У нацыянальным раслінаводстве ўсё большае прызнанне атрымлівае азімы рапс сорта «Кардынал». Уключаны ў Дзяржаўны рэестр сартоў у 2024 годзе, ён ужо паспеў прайсці вытворчыя выпрабаванні і выдатна зарэкамендаваў сябе ў рэальных палявых умовах, пацвердзіўшы высокі патэнцыял айчыннай селекцыі.
Сярэдняя ўраджайнасць «Кардынала» стабільна трымаецца на ўзроўні 58,2 цэнтнера з гектара, і вынік гэты заўсёды прадказальна высокі, які дае якасны ўраджай, пацвердзілі ў Міністэрстве сельскай гаспадаркі і харчавання.
Дарэчы, азімы рапс — культура капрызная: яго галоўная пагроза заключаецца ў зімовых маразах і вясновых засухах. «Кардынал» пазбаўлены гэтага недахопу. Ён характарызуецца ўмераным развіццём у восеньскі перыяд. Перад надыходам халадоў расліна не марнуе сілы на залішні рост зялёнай масы, а накіроўвае іх на ўмацаванне каранёвай сістэмы. Калі параўнаць гэта з іншымі, занадта агрэсіўнымі ў росце сартамі, якія да зімы сыходзяць «перарослымі» і рызыкуюць вымерзнуць або выпрэць пад снегам, «Кардынал» паводзіць сябе як дасведчаны спартсмен: ён захоўвае кампактную, прысадзістую форму і ўваходзіць у зіму з максімальным запасам трываласці. Гэта ж асаблівасць дапамагае яму лягчэй пераносіць летнія засухі. Акрамя таго, сорт непатрабавальны і паспяхова адаптуецца да розных тыпаў глеб.
Асаблівы гонар стваральнікаў гатунку — яго біяхімічны склад. «Кардынал» адрозніваецца высокай алейнасцю (амаль 47 %), што напрамую ўплывае на рэнтабельнасць яго вырошчвання. Але яшчэ важней тое, які гэта алей! Сорт практычна пазбаўлены эрукавай кіслаты. У іншых гатунках рапсу яе ўтрыманне можа быць высокім, а значыць непрыдатным для ўжывання ў ежу. Такі алей падыходзіць для тэхнічных патрэб (напрыклад, у якасці біяпаліва ці змазачных матэрыялаў). У «Кардынале» гэты паказчык зведзены да мінімуму, што робіць алей бяспечным для харчовага выкарыстання і вытворчасці маргарынаў.
Не менш важны і другі паказчык — мінімальнае ўтрыманне таксічных глюказінолатаў. Гэтыя рэчывы надаюць расліне горыч і могуць быць атрутныя для сельскагаспадарчых жывёл. У традыцыйных сартах жмых часта даводзілася ўтылізаваць або строга дазаваць у рацыёне жывёлы. У выпадку з «Кардыналам» макуха становіцца не патэнцыйна небяспечным адыходам, а найкаштоўнейшым высокабялковым кормам, які выдатна замяняе дарагі імпартны соевы шрот у рацыёнах кароў і свіней.
Поспех «Кардынала» — гэта вынік карпатлівай шматгадовай працы беларускіх селекцыянераў. Ім удалося сумясціць у адной расліне, здавалася б, супярэчлівыя ўласцівасці: буйнасць насення (маса 1000 штук дасягае 6 грамаў, што дае магутны старт пры прарастанні) і тонкую настройку біяхімічнага складу.
У тэму
Эксперымент па закупцы
Зацверджана пастанова Савета Міністраў ад 4 жніўня 2026 года № 396 «Аб закупках сродкаў аховы раслін з ростарэгулюючым дзеяннем для ўнясення на пасевах азімага рапсу», паведамілі ў прэс-службе Мінсельгасхарча.
Дакументам прадпісана да 31 кастрычніка 2026 года правесці эксперымент па закупцы сродкаў аховы раслін з ростарэгулюючым дзеяннем для ўнясення на пасевах азімага рапсу за кошт уласных сродкаў. Такія закупкі будуць праводзіць суб’екты, якія вядуць дзейнасць у галіне аграпрамысловай вытворчасці, і юрыдычныя асобы, вызначаныя аблвыканкамамі або Мінскім гарвыканкамам (з іх згоды), якімі набываюцца тавары для далейшай рэалізацыі арганізацыям, а таксама аказваюцца паслугі, звязаныя з рэалізацыяй такіх тавараў.
Акрамя таго, зацверджана палажэнне аб парадку закупак сродкаў аховы раслін з ростарэгулюючым дзеяннем для ўнясення на пасевах азімага рапсу за кошт уласных сродкаў. Яно вызначае парадак закупак такіх сродкаў аховы раслін арганізацыямі або аператарамі.
Згодна з палажэннем, закупка тавараў праводзіцца з адной крыніцы на біржавых таргах адкрытага акцыянернага таварыства «Беларуская ўніверсальная таварная біржа», а таксама ў айчынных вытворцаў або створаных імі для рэалізацыі тавараў юрыдычных асоб, якія з’яўляюцца рэзідэнтамі.
Калі на арганізацыю або аператара распаўсюджваецца дзеянне пастановы Саўміна ад 7 красавіка 2026 года № 168 «Аб парадку ажыццяўлення закупак тавараў (работ, паслуг) за кошт уласных сродкаў», закупка праводзіцца ў парадку, устаноўленым гэтым дакументам. Калі не — з абавязковым вывучэннем кан’юнктуры рынку ў парадку, аналагічным устаноўленаму ў адпаведнасці з ч. 6 п. 21 Палажэння аб парадку закупак тавараў (работ, паслуг) за кошт уласных сродкаў.
Пастанова № 396 дзейнічае па 31 кастрычніка 2026 года.
Віктар ЛЮБІМАЎ
