Сеткавае выданне zviazda.by

Беларусь стала першай краінай свету, якая стварыла музей, прысвечаны падзеям Вялікай Айчыннай вайны. Прычым экспанаты пачалі збіраць у адзін з найцяжэйшых перыядаў — калі беларусы знаходзіліся пад акупацыяй. Па прадметы ваеннага часу, якія пасля сталі рэліквіяй, музейныя супрацоўнікі выязджалі ў франтавую зону, партызанскія злучэнні, на эвакуяваныя ў савецкі тыл беларускія прадпрыемствы. У рэспубліканскую камісію, якая займалася зборам экспазіцыі. Свае рэчы, баявыя трафеі прыносілі ўдзельнікі і відавочцы тых падзей.

Калі размова заходзіць пра вайну, Чавускі раён часта называюць суцэльным мемарыялам. Тут знаходзіцца 122 абеліска і помніка у гонар гераічных савецкіх салдат і камандзіраў. А колькасць загінулых чырвонаармейцаў нават немагчыма падлічыць. Умоўна гэта лічба абазначана больш чым 18 тысячамі ахвяр, але штогод тут праводзяцца пошукавыя работы і адкрываюцца ўсё новыя старонкі ваеннай гісторыі.

Днямі ў Дзяржаўным музеі гісторыі Вялікай Айчыннай вайны далі старт новаму этапу агульнарэспубліканскай акцыі «Разам з мастацтвам», якую праводзіць Маладзёжны тэатр эстрады пры падтрымцы Міністэрства культуры Рэспублікі Беларусь. Сёлета ў планах арганізатараў — папоўніць геаграфію маштабнага мерапрыемства 18 новымі маршрутамі. Усе дыялогавыя пляцоўкі і канцэртныя праграмы прымеркаваныя да 80-годдзя Вялікай Перамогі і пройдуць пад дэвізам «Слава Пераможцам!».

25 сакавіка ў Беларускім дзяржаўным музеі гісторыі Вялікай Айчыннай вайны адбылося прэзентацыя рарытэту з музейнай калекцыі «Жывапіс» — абразок «Прападобная Еўфрасіння Полацкая». Гэта падарунак маці беларускаму мастаку Яўгену Ражкову.

Вайна прыйшлася на маладосць таленавітага юнака з краснапольскай вёскі Высокі Барок, яму быў усяго 21 год, калі яна пачалася. Аляксей Пысін удзельнічаў у баях на Заходнім, Калінінскім, Ленінградскім, 1-м і 2-м Прыбалтыйскім франтах, быў двойчы паранены, меў баявыя ўзнагароды, у тым ліку медаль «За адвагу». Пасля вайны пачынаў працоўную біяграфію ў рэдакцыі краснапольскай раённай газеты, быў рэдактарам чэрыкаўскай раёнкі, працаваў таксама ў абласной газеце «За Радзіму», якая потым памяняла назву на «Магілёўская праўда». Пэўны час узначальваў Магілёўскае абласное аддзяленне Саюза пісьменнікаў БССР.

У 1940 годзе Баранавічы сталі абласным цэнтрам. 40-тысячны горад і да гэтага ўяўляў сабой буйны чыгуначны вузел, а новы статус дазваляў развівацца больш імкліва. Тут быў адкрыты настаўніцкі інстытут, паявіўся абласны драмтэатр, новы імпульс набывалі прамысловасць і гарадская гаспадарка. Усе планы і перспектывы перакрэсліла вайна. З 27 чэрвеня 1941 да 8 ліпеня 1944 года Баранавічы жылі ва ўмовах нямецка-фашысцкай акупацыі. Але ж многія і многія гараджане не прынялі новую рэчаіснасць пакорна. Яны адчайна змагаліся з ворагам усімі даступнымі сродкамі.

У Беларускім дзяржаўным музеі гісторыі Вялікай Айчыннай вайны беражліва захоўваецца камсамольскі білет № 17445064, выдадзены 28 снежня 1942 года... адзінаццацігадоваму Юрыю Жданко «...за асаблівыя заслугі ў баявой рабоце».

У рубрыцы «Хроніка Вялікай Перамогі» дзень за днём разам са «Звяздой» далёкага 1945 года мы ідзём да светлай і святой даты 9 Мая.

Павел Іларыёнавіч Голубеў быў камандзірам артылерыі партызанскай брыгады імя Сталіна, жонка яго, Вера Ільінічна, — радавой партызанкай. Ім, абодвум, пашчасціла здабыць Перамогу і застацца жывымі... Не дзіва, што менавіта партрэтамі бацькоў адкрывалася выстаўка карцін іх сына.

Што можа лепш расказаць пра нейкую знакавую гістарычную падзею, чым дакументальныя сведчанні? Толькі дакументальныя сведчанні, аформленыя ў жывыя журналісцкія публікацыі. Менавіта таму сваім чытачам аб падзеях васьмідзесяцігадовай даўнасці, калі Перамога была так блізка, але кожны крок да яе быў паліты крывёю савецкіх салдат, мы вырашылі расказаць праз публікацыі «Звязды». Нашы калегі-папярэднікі рабілі газету ў разбураным Мінску, не маючы нават і блізка тых тэхнічных магчымасцяў, якія маем мы сёння. Але пры гэтым паспявалі кожны дзень даць сваім чытачам поўную карціну таго, што адбывалася на франтах, і паказаць, як наша амаль знішчаная, але няскораная фашыстамі Беларусь вяртаецца да жыцця.