Беларусь і Кітай 15 гадоў таму заклалі аснову для стварэння аднаго з самых маштабных сумесных праектаў — Кітайска-беларускага індустрыяльнага парка «Вялікі камень». Урады дзвюх краін 18 верасня 2011 года, у развіццё дамоўленасцей Прэзідэнта Беларусі Аляксандра Лукашэнкі і на той час намесніка Старшыні КНР Сі Цзіньпіна, падпісалі Пагадненне аб Кітайска-беларускім індустрыяльным парку. У дакуменце былі вызначаны асноўныя напрамкі яго развіцця, мадэль кіравання, арыенціры для фарміравання сучаснай прамысловай пляцоўкі. Больш падрабязна аб гісторыі і сённяшніх рэаліях расказвае кіраўнік Адміністрацыі Кітайска-беларускага індустрыяльнага парка «Вялікі камень» Таццяна Харлап. Пра гэта паведамляе БелТА.
«Вялікі камень» сёння — гэта міжнародная інвестыцыйная і вытворчая пляцоўка, якая дынамічна развіваецца і аб’ядноўвае 177 кампаній з 15 краін свету з аб’ёмам заяўленых інвестыцый $1,6 млрд і планамі па стварэнні больш як 16 тыс. новых рабочых месцаў. Аб’ём інвестыцый у парк, уключаючы інфраструктуру, вытворчасці, сацыяльна-бытавыя аб’екты, перасягнуў $1,2 млрд«, — падкрэсліла кіраўнік.

Адзначаючы гэту памятную дату ў гісторыі індустрыяльнага парка і двухбаковага супрацоўніцтва Беларусі і Кітая ў цэлым, Таццяна Харлап закранула ключавыя моманты станаўлення беспрэцэдэнтна маштабнага праекта, расказала аб дасягнутым і аб тым, да чаго імкнуцца. Дарэчы, за аснову парка ў Беларусі быў узяты прагрэсіўны вопыт Кітайска-Сінгапурскага індустрыяльнага парка ў горадзе Сучжоу кітайскай правінцыі Цзянсу.
Кіраўнік адміністрацыі індустрыяльнага парка нагадала, што ў 2011 годзе ў час дэталёвага вывучэння розных варыянтаў размяшчэння будучага парка была вызначана тэрыторыя за 25 км ад сталіцы, паблізу да нацыянальнага аэрапорта і міжнароднай транспартнай артэрыі М1/Е30.

«У 2012 годзе быў прыняты ўказ кіраўніка дзяржавы № 253 „Аб Кітайска-Беларускім індустрыяльным парку“, якім быў устаноўлены спецыяльны прававы рэжым асаблівай эканамічнай зоны, былі заснаваны органы кіравання — адміністрацыя парка і кітайска-беларуская кампанія па развіцці парка. З улікам практычнага вопыту асваення тэрыторыі, рэалізацыі інвестыцыйных праектаў і ў мэтах укаранення лепшых практык праводзіцца рэгулярны маніторынг умоў вядзення бізнесу ў парку, у выніку якога на заканадаўчым узроўні ўдасканальваецца спецыяльны прававы рэжым парка», — расказала яна.
Затым у 2013 годзе быў распрацаваны горадабудаўнічы праект, зацверджаны генеральны план тэрыторыі, што дало старт праектаванню і будаўніцтву інфраструктуры і аб’ектаў парка.
«Знакавай падзеяй стала наведванне пляцоўкі будучага парка Прэзідэнтам Беларусі Аляксандрам Лукашэнкам і Старшынёй КНР Сі Цзіньпінам 12 мая 2015 года. Лідары дзвюх дзяржаў азнаёміліся з планамі будаўніцтва, засведчылі рэгістрацыю першых рэзідэнтаў. Сі Цзіньпін назваў „Вялікі камень“ „жамчужынай“ Эканамічнага пояса Шаўковага шляху і ўзорным праектам кітайска-беларускага супрацоўніцтва, што стала брэндам для парка. З таго часу 12 мая прынята лічыць сімвалічным днём у карпаратыўным календары індустрыяльнага парка», — падкрэсліла Таццяна Харлап.
Яна звярнула ўвагу, што першыя будынкі парка былі пабудаваны ў 2017 годзе — штаб-кватэра органаў кіравання парка, вытворчы корпус, лагістычны субпарк з гасцініцай.

У 2018 годзе ў парку была выпушчана першая прадукцыя — суперкандэнсатары для электратранспарту (рэзідэнт ТАА «Чэнду Сіньджу Шаўковы Шлях Развіццё»).
Кіраўнік падзялілася: «Цяпер у парку ўжо 67 рэзідэнтаў пачалі вытворчасць прадукцыі, аказанне паслуг і навукова-даследчую дзейнасць. Геаграфія экспарту іх прадукцыі і паслуг уключае 15 краін свету. На прадпрыемствах у парку працуе больш як 4,3 тыс. чалавек. Да 2030 года колькасць рабочых месцаў плануецца павялічыць да 11 тыс.»
Рэзідэнты — іх сёння 177 кампаній — прадстаўлены шырокім партфелем запатрабаваных і перспектыўных галін, ад машынабудавання, медыцыны і электронікі да вытворчасці новых матэрыялаў, біятэхналогій, комплекснай лагістыкі і электроннай камерцыі.
Як падкрэсліла Таццяна Харлап, за гады развіцця змянілася і сама тэрыторыя парка, асваенне якой адбываецца паэтапна згодна з генеральным планам. На першым этапе плошчай 855 га створана транспартная, інжынерная інфраструктура, сеткі і камунікацыі, пабудавана больш за 100 будынкаў і збудаванняў, уключаючы вытворчыя аб’екты, жылы дом, інавацыйны цэнтр і ўніверсальныя вытворчыя карпусы. У парку пабудаваны і функцыянуюць электрападстанцыя, ачышчальныя збудаванні і пажарнае дэпо.
«Адначасова „Вялікі камень“ стаў пляцоўкай не толькі для рэалізацыі інвестыцыйных праектаў, але і для міжнародных дзелавых камунікацый, — звярнула ўвагу Таццяна Харлап. — Тут праходзяць форумы, канферэнцыі, дзелавыя сустрэчы, круглыя сталы з удзелам прадстаўнікоў бізнесу, інвестараў, рэгіёнаў і экспертнай супольнасці. Нашы брэндавыя мерапрыемствы, якія арганізуем рэгулярна ў парку для рэзідэнтаў і партнёраў — GreatBusinessDay і „хакатоны“. На тэрыторыі парка праводзіліся мерапрыемствы ў рамках ініцыятывы „Пояс і шлях“, пасяджэнні Еўразійскага міжурадавага савета, Форумаў рэгіёнаў Беларусі і Расіі, выставак „БЕЛАГРА“, кітайскіх тавараў і паслуг, медыцынскага абсталявання. За апошнія пяць гадоў парк наведалі больш за 2 тыс. дэлегацый».
Кіраўнік адміністрацыі падкрэсліла, што новы этап развіцця звязаны з інфраструктурным і вытворчым асваеннем другой чаргі тэрыторыі плошчай 877 га («цэнтральная частка»), а таксама з умацаваннем лагістычнага патэнцыялу. У парку рэалізуецца маштабны праект па стварэнні кантэйнернага чыгуначнага тэрмінала GREATPORT. Яго ўвод у эксплуатацыю ў гэтым годзе дасць магчымасць сфарміраваць на тэрыторыі «Вялікага каменя» сучасны вузел кансалідацыі і пераразмеркавання міжнародных грузапатокаў і пашырыць магчымасці транспарціроўкі грузаў паміж Кітаем, Беларуссю і іншымі краінамі.
«Для рэзідэнтаў парка гэта новыя магчымасці для развіцця экспартных паставак і ўключэння ў міжнародныя лагістычныя ланцужкі, а для Беларусі — далейшае ўмацаванне транспартна-лагістычнага патэнцыялу», — удакладніла кіраўнік.
Таццяна Харлап таксама адзначыла: «За 15 гадоў „Вялікі камень“ прайшоў шлях ад ідэі і прыгожага макета да дзеючага міжнароднага індустрыяльнага горада, які ўносіць значны ўклад як у нацыянальную эканоміку і развіццё рэгіёна Міншчыны, так і практычнае напаўненне ўсепагоднага ўсебаковага стратэгічнага партнёрства Беларусі і Кітая».

Кіраўнік адміністрацыі парка ўпэўнена: «Наперадзе — увасабленне назапашанага патэнцыялу ў новыя інвестыцыі, высокатэхналагічныя вытворчасці і ўмацаванне міжнароднай прамысловай кааперацыі».