Ехаў па Брэсце, гляджу: усюды фарбуюць, прыбіраюць. Гэта выдатна, што навядзем парадак у сябе ў горадзе, вобласці», — дадаў кіраўнік Брэсцкай вобласці.

Ён звярнуў увагу, што Брэст — турыстычны горад, заходнія вароты Беларусі. «Прыязджаюць многія еўрапейцы. Яны прасякнуты іншай інфармацыяй, іншай ідэалогіяй. Калі бачаць і чуюць, што адбывалася на нашай тэрыторыі, якая колькасць населеных пунктаў была разбураная, то ў іх з’яўляецца нармальнае разуменне той гісторыі, якую спрабуюць нейкім чынам сёння перафарбаваць у іншыя абсалютна колеры. Вельмі важна, што граніцы Беларусі адкрытыя для еўрапейцаў, г.зн. бязвізавы рэжым. Кожны такі крок — магчымасць разбурыць заходнюю ідэалогію ў адносінах да нашай краіны», — лічыць старшыня Брэсцкага аблвыканкама.

Патрыятычны цэнтр практычна гатовы да адкрыцця, унутры засталіся апошнія штрыхі. Напрыклад, сёння добраахвотнікі наводзяць утульнасць у спальнях, дзе будуць жыць выхаванцы падчас змен. «Папрасілі падрыхтаваць пасцелі, матрацы, коўдры здымаем, запраўляем. Нічога складанага не робім, але эканомім шмат часу іншым, дапамагаем. Прыемна прыносіць карысць», — падзялілася студэнтка Брэсцкага дзяржаўнага ўніверсітэта імя А.С. Пушкіна Аляксандра Навумовіч.

Студэнт Брэсцкага дзяржаўнага тэхнічнага ўніверсітэта Юрый Дзямянік працуе ў казематах тэнальнага фронту — гэта ўжо аб’ект другой чаргі будаўніцтва патрыятычнага цэнтра. «Важна прыйсці на рэспубліканскі суботнік. Гэта дапамагае захаваць тое, што было зроблена раней, унесці хай і маленькую часцінку сваёй працы ў новыя праекты», — перакананы малады чалавек. Разам з рабятамі са студатрада ён дапамагаў у будаўніцтве першай чаргі патрыятычнага цэнтра. Паводле яго слоў, гэтую тэрыторыю цяпер проста не пазнаць. «Вялікая работа праведзена. Усё прыгожа, добраўпарадкавана. Вядома, вынікам задаволеныя. Будзем старацца і на другую чаргу трапіць, каб прыкласці сваю руку», — заўважыў студэнт.

У Магілёўскай вобласці суботнік праходзіць пад знакам Года добраўпарадкавання

Зімовы антураж не перашкодзіў жыхарам Магілёўскай вобласці ўдарна папрацаваць на карысць радзімы. З раніцы ў Магілёве прыбіралі снег, папраўлялі засмечаную, а дзесьці і пашкоджаную за зіму тратуарную плітку, абразалі засохлыя суччы дрэў і кусты, наводзілі парадак на мемарыяльных комплексах, месцах баявой і воінскай славы, пахаваннях воінаў і партызан часоў Вялікай Айчыннай вайны. Нехта выйшаў на сваё працоўнае месца, каб зрабіць свой ўнёсак у агульную скарбонку. 

Кіраўніцтва Магілёўскага аблвыканкама на чале са старшынёй Анатолем Ісачанка было занята на работах у Казіміраўскім лесе па вуліцы Раўчакова. Вось ужо другі год тут працягваюцца раскопкі— працуюць пошукавікі, пракуратура. Адкрываюцца новыя факты фашысцкіх злачынстваў — масавыя пахаванні забітых імі мірных савецкіх грамадзян. Па некаторых дадзеных, тут было знішчана каля 2000 чалавек. І гэта лічба яшчэ не дакладная. Сёлета тут плануецца ўзвесці помнік ахвярам генацыду беларускага народа ў гады Вялікай Айчыннай вайны. 

— Генацыд насельніцтва — гэта страшна, — падкрэсліў губернатар. — Мы павінны зрабіць усё, каб гэта не было забыта. 

Анатоль Ісачанка адзначыў, што працуе з добрым настроем, надвор’е гэтаму садзейнічае — ападкаў няма, сонейка свеціць. Па тым, як губернатар зразаў бензапілой суччы з паваленых дрэў, было бачна, што гэтым інструментам ён валодае майстэрскі. 

—Суботнік стаў чымсьці большым, чым проста падзея, — заўважыў кіраўнік вобласці. — Гэта добрая традыцыя, калі людзі выходзяць талакой папрацаваць, адчуць узнёслы настрой, унесці ўклад у развіццё рэгіёна, нашай краіны. Надвор’е ўнесла карэктывы, былі запланаваны некалькі іншыя аб’екты, прыйшлося крыху змяніць план дзеянняў. Але тыя аб’ёмы, якія мы запланавалі, ўсё роўна будуць выкананыя. Будзем пастаянна працаваць над добраўпарадкаваннем свайго рэгіёна. Таму што мы жадаем жыць у прыгожай утульнай краіне. 

У Беларусі заўсёды асобая ўвага надаецца месцам народнай памяці і воінскай славы.

— Нават калі быў развал Савецкага Саюза і некаторыя краіны сталі адмаўляцца ад парадаў Перамогі, наш Прэзідэнт казаў, што мы павінны свята шанаваць памяць аб нашых дзядах і прадзедах, якія прынеслі нам Перамогу, — рэзюмуе Анатоль Ісачанка. — І гэта нязменная палітыка нашай краіны, нязменны як кірунак. У год 80-годдзя Перамогі гэта народная традыцыя набывае архіважнае значэнне, асабліва на фоне таго, што адбываецца ў суседніх краінах. Слоган з савецкіх часоў «мір, праца, май» — маюць сёння крыху іншае значэнне. Мы пачынаем разумець наколькі важныя і сімвалічныя гэтыя словы нават паасобку. Сёння нам адкрываюцца новыя старонкі гісторыі, раней невядомыя. І яны паказваюць увесь жах той вайны. Не проста ваенныя дзеянні, а — генацыд мірнага насельніцтва. Сама вайна па сабе — гэта жахліва, але калі гіне мірнае насельніцтва — гэта мэтанакіраванае знішчэнне нацыі. Пра гэта неабходна казаць гучна і мы робім усё для таго, каб пра гэта ведалі.

У складзе працоўнага дэсанта ад Магілёўскага аблвыканкама на месцы, якое ў будучым атрымае статус мемарыяльнага, працаваў і намеснік старшыні Магілёўскага аблвыканкама Генадзь Дзенгалёў.

— Спрадвеку ўсе вялікія справы ў нас рабіліся талакой, — падзяліўся ён сваімі разважаннямі. — Гэта значыць аб’яднацца і ўсім разам зрабіць адну і тую ж высакародную справу. Год добраўпарадкавання трэба разумець у шырокім яго значэнні. Мы бачым гэта як добраўпарадкаванне ў сістэмнай рабоце тэхнікі, усіх складнікаў народнай гаспадаркі. І гэтыя справы нас аб’ядноўваюць, вяртаюць да талакі. Для жыхароў добраўпарадкаванне павінна пачынацца з пад’езда, дваровай тэрыторыі. Калі тата са сваім маленькім сынам адрамантуюць лаўку каля дома, дзіця, калі вырасціць, ніколі яе не зламае. Бо будзе помніць, што рамантаваў яе разам з татам. І ў гэтым таксама ёсць элемент добраўпарадкавання.

Уся Магілёўшчына задзейнічаная ў рэспубліканскім суботніку. У Магілёве арганізаваны рух грамадскага транспарту па графіку працоўнага дня. Кіраўніцтва Магілёўскага гарвыканкама наводзіла парадак на мемарыяльным комплексе «Зямлянка» на ўездзе ў Магілёў. Удзел у добраўпарадкаванні мемарыялу батальёну міліцыі ў вёсцы Гаі прыняў міністр МУС Іван Кубракоў.

Па папярэдніх дадзеных у агульнарэспубліканскім суботніку на Магілёўшчыне задзейнічаная болей чым 200 тысяч жыхароў. Плануецца, што сума, запрацаваная на суботніку, складзе болей чым мільён трыста тысяч рублёў.

Нэлі ЗІГУЛЯ

Фота аўтара

Больш за 120 буйных аб’ектаў па ўсёй краіне добраўпарадкуюць прадстаўнікі прафсаюзаў у рамках рэспубліканскага суботніка

Традыцыйна вялікія сілы накіраваны на добраўпарадкаванне памятных мясцін, месцаў воінскай славы, мемарыяльных комплексаў. Напрыклад, прафсаюзны актыў Брэстчыны працуе на брацкай магіле лагера-шпіталя «Рэвір», на Гомельшчыне — на мемарыяльным комплексе «Партызанская крыніца», у Мінскай вобласці работы вядуцца ў Капыльскім раёне на помніку землякам, загінулым і закатаваным у гады Вялікай Айчынай вайны.

Акрамя таго, у рэгіёнах прадстаўнікі прафсаюзаў наводзяць парадак на тэрыторыях прадпрыемстваў і арганізацый, дзіцячых аздараўленчых лагераў, населеных пунктаў, прымаюць удзел і ў пасадцы сквераў і алей. Недзе неабходна навесці парадак пасля зімы, у некаторых рэгіёнах работы праходзяць на культурных і сацыяльных аб’ектах.

Яшчэ адзін прыклад укладу прафсаюзаў у агульную справу — мантаж і ўстаноўка дзіцячай пляцоўкі ў адным з раёнаў сталіцы. Мерапрыемства праходзіць ва ўрачыстай абстаноўцы, працуюць розныя інтэрактыўныя лакацыі. Дарэчы, далучыцца да добраўпарадкавання дзіцячай зоны мог кожны. Жадаючым падключыцца вызначалі ўчастак працы і выдавалі неабходны інвентар.

Старшыня ФПБ Юрый Сянько і прафсаюзны актыў сталіцы наводзілі парадак на тэрыторыі парка Перамогі ў Мінску. Каля 100 чалавек ачысцілі значную частку паркавай зоны.

— Сёння рэспубліканскі суботнік і прафсаюзны рух нашай краіны актыўна далучыўся да гэтага свята працы і ва ўсіх абласных цэнтрах, і ў сталіцы. Наводзім парадак як на памятных месцах, так і на сваіх прадпрыемствах, у скверах і парках. Парк Перамогі ў сталіцы — знакавае для краіны месца, дзе цэнтральны апарат Федэрацыі прафсаюзаў далучыўся да навядзення парадку. Тут праводзяцца розныя ўрачыстыя мерапрыемствы, напрыклад, 1 мая тут пройдзе Свята міру і працы. Для жыхароў сталіцы гэта месца, дзе можна выдатна правесці час, —расказаў старшыня Федэрацыі прафсаюзаў Беларусі Юрый Сянько. — У цэлым прафсаюзны рух аб’явіў акцыю «Чыста!Праф!Саюз!». Тыдзень таму мы пачалі актыўна наводзіць парадак у розных гарадах нашай краіны. Ужо каля 500 такіх мерапрыемстваў было праведзена нашымі пярвічнымі прафсаюзнымі арганізацыямі. І акрамя рэспубліканскага суботніка мы правядзем каля тысячы такіх мерапрыемстваў па навядзенні парадку ў памятных месцах нашай краіны. 

Алена КРАВЕЦ

Больш за 300 тыс. жыхароў Гродзенскай вобласці далучыліся да рэспубліканскага суботніка

Больш за 300 тыс.жыхароў Гродзенскай вобласці далучыліся да рэспубліканскага суботніка. Работы па навядзенні парадку, добраўпарадкаванні аб'ектаў і тэрыторый і пасадцы дрэў разгарнуліся ў кожным раёне, перадае БелТА.

Асаблівую ўвагу надалі мясцінам, звязаным з Вялікай Айчыннай вайной. Так, кіраўніцтва і супрацоўнікі абласнога і гарадскога выканкамаў разам са школьнікамі, работнікамі «Зелянбуда», «Ремстройавтодора» працавалі на тэрыторыі воінскага пахавання «Шталаг 324». Гэта месца называюць «фабрыкай смерці». «Шталаг 324» быў пабудаваны нацыстамі ў ліпені-лістападзе 1941 года. Плошча лагера ў 50 га была абнесена калючым дротам у два рады, паміж якімі знаходзіліся каравульныя сабакі. Па перыметры, на адлегласці 100 м адзін ад аднаго, размяшчаліся вышкі з трыма ўзброенымі кулямётамі вартавымі на кожнай. Ваеннапалонныя ўтрымліваліся ў 96 зямлянках. Улічваючы наяўнасць на тэрыторыі былога шталага масавых пахаванняў, тэрыторыі былога «Шталага-324» рашэннем Гродзенскага аблвыканкама ў чэрвені 2023 годзе прысвоены статус гісторыка-мемарыяльнага месца пахавання. Вядзецца маштабная праца па ўсталяванні імёнаў савецкіх воінаў, пахаваных у месцах масавых пахаванняў. Летась тут з’явіліся 26 мемарыяльных пліт з імёнамі людзей, пахаваных у брацкіх магілах, пакуль на камені больш за 1 тыс.імёнаў.

«Мы і праз 80 гадоў пасля перамогі працягваем увекавечванне памяці. Пахаванне гэта акультурваем, каб людзі прыходзілі на памятнае месца, маглі пачытаць інфармацыю на стэндах, даведацца, што тут было, і маглі ацаніць тую радасць жыцця, якая цяпер ёсць у параўнанні з тым, што тут рабілася», — сказаў старшыня Гродзенскага аблвыканкама Юрый Караеў. Ён адзначыў, што працоўны дэсант з актыву вобласці і горада, школьнікі ўзмацнілі сёння працу тых, хто займаецца гэтым месцам пастаянна. «Зладжана атрымалася ўсё. І да суботніка тут усё правільна было арганізавана. Усё падрыхтавана, усе будматэрыялы, Уся лагістыка, таму вынік будзе па выпрацоўцы стаханаўскі», — сказаў Юрый Караеў.

Задача ўдзельнікаў суботніка — кладка тратуарнай пліткі, уладкаванне адхонаў на тэрыторыі, якая прылягае да мемарыяла, на якім пазней будзе высаджаны газон.

Як расказаў старшыня Гродзенскага гарвыканкама Андрэй Хмель, у Гродне 34 воінскія пахаванні. «Яны замацаваны за прадпрыемствамі, за ўстановамі адукацыі. І сёння на кожным з іх праводзяцца сапраўды маштабныя работы. Гэта і замена пакрыцця, і высадка зялёных насаджэнняў. Мы сёння працуем на „Шталагу 324“, знакавым месцы, тут напярэдадні 9 Мая будзе адкрыты новы знак. Маштабныя работы вядуцца на воінскім пахаванні па вул. Ідзе рэканструкцыя нашага галоўнага помніка ў парку імя Жылібера», — сказаў Андрэй Хмель. «Усе аб’екты будуць гатовыя да святкавання юбілейнай даты Вялікай Перамогі. І, думаю, жыхары, ветэраны гэта ацэняць. Але самае галоўнае, што мы павінны паказаць нашым дзецям павагу да гэтых памятных месцаў. Каб яны нашым прыкладам карысталіся, пасля гэтая памяць жыла», — дадаў ён.

Сярод тых, хто падключыўся да работ, выхаванцы ваенна-патрыятычнага клуба «дружына». Як расказала ўдзельніца клуба Паліна Мілейша, «Шталаг 324» — месца, куды школьнікі прыходзяць пастаянна: «гэты комплекс замацаваны за нашай школай, і мы прыходзім сюды на працягу ўсяго года наводзіць парадак, прыбіраць тэрыторыю. Гэта вельмі важна». 

Гаворачы аб падрыхтоўцы да святкавання 80-годдзя Вялікай Перамогі, намеснік старшыні Гродзенскага аблвыканкама Віктар Пранюк адзначыў: «запланавана вялікая колькасць мерапрыемстваў, малых і вялікіх, а з малых складваецца вялікая. За кожнай установай адукацыі, кожным прамысловым прадпрыемствам замацаваны помнікі воінам-чырвонаармейцам, якія загінулі пры вызваленні Беларусі, ахвярам генацыду беларускага народа. Прычым гэта замацаванне адбываецца не фармальна, самі калектывы прапануюць узяць шэфства над магілай Невядомага Салдата, альбо над месцам памяці, і даглядаюць за імі, вядуць і пошукавую працу, увекавечваючы новыя імёны».

Па словах Віктара Пранюка, падрыхтоўка да 9 Мая вядзецца сур’ёзная. У вобласці і Гродне запланавана ў Дзень Перамогі шмат мерапрыемстваў, у тым ліку новых. «Гэта і маштабныя рэканструкцыі, якія будуць паказваць, як праходзілі майскія дні 1945 года. Гэта будуць і тэатральныя пастаноўкі на сцэнах горада, адкрытыя пляцоўкі, дзе выступяць нашы тэатральныя калектывы. Гэта, вядома ж, традыцыйнае шэсце „Беларусь памятае“, у абласным цэнтры — ваенны парад», — расказаў ён.

Калі праца — у радасць. Як прайшоў рэспубліканскі суботнік у Мінску

У Беларусі 12 красавіка праходзіць рэспубліканскі суботнік-добрая традыцыя, якая аб’ядноўвае людзей дзеля агульнай справы. Мінчане ўсіх узростаў актыўна ўключыліся ў добраўпарадкаванне горада: высаджвалі дрэвы і хмызнякі, прыводзілі ў парадак зоны адпачынку, прыбіралі смецце, абнаўлялі дзіцячыя пляцоўкі і лаўкі. Асаблівую атмасферу свята працы стварылі ініцыятыўныя калектывы, якія ператварылі звычайную ўборку ў сапраўднае свята. Так, у некаторых раёнах прайшлі «крэатыўныя суботнікі» з забаўляльнай праграмай для дзяцей, конкурсамі, музыкай і нават катаннем на поні. Як прайшоў суботнік у сталіцы — у рэпартажы БелТА.

У Заводскім раёне на тэрыторыі мемарыяльнага комплексу «Трасцянец» рэспубліканскі суботнік пачаўся з мітынгу-рэквіема, прымеркаванага да 80-годдзя Перамогі ў Вялікай Айчыннай вайне. Мерапрыемства стала данінай памяці мільёнам загінуўшых і напамінам аб трагічных старонках гісторыі, звязаных з фашысцкай акупацыяй. Пасля мітынгу ўдзельнікі суботніка ўзяліся за добраўпарадкаванне тэрыторыі — з асаблівым пачуццём адказнасці і павагі да памяці мінулага.

Як адзначыў намеснік старшыні Мінгарвыканкама Аляксандр Чэрнікаў, на тэрыторыі мемарыяла высадзілі каля 40 елак. «Месца, якое мы выбралі для добраўпарадкавання, — асаблівае, бо мы набліжаемся да 80-годдзя Вялікай Перамогі. Таму мы вырашылі ўшанаваць памяць не толькі ўскладаннем кветак, але і ўдарнай працай, каб праз час можна было ўбачыць плён сваёй працы, гэта заўсёды вельмі прыемна. Акрамя таго, гэта і ўпрыгожванне горада, што не можа не радаваць», — сказаў Аляксандр Чэрнікаў.

Падчас прывітальнага слова перад пачаткам рэспубліканскага суботніка ў Заводскім раёне начальнік Галоўнага ўпраўлення ідэалагічнай работы і па справах моладзі Мінгарвыканкама Вольга Чамаданава падкрэсліла, што ўжо другі год запар жыхары збіраюцца на тэрыторыі мемарыяльнага комплексу «Трасцянец» не толькі дзеля добраўпарадкавання, але перш за ўсё — каб аддаць даніну памяці героям Вялікай Айчыннай вайны і ўспомніць тых, чые жыцці забрала вайна. «Мы ўсе чакаем дату 80-годдзя Вялікай Перамогі з нецярпеннем і разумеем якой цаной нам сёння дадзена права жыць на гэтай зямлі — мірнай, квітнеючай. Але самае галоўнае тое, што з года ў год, ад пакалення да пакалення мы перадаем памяць аб нашай гісторыі. Мы ніколі не забудзем гэты страшны час вайны», — падкрэсліла Вольга Чамаданава.

На суботніку ў Савецкім раёне заклалі алею «80 гадоў Вялікай Перамогі!». Як расказаў начальнік аддзела гарадской гаспадаркі адміністрацыі Савецкага раёна Вячаслаў Батура, у 2025 годзе ў раёне добраўпарадкуюць 95 двароў і адрамантуюць 38 тыс.кв. м асфальтавых пакрыццяў. «У жылфондзе пройдзе капітальны рамонт 16 дамоў агульнай плошчай 127, 4 тыс.кв. м і будзе праведзены рамонт 211 пад’ездаў у 72 дамах. У планах — высадзіць звыш 1 тыс. дрэў, больш за 7 тыс.кустоў і амаль 2 тыс. кветак», — падкрэсліў Вячаслаў Батура.

У Цэнтральным раёне суботнік прайшоў у фармаце Сапраўднага гарадскога свята. У двары на пр.пераможцаў, 39, 43/1, 43/2 і 43/3 навялі парадак, абнавілі дзіцячую пляцоўку, усталявалі новыя арэлі і тэнісны стол, пафарбавалі малыя архітэктурныя формы, высадзілі дрэвы і хмызнякі. Работы праходзілі пры падтрымцы прафсаюза работнікаў ЖКГ і сферы абслугоўвання. Паралельна для жыхароў і гасцей раёна працавала крэатыўная інтэрактыўная зона са сцэнай, выступленнямі артыстаў, Растовай лялькай «Сорцік» ад «Спецкамунаўтатранса» і праграмай па асобным зборы адходаў. Дзяцей каталі на поні, забаўлялі шоу мыльных бурбалак і аквагрымам, а дарослых частавалі пловам і гарачай гарбатай. Асаблівую атмасферу стварыла 92 — гадовая мінчанка Паліна Кацуба-удзельніца канцэрта і натхняльны прыклад актыўнага даўгалецця. Працавала і фотазона ад мясцовай кавярні, якая пагружае жыхароў раёна ў чароўны свет Гары Потэра.

«На такія суботнікі заўсёды прыходзім усёй сям’ёй, — расказала мінчанка Наталля Сініцына. — Гэта ўжо добрая традыцыя. Старэйшы сын дапамагае з уборкай, малодшая дачка з задавальненнем удзельнічае ў конкурсах. Вельмі выдатна, што да звычайнай уборцы дадаюць Крэатыў — музыка, фотазоны, шоу мыльных бурбалак, пачастункі. Адчуваецца клопат пра кожнага. І галоўнае, ты бачыш вынік: двор становіцца чысцей, утульней, з’яўляюцца новыя арэлі, кветкі. Гэта натхняе. Мы тут жывем — і нам важна, якім будзе наш раён. Думаю, менавіта такія мерапрыемствы робяць горад па-сапраўднаму родным».

У Фрунзенскім раёне Мінска ў дзень рэспубліканскага суботніка пачаліся работы па стварэнні новай зоны адпачынку ў лесапарку Мядзвежына. Тэрыторыю прысвяцяць 80-годдзю Перамогі ў Вялікай Айчыннай вайне, а завяршыць добраўпарадкаванне плануецца да 3 ліпеня. У мерапрыемстве прынялі ўдзел прадстаўнікі Мінгарвыканкама, дэпутаты, супрацоўнікі МНС, журналісты і мясцовыя жыхары. Тут не толькі наводзілі парадак, але і высадзілі каля 7 тыс.соснаў, заклалі аснову будучай Алеі Герояў і пачалі падрыхтоўку да ўсталёўкі малых архітэктурных формаў. Усё — дзеля таго, каб парк стаў сімвалічным і камфортным месцам адпачынку.

Фота БелТА

Звяздоўцы навялі парадак каля памятнага знака на месцы выдання падпольнай «Звязды»

У Мінску, на сённяшняй вуліцы Кульман, у 1983 годзе быў устаноўлены мемарыяльны знак архітэктара А. Лабачэўскага з памятным надпісам: «На гэтым месцы летам 1942 года па вуліцы Выдавецкай, 10, размяшчалася падпольная друкарня, дзе друкавалася газета «Звязда» — орган мінскага падпольнага гаркама КБ(Б). Тут у гады вайны стаяла непрыкметная хата, дзе жыў падпольшчык А. С. Грышын, менавіта тут размяшчалася падпольнае выдавецтва Мінскага гаркама КП(б)Б, у якой былі надрукаваны другі і трэці нумары падпольнай газеты «Звязда».

Другі нумар газеты выйшаў у жніўні, трэці — у верасні 1942 года. У гэтай кватэры набіралі і чацвёрты нумар газеты, але ў сувязі з пагрозай правалу падпольнай друкарні гранкі былі перанесены ў дом члена падполля П. К. Хадасевіча, па вуліцы 3-я лінія, 26, дзе і быў надрукаваны чацвёрты нумар падпольнай «Звязды».

Супрацоўнікі Выдавецкага дома «Звязда» памятаюць пра подзвіг сваіх папрэднікаў, якія не толькі зброяй, але і журналісцкім словам набліжалі Дзень Перамогі. Менавіта сюды яны і прышлі сёння на суботнік.

Камень і кветкі. Ля манумента «Брама памяці» ў Трасцянцы прайшоў мітынг-рэквіем

​Супрацоўнікі органаў унутраных спраў і вайскоўцы ўнутраных войскаў МУС прымаюць удзел у рэспубліканскім суботніку

Побач з імі працуюць ветэраны, курсанты міліцэйскіх ВНУ, навучэнцы ведамасных ліцэяў і выхаванцы ваенна-патрыятычных клубаў. У год 80-годдзя Вялікай Перамогі асаблівая ўвага надаецца добраўпарадкаванню памятных для кожнага беларуса мясцін. Міністр унутраных спраў Іван Кубракоў прыняў удзел у работах па навядзенні парадку на тэрыторыі мемарыяльнага комплексу «Батальён міліцыі пад камандаваннем К. Г. Уладзімірава», які знаходзіцца ў Магілёўскім раёне.

Тут у пачатку Вялікай Айчыннай вайны ваяваў і загінуў, абараняючы подступы да абласнога цэнтра, легендарны міліцэйскі батальён Канстанціна Уладзімірава. У мемарыяльным комплексе, пабудаваным на гэтым святым месцы, традыцыйна праводзяцца значныя ведамасныя рытуалы і ўрачыстыя мерапрыемствы.

Удзельнікі суботніка ўшанавалі памяць калег, якія аддалі жыцці за незалежнасць Айчыны, мірнае жыццё будучых пакаленняў. Да брацкай магілы герояў ускладзены жывыя кветкі ад унукаў і праўнукаў прадстаўнікоў таго гераічнага пакалення.

Па даручэнні міністра праваахоўнікі прывезлі дровы, нарыхтаваныя падчас уборкі тэрыторыі, Мікалаю Віннікаву — малалетняму вязню нямецкага канцлагера.

У з журналістамі, Іван Кубракоў адзначыў, што традыцыйна супрацоўнікі органаў унутраных спраў і вайскоўцы ўнутраных войскаў бяруць удзел у рэспубліканскім суботніку. «Гэта добрая традыцыя, якая прыйшла да нас з савецкіх часоў, — адзначыў ён. — Ва ўсіх кутках краіны вартавыя парадку працуюць у парках і скверах, ведамасных установах аховы здароўя».

Міністр расказаў, што ў сталічным скверы імя Марата Казея наводзяць парадак хлопцы з патрыятычных клубаў. Да іх далучыліся аднагодкі з мінскіх школ. Там гучаць песні ваенных гадоў, частуюць салдацкай кашай.

Кіраўнік ведамства акцэнтаваў увагу на тым, што да знакавай даты міліцыянеры не толькі прыводзяць у парадак, але і ўстанаўліваюць помнікі. «На Гомельшчыне супрацоўнікі разам з выхаванцамі патрыятычных клубаў знайшлі месца, дзе ў 1942 годзе фашысты па-зверску замучылі мясцовага жыхара, — канкрэтызаваў Іван Кубракоў. — Ён так і не расказаў пра месца размяшчэння партызанскага атрада. Сваімі сіламі ўвекавечым гэты подзвіг».

Кіраўнік міліцэйскага ведамства анансаваў маштабны праект МУС, прымеркаваны да Дня Вялікай Перамогі.

«У бліжэйшы час праедзем па ўсёй краіне, у кожным рэгіёне аддадзім даніну памяці героям Вялікай Айчыннай вайны, — сказаў Іван Кубракоў. — Старт адбудзецца ў Гомельскай вобласці — там, дзе пачыналася аперацыя „Баграціён“. Завершым мерапрыемства ў Брэсцкай крэпасці, дзе ўскладзем кветкі, пройдзе мітынг-рэквіем. Для ўсіх жадаючых будзе арганізавана бясплатная экскурсія. Упэўнены, наша ініцыятыва станоўча адгукнецца ў сэрцах беларусаў! Запрашаем усіх прыняць удзел!».

Аб даце і часе мерапрыемстваў будзе паведамлена дадаткова.

Вераніка КАНЮТА

Фота прэс-службы МУС