Кормім сябе і іншых

У прыватнасці, намеснік міністра сельскай гаспадаркі і харчавання Ігар Дарафейчык адзначыў, што ключавым фактарам харчовай бяспекі з’яўляецца наяўнасць у крамах даступных прадуктаў харчавання, вырабленых у краіне. Важныя індыкатары — гэта бульба, мяса, малако.

— Можна смела казаць, што мы дасягнулі пэўнага ўзроўню: забяспечаны бульбай і гароднінай на 100 працэнтаў, мясам — больш чым на 140 працэнтаў, а малака вырабляем утрая больш, чым спажываем. Гэта прадукты, якія мы вырабляем і здольныя экспартаваць, — падкрэсліў госць праграмы.

Эксперты адзначылі, што ў нашай краіне вырабляецца дастаткова харчавання. Важна і тое, што яно даступна па цэнах. Гэта звязана з ростам рэальных даходаў насельніцтва і ў цэлым з развіццём эканомікі. Акрамя таго, спажыванне павінна адпавядаць рацыянальным медыцынскім нормам. 

У рацыёне чалавека абавязкова павінны прысутнічаць яйкі. У Беларусі іх вырабляецца каля 4 мільярдаў штук у год.

Як падкрэслілі эксперты, наша краіна цалкам забяспечвае сябе. Але пры гэтым стаіць задача нарошчваць экспарт харчавання — і на дасягнутым мы не спыняемся. Забяспечваем не толькі сваю харчовую бяспеку, але і бяспеку іншых краін.

Так, член Пастаяннай камісіі Савета Рэспублікі па заканадаўстве і дзяржаўным будаўніцтве, дырэктар ААТ «Салігорская птушкафабрыка» Іна Таўкачова паведаміла, што паказчык самазабеспячэння Беларусі ў вытворчасці яек — 1,3.

— Гэта значыць, мы вырабляем на 30 працэнтаў больш, чым спажываем, і гэты прафіцыт прадаём за межы краіны. Сёння важна не толькі вырабіць прадукты харчавання, але і правільна іх «падаць» спажыўцам. Перапрацоўка сельскагаспадарчай прадукцыі — гэта перспектыўны напрамак, які павінны пастаянна развівацца. Што датычыцца нашага прадпрыемства, мы перапрацоўваем каля 
40 працэнтаў сваёй прадукцыі. Перапёлчыных яек вырабляем вялікія аб’ёмы, па выніках гэтага года яны складуць амаль 240 мільёнаў штук. Для параўнання: уся Расійская Федэрацыя за мінулы год вырабіла 350 мільёнаў перапёлчыных яек.

Па словах госці ток-шоу, гонар прадпрыемства — інавацыйная перапёлчыная ферма замкнёнага цыкла. Іна Таўкачова звярнула ўвагу, што, калі ў бізнес-плане разлічвалі вяртанне інвестыцый, атрымалася каля 10 гадоў:

— Пры гэтым мы заняліся не толькі вытворчасцю перапёлак, але і генетыкай, што дазволіла атрымаць дадаткова 10 яек з адной перапёлкі. І, пералічыўшы сёння, мы ўбачылі, што акупнасць праекта паменшылася да шасці гадоў. Мяркую, гэты тэрмін яшчэ скароціцца. Рэалізацыя праекта ідзе апераджальнымі тэмпамі, што было б немагчыма без удзелу дзяржавы: 40 працэнтаў ад кошту праекта складаюць дзяржаўныя незваротныя сродкі. Перапёлчыная ферма — яркі прыклад палітыкі краіны па развіцці птушкагадоўчай галіны.

Дарэчы, у Салігорскай птушкафабрыкі ёсць яшчэ адзін праект — комплекс па перапрацоўцы перапёлчыных яек, дадала дырэктар прадпрыемства:

— Новы комплекс знаходзіцца на стадыі ўзведзенага металакаркаса і ашалёўкі. Упэўнена, што да канца 2027 года інавацыйны праект запусцім. Ён унікальны тым, што ручную працу звядзём да мінімуму. Комплекс будзе абсталяваны аўтаматычнай лініяй.

Планы — амбіцыйныя

У эфіры ток-шоу Ігар Дарафейчык падкрэсліў, што Беларусь прадоўжыць павялічваць вытворчасць прадуктаў харчавання:

— Цяпер стаіць задача павялічыць вытворчасць яблыкаў і забяспечыць грамадзян таматамі. Рэалізуецца шмат праектаў па будаўніцтве цяпліц. Агуркамі ўжо забяспечылі сябе на 100 працэнтаў. Мы рухаемся да максімальнага забеспячэння насельніцтва якаснымі, бяспечнымі айчыннымі прадуктамі і мінімізацыі імпарту. Пры гэтым, безумоўна, ад шэрагу пазіцый (напрыклад кавы, экзатычнай садавіны) мы не можам адмовіцца і працягнем іх завозіць.

Адказваючы на пытанне аб тым, за кошт чаго будзе вырашацца задача пашырэння вытворчасці сельгаспрадукцыі, Ігар Дарафейчык растлумачыў:

— Перад галіной пастаўлены амбіцыйныя задачы — і мы разумеем, што іх не дасягнуць без удасканалення генетыкі, тэхналогій кармлення і ўтрымання жывёл, атрымання добрых ураджаяў і гэтак далей. Таму актыўна будуюцца новыя малочнатаварныя комплексы, свінагадоўчыя аб’екты. Ідзе атрыманне свайго племяннога ядра ў птушкагадоўлі. Нашы задачы звязаны з павелічэннем надояў, вытворчасці ўсёй прадукцыі. Прамысловасць таксама не адстае — яна мадэрнізуецца, каб забяспечыць перапрацоўку ўсёй атрыманай прадукцыі.

Са слоў профільнага намесніка міністра, перад аграпрамысловым комплексам краіны пастаўленыя маштабныя вытворчыя мэты:

— Па ўдоях мы дасягнулі рэкордных аб’ёмаў летась. Але працягваем развівацца. Беларусь да 2030 года плануе павялічыць вытворчасць малака да 10,5 мільёна тон, а мяса — больш чым да 2 мільё-
наў тон. Гэтую працу плануем весці ў доўгатэрміновай перспектыве. У дзяржпраграму на 2026–2030 гады ўсе важныя параметры ўключаны, і прадпрыемствы сёння скіраваны на дасягненне гэтага. Па выніках бягучага года плануем пабудаваць дзясяткі малочнатаварных комплексаў. Гэта дазволіць нарасціць вытворчасць малака, палепшыць умовы ўтрымання жывёл і, безумоўна, створыць добрыя ўмовы працы для людзей, якія працуюць у гэтай сферы.

У сваю чаргу Іна Таўкачова падкрэсліла, што на дзяржаўным узроўні робіцца ўсё для развіцця аграпрамысловага комплексу:

— Сёння існуе шмат інструментаў і праграм, такіх як «Моцныя рэгіёны» або «АПК будучыні», якія дапамагаюць прадпрыемствам развівацца. Аблвыканкамы могуць фінансаваць інвестыцыйныя і інавацыйныя праекты. Ёсць усе інструменты для развіцця вытворчасці. Так, існуюць выклікі, адзін з якіх заключаецца ў тым, што цяпер праблематычна абслугоўваць раней набытае на захадзе абсталяванне. Але шукаем магчымасці, далучаем сваю прамысловасць для стварэння аналагаў. Рашэнні ёсць — і мы іх знаходзім.

Эфект ад меліярацыі

Чаму пашырэнню сельгасугоддзяў за кошт меліярацыі ў нашай краіне ўдзяляюць такую павышаную ўвагу, распавёў Ігар Дарафейчык. Ён адзначыў, што плошча меліяраваных зямель у Беларусі складае 37 працэнтаў ад усіх сельскагаспадарчых угоддзяў, а ў асобных раёнах гэты паказчык дасягае 50 працэнтаў.

— Дасягнуць высокіх вынікаў у вырошчванні прадуктаў харчавання для людзей і кармоў для буйной рагатай жывёлы і птушак без меліярацыі было б складана. Таму мы нарошчваем маштабы гэтай працы, — падкрэсліў спікер.

Паводле яго слоў, для асушэння тэрыторый патрэбныя вялікія сродкі, але эканамічны эфект перавышае выдаткі:

— На адзін затрачаны рубель мы атрымліваем 3,5 рубля ў выглядзе выручкі ад рэалізацыі гатовай прадукцыі. Па выніках 2025 года валютная выручка Беларусі ад экспарту прадуктаў харчавання і сельгассыравіны перавысіла 10 мільярдаў долараў. Плануем выйсці на 12 мільярдаў долараў гадавога даходу. Безумоўна, гэта магчыма ў тым ліку дзякуючы асушэнню зямель. Эканамічны эфект ад меліярацыі з лішкам пакрывае ўсе выдаткі на яе правядзенне.

Таксама намеснік міністра сельскай гаспадаркі і харчавання падкрэсліў, што меліярацыя стварае перадумовы для вырошчвання на добрай глебе кармоў для жывёл:

— Як правіла, у першыя гады асушаныя землі выкарыстоўваюцца для патрэб жывёлагадоўлі. Дарэчы, у некаторых раёнах ураджайнасць на меліяраваных палях у 1,3–3 разы вышэйшая, чым на немеліяраваных. Гэтая праца будзе працягвацца. Бо дзякуючы ёй, мы далучаем землі да сельскагаспадарчага абароту і атрымліваем корм, які пераўтворыцца ў малако і мяса. Меліярацыя — гэта адзін з інструментаў, якія дазволілі нам дасягнуць добрых вынікаў у АПК і даюць магчымасць развівацца.

Сяргей ЭМБЕРГ