Як падкрэсліў генеральны пракурор Андрэй Швед, такіх маштабаў знішчэння людзей не ведала ні адна дзяржава. «Мы кажам аб тым, што яны (нацысты і іх памагатыя. — „Зв“.) забілі не проста кожнага трэцяга, не проста забілі і зверскі замучылі сотні тысяч ваеннапалонных, яны забілі будучае пакаленне», — адзначыў ён. 

Кіраўнік ведамства расказаў, што Генпракуратура завяршыла навуковую работу, якая сведчыць аб тым, што калі б на тэрыторыі нашай краіны фашысты не знішчалі б насельніцтва, беларусаў было б не менш чым 17 мільёнаў. «Аб гэтым таксама трэба казаць. Гэта цана Перамогі», — заўважыў Андрэй Швед. 

Генпракурор звярнуў увагу на тое, што невыпадкова ўручэнне пашпартоў дзецям пракурорскіх супрацоўнікаў у межах Усебеларускай акцыі «Мы — грамадзяне Беларусі!», прымеркаванай да Дня Канстытуцыі, праходзіць у такім знакавым месцы, як Беларускі дзяржаўны музей гісторыі Вялікай Айчыннай вайны, і сумешчана з адкрыццём новай экспазіцыі аб генацыдзе беларускага народа.

«Сэнс расследавання акурат закладзены ў тым, каб будучыя нашы пакаленні ведалі праўду, — патлумачыў Андрэй Швед. — Гэта праўда — стрыжань, аснова (ідэалагічная, маральная) таго, каб мы ў далейшым як беларусы, нацыя, суверэнная і незалежная дзяржава і далей развіваліся і квітнелі».

Ён нагадаў, што ў апошняй рэдакцыі Канстытуцыі Рэспублікі Беларусь замацаваны абавязак грамадзян захоўваць гістарычную памяць. І кожны з нас, па яго словах, павінен выканаць гэту вельмі важную місію — даносіць нашым дзецям, унукам праўду аб Вялікай Перамозе, тым, што рабілі на нашай зямлі нацысты і іх памагатыя. 

«Трэба з дзецьмі працаваць кожны дзень: пачынаючы з дзіцячага сада, у школе, у ВНУ, — перакананы Андрэй Швед. — Трэба расказваць, паказваць, прымусіць, каб яны думалі над тым, што адбывалася, адчувалі гэта сэрцам, душой. Усё павінна быць нефармальна: трэба шукаць усе магчымыя формы, метады для таго, каб яны ўсвядомілі, якая страшная цана заплачана нашымі продкамі за тое, каб мы жылі, ведалі, што такое фашызм і нацызм, што гэта самая страшная з’ява ў гісторыі чалавецтва. Калі яны гэта адчуюць, усвядомяць, калі пачнуць расказваць сваім равеснікам, а калі вырастуць — сваім дзецям, тады мы з вамі выканалі сваю місію». 

Дырэктар Беларускага дзяржаўнага музея гісторыі Вялікай Айчыннай вайны Уладзімір Варапаеў адзначыў, што работа, праведзеная Генеральнай пракуратурай у межах крымінальнай справы, мае вялікае значэнне для вывучэння тых падзей, а найперш — для перадачы праўдзівых звестак падрастаючаму пакаленню. «У нас з’явілася ўнікальная магчымасць яшчэ раз зразумець гэту трагедыю, але самае галоўнае — данесці гэта ўсё да наведвальнікаў, — лічыць ён. — Мы зробім усё магчымае, каб мага больш наведвальнікаў музея даведалася аб злачынствах фашыстаў». 

Падчас выставы Генеральная пракуратура прэзентавала чарговае выданне — «Генацыд беларускага народа. Злачынствы катаў 118 карнага батальёна». У кнізе сабраны матэрыялы крымінальнай справы аб генацыдзе беларускага народа, якія раней нідзе не публікаваліся. Кожная старонка, радок пацвярджаюць злачынствы, здзейсненыя фашыстамі на нашай зямлі ў гады Вялікай Айчыннай вайны. Спіс бязвінна забітых людзей — дакумент, які не патрабуе дадатковай аргументацыі, яшчэ адзін доказ таму, што, сапраўды, цана за Вялікую Перамогу была заплачана надзвычай высокая.

Фота Віктара ІВАНЧЫКАВА