Па словах спецыяліста, калі чалавек перад сном выпіў шмат вады, гарбаты ці іншага напою і ўначы прачынаецца, каб схадзіць у прыбіральню, — то гэта нармальна. Ён растлумачыў, што такія адзінкавыя абуджэнні можна лічыць варыянтам нормы, асабліва калі пасля наведвання прыбіральні чалавек хутка засынае і не адчувае раніцай стомленасці.

— Аднак у многіх людзей начныя абуджэнні здараюцца значна часцей — часам па некалькі разоў за ноч, без відавочнай прычыны, — дадаў Сяргей Длін. — І самае непрыемнае — пасля такога абуджэння хутка заснуць ужо не атрымліваецца. У выніку чалавек ляжыць у ложку з адкрытымі вачыма, пракручваючы ў галаве думкі, трывогі або проста лічачы хвіліны да будзільніка.

Прычынамі такога частага абуджэння могуць быць:

1. стрэс і трывожныя парушэнні;

2. гарманальныя змены (напрыклад, у жанчын у перыяд менопаузы);

3. некамфортныя ўмовы сну — духата, занадта горача ці холадна, нязручная падушка;

4. знешнія раздражняльнікі — шум, святло, храп партнёра;

5. апноэ (спыненне дыхання ў сне);

6. сіндром неспакойных ног;

7. прыём некаторых лекаў або, наадварот, адмова ад іх;

8. лішак кафеіну або алкаголю ў вячэрні час (алкаголь спачатку выклікае дрымотнасць, але затым рэзка парушае глыбіню сну).

Самае трывожнае — калі абуджэнні становяцца сістэмнымі, падкрэсліў Сяргей Длін:

— Чалавек прачынаецца раптоўна, нібы ад штуршка, пасля чаго доўга варочаецца, сон становіцца павярхоўным, чулым. У выніку раніцай ён адчувае сябе разбітым, як быццам і не спаў зусім. Зніжаецца канцэнтрацыя ўвагі, пагаршаецца памяць, з’яўляецца раздражняльнасць і дзённая дрымотнасць.

Як растлумачыў Сяргей Длін, чым даўжэй доўжыцца такі стан — тыдні, месяцы ці нават гады — тым больш сур’ёзны ўрон наносіцца здароўю. Хранічнае парушэнне сну паступова разбурае арганізм.

• Пакутуе сардэчна-сасудзістая сістэма: павышаецца рызыка гіпертаніі, арытміі, інфарктаў і інсультаў. Ноччу падчас нармальнага сну ціск павінна фізіялагічна зніжацца, даючы сэрцу адпачынак. Калі сон перарывісты, гэтага не адбываецца.

• Парушаецца абмен рэчываў: зніжаецца адчувальнасць да інсуліну, што павышае рызыку дыябету 2-га тыпу. Таксама змяняецца баланс гармонаў голаду і насычэння — грэлін і лептын.

• Павялічваецца вага: з-за гарманальных збояў і начных абуджэнняў арганізм пачынае патрабаваць хуткіх вугляводаў і каларыйнай ежы, цяга да салодкага і тлустага расце. У дадатак стомлены чалавек менш рухаецца днём, што пагаршае набор вагі.

• Слабее імунітэт: чалавек становіцца больш уразлівым да прастуд і інфекцый.

• Паскараюцца працэсы старэння скуры і арганізма ў цэлым: нездарма сон называюць лепшымі «лекамі маладосці».

Калі вы сталі заўважаць, што начныя абуджэнні здараюцца часцей 2-3 разоў на тыдзень, доўжацца больш за 20-30 хвілін і перашкаджаюць вашаму дзённаму самаадчуванню — варта звярнуцца да ўрача. Пачаць можна з тэрапеўта або неўролага, а затым, пры неабходнасці, прайсці абследаванне ў самнолага (спецыяліста па сну). У шэрагу выпадкаў дапамагае вядзенне дзённіка сну, карэкцыя гігіены сну, а часам патрабуецца лячэнне асноўнага захворвання — напрыклад, апноэ або трывожнага парушэння.