Днямі інфармацыйную прастору ўскалыхнуў ультыматум прэзідэнта ЗША Дональда Трампа Маскве з патрабаваннем на працягу 50 дзён заключыць мірнае пагадненне з Кіевам. Адначасова было заяўлена аб аднаўленні паставак амерыканскай зброі Украіне і іх фінансаванні еўрапейскімі дзяржавамі, што, па сутнасці, накіравана на эскалацыю ваеннага канфлікту.

Бы ў бяздонную бочку 

Любая вайна — гэта ў першую чаргу пра грошы і зброю. Па ацэнцы нямецкага Інстытута сусветнай эканомікі ў г. Кілі за перыяд з 2022 па 2024 гады Украіна атрымала ад заходніх партнёраў 267 млрд еўра дапамогі, з якіх каля 130 млрд еўра (49%) прыйшлося на ваенны складнік, 118 млрд еўра (44%) — на фінансавую падтрымку і 19 млрд еўра (7%) — на гуманітарную. Штогод украінскія ўлады атрымлівалі больш за 80 млрд еўра на вядзенне вайны.

Пры гэтым ЗША, Германія і Вялікабрытанія выдзелілі Украіне самы вялікі аб’ём дапамогі: 114,15 млрд. еўра (0,53% ВУП), 17,26 млрд еўра (0,44% ВУП), і 14,81 млрд еўра (0,51% ВУП) адпаведна. Нямецкія аналітыкі пры гэтым адзначаюць, што сума, калі вымяраць яе адносна долі ВУП кожнай краіны-донара, невялікая. У прыватнасці, Францыя, Італія і Іспанія выдзелілі ўсяго каля 0,1 працэнта свайго гадавога ВУП.

Характэрна, што ў кожнага ўдзельніка дзейства па падтрымцы Украіны ўласная бухгалтэрыя па ацэнцы аб’ёмаў ваеннай дапамогі. Так еўрапейскія структуры, у прыватнасці згаданы вышэй нямецкі інстытут, сцвярджаюць, што 49,5% прадстаўляецца Еўропай, 42,7% ЗША і 7,8% — іншымі донарамі. У грашовых адносінах за тры гады вайны Стары Свет раскашэліўся на 70 млрд еўра фінансавай і гуманітарнай дапамогі, а таксама на 62 млрд еўра ваеннай дапамогі. У той жа час Вашынгтон накіраваў Кіеву 64 млрд еўра ваеннай дапамогі, а таксама 50 млрд еўра фінансавых і гуманітарных асігнаванняў.

У сваю чаргу, паводле заявы Дзяржаўнага дэпартамента ЗША, з 24 лютага 2022 года Вашынгтон аказаў Украіне ваенную падтрымку ў памеры 66,5 млрд. долараў. Больш за тое, у адпаведнасці з амерыканскімі данымі, Кангрэс выдзеліў або іншым чынам падаў у сукупнасці 182,75 млрд. долараў для падтрымкі Украіны ў канфлікце з Расіяй. З гэтай сумы крыху больш за 174 млрд. долараў было выдзелена ў адпаведнасці з пяццю законамі аб дадатковых асігнаваннях для Украіны, прынятымі пры адміністрацыі прэзідэнта Джо Байдэна.

Дэкларуецца, што Кіеў атрымлівае амерыканскую ваенную дапамогу з дзвюх крыніц: напрамую ад Пентагона ў рамках прэзідэнцкіх паўнамоцтваў па скарачэнні ўзбраенняў, якія дазваляюць пастаўляць зброю з амерыканскіх запасаў без узгаднення з Кангрэсам; непасрэдна ў амерыканскіх вытворцаў на базе праграмы абароннага ведамства ЗША «Ініцыятыва садзейнічання бяспецы Украіны». Паводле даных Politico, «на амерыканскае ваеннае абсталяванне прыпадае каля 20% ад агульнай колькасці тэхнікі і зброі, якую ўкраінцы выкарыстоўваюць у баях, але яна — самае смяротная і важнае».

У сваю чаргу, Уладзімір Зяленскі сцвярджае, што «Кіеў атрымаў ад Белага дома толькі 75 млрд. долараў ваеннай дапамогі, а яшчэ 100 млрд. ніколі не былі атрыманы».

Чыя бухгалтэрыя больш дакладная — цяжка сцвярджаць, аднак, ведаючы нямецкую скрупулёзнасць, я схільны аддаваць перавагу еўрапейскім разлікам. Тым больш заява Трампа ад 3 лютага 2025 года аб тым, што «краіны Еўразвяза павінны выдзяляць на падтрымку Украіны прынамсі столькі ж сродкаў, колькі адпраўляе Вашынгтон (300 млрд. долараў), а не на 200 млрд. менш », выклікала поўны недавер да амерыканскіх ацэнак. Аднак менавіта ў выніку гэтай фэйкавай заявы 30 красавіка 2025 года Белы дом заключыў з Кіевам дагавор, згодна з якім ЗША атрымалі доступ да мінеральных рэсурсаў Украіны ў лік аказанай фінансавай дапамогі.

«Чорная дзірка», якой з’яўляецца Украіна, спраўна паглынае фінансавыя сродкі, у залік якіх ідуць сотні танкаў, браніраваных баявых машын, самалётаў, комплексаў СПА, якія састарэлі і патрабуюць утылізацыі, некандыцыйных боепрыпасаў і ўсяго таго, што патрабуе замены ў арсеналах ЗША і НАТА. Прычым інтэнсіўнасць паставак прымушае запускаць новыя ваенныя вытворчасці і забяспечвае гарантаваныя кантракты ваенна-прамысловаму комплексу. Пры гэтым нікога не цікавіць, што акрамя крыві ўкраінцаў, за зброю давядзецца аддаваць рэальныя грошы, бо каля 40% «дапамогі» складаюць крэдыты, прадстаўленыя дабрадзеямі. Так, калі больш за палову амерыканскіх інвестыцый у Украіну было выдзелена ў форме субсідый або грантаў, то значная частка еўрапейскіх уліванняў — крэдыты.

Змена прыярытэтаў

Амерыканцы б не былі амерыканцамі, калі б не разлічвалі на дывідэнды. Заключыўшы «сыравінную здзелку» з Кіевам, ЗША практычна забяспечылі вяртанне ўласных укладанняў ва Украіну. Аднак у іх планах было атрыманне абсалютнага максімуму.

Справакаваўшы пачатак ваенных дзеянняў на Украіне, ЗША рэанімавалі міф аб «пагрозе з Усходу» і стварылі вобраз рэальнага ворага (Расіі). Гэта дазволіла адрадзіць мэтавыя ўстаноўкі аб «аб’яднанні Еўропы для падрыхтоўкі да адбіцця знешняй агрэсіі».

У чэрвені 2025 года ў Гаазе на чарговым саміце НАТА было прынята «лёсавызначальнае» рашэнне і дакументальна замацавана абавязацельства краін-удзельніц «штогод выдзяляць на ваенныя выдаткі 5% нацыянальнага ВУП». Акрамя таго, у бягучым годзе прадугледжана «дадатковая дапамога ў галіне бяспекі» Украіне на 20 млн еўра, а ў 2026-м — яшчэ 35 млрд еўра. Сумы несупастаўныя з папярэднімі марнаваннямі.

Прычым прагматычныя амерыканцы пачынаюць дыстанцыявацца ад Кіева, перакладаючы фінансавы цяжар на еўрапейскія структуры, уключаючы ЕС і кантактную групу донараў ваеннай дапамогі, на чале з Вялікабрытаніяй і Германіяй. Адначасова сыходзяць у мінулае нарады ў фармаце «Рамштайн» і Савета па Украіне. Ды і як можа быць інакш, калі, па інфармацыі Politico, прэзідэнт ЗША перакананы, што «Расія пераможа ў канфлікце, і пытанне толькі ў тым, колькі часу на гэта спатрэбіцца».

Вашынгтон не перашкаджае еўрапейскім краінам-удзельніцам падтрымліваць Кіеў, але выключна за ўласны кошт. Прадбачліва абумоўлена, што выдаткі на павышэнне абараназдольнасці Украіны могуць улічвацца ў праславутых «пяці гаагскіх працэнтах», аднак усё гэта будзе аплачвацца еўрапейскімі падаткаплацельшчыкамі.

Новая схема трафіка зброі

Не мае намеру адмаўляцца Вашынгтон і ад даходаў за пастаўкі зброі як Еўропе, так і Украіне. Больш за тое, 14 ліпеня падчас сустрэчы з Генеральным сакратаром НАТА Маркам Рутэ прэзідэнт ЗША заявіў аб дамоўленасці бакоў аб пастаўках зброі Украіне за кошт еўрапейцаў. Каардынацыяй працэсу павінен займацца Паўночнаатлантычны альянс і пастаянны прадстаўнік Штатаў пры НАТА Мэцью Уітакер.

Заходнія СМІ, сярод якіх CNN, Axios, The Guardian ахарактарызавалі план Трампа як «арыгінальны», «сейсмічны», «кардынальны», аднак, па сутнасці, не адбылося нічога экстраардынарнага. ЗША як пастаўлялі зброю Украіне, так і пастаўляюць. Яе наменклатура адпавядае патрэбам Кіева і магчымасцям Вашынгтона. Новым з’яўляецца толькі адно — аплата паставак праз НАТА, якое дзякуючы ашалелай русафобіі еўрапейцаў і праславутай «пагрозе з Усходу» спраўна павялічвае ваенныя выдаткі.

Дональд Трамп падкрэсліў, што Кіеў атрымае 17 зенітна-ракетных комплексаў Patriot, а некалькі з іх будуць адпраўленыя ў бліжэйшыя дні. Прымаючы да ўвагі тое, што цыкл вытворчасці падобнай сістэмы СПА складае каля двух гадоў, размова можа весціся толькі аб перадачы з рэзерву арміі ЗША або краін НАТА. Па дадзеных агенцтва Reuters, Вашынгтон ужо пачаў адпраўляць Украіне артылерыйскія снарады калібрам 155 мм і тактычныя ракеты GMLRS для ўстановак HIMARS. Мабыць, прыйшла чарга і састарэлых Patriot для ўтылізацыі за грошы еўрапейцаў, якія пасля будуць вымушаны закупіць новую зброю менавіта ў Белага дома.

У гэтым гамбіце, акрамя непадробнай радасці Рутэ і Зяленскага, насцярожвае толькі рэакцыя еўрапейскіх саюзнікаў ЗША, якія, здаецца, нічога не ведалі пра ідэю залезці ў іх кашалькі для закупкі амерыканскай зброі для Украіны. Кожны зенітна-ракетны комплекс Patriot ацэньваецца мінімум у 1 мільярд долараў, а ракета да яго — ад 2 да 4 мільёнаў. Усё гэта, на думку Трампа, павінны аплаціць еўрапейцы. Не выпадкова Францыя, Італія, Чэхія, Славакія і Венгрыя адразу ж адмовіліся ад такога малапрыемнага абавязку. Прычым першыя тры — зусім не з пацыфісцкіх меркаванняў. З’яўляючыся сур’ёзнымі ігракамі на міжнародным рынку ўзбраенняў, гэтыя краіны самі былі актыўнымі пастаўшчыкамі для Украіны, атрымліваючы немалы прыбытак без пасрэднікаў.

Нават кіраўнік еўрадыпламатыі Кая Каллас дазволіла сабе спіч аб тым, што «Брусель вітае гатоўнасць амерыканскага прэзідэнта пастаўляць зброю Украіне, але ЕС хацеў бы, каб Вашынгтон таксама ўдзельнічаў у фінансавым аспекце». Бо толькі сем краін: Вялікабрытанія, Германія, Данія, Нарвегія, Нідэрланды, Швецыя, Фінляндыя, — выказалі гатоўнасць прытрымлівацца плана ЗША. Іх сукупнага фінансавага патэнцыялу зусім не дастаткова для забеспячэння патрэбаў Кіева. Не выпадкова, што усё часцей «сапраднымі дэмакратамі» ўзнімаецца пытанне аб канфіскацыі незаконна «замарожаных» расійскіх актываў і накіраванні іх на ваенныя патрэбы.

Сыграць на фобіі слабых 

Не выклікае сумнення, што план Трамп — гэта бізнес-праект з акцэнтам на ўласных выбаршчыкаў і ўнутрыамерыканскія сілы. Ён спрабуе выйсці з цяжкага становішча, забяспечыўшы сабе падтрымку з боку ваеннага лобі і электарату, жангліруючы тэрмінамі «мірнае ўрэгуляванне», «здзелка праз прымус», «незадаволенасць Расіяй».

Разам з тым, сцэнар узбраення Украіны амерыканскай зброяй за кошт НАТА, не больш чым дэкларацыя аб намерах, у якой больш праблемных пытанняў, чым рэальнага зместу. Прэзідэнт ЗША чарговы раз іграе на еўрапейскіх фобіях, падштурхоўваючы ЕС на інвесціраванне ў амерыканскую эканоміку. Прычым для яго нават не важны канчатковы вынік, а асноўны інтарэс уяўляюць інфармацыйны шум, бачнасць падтрымкі палітычных «ястрабаў» па абодва бакі Атлантыкі, дэманстрацыя ўласнай усемагутнасці.

Правакуючы працяг вайны, Трамп забяспечвае ўласны ваенна-прамысловы комплекс гарантаванымі заказамі, прычым ужо сёння яго доля на сусветным рынку ўзбраенняў дасягнула 43%. Для яго любое зацягванне канфлікту на Украіне — выгадная інвестыцыя, а любы план па фінансаванні амерыканскіх паставак зброі — добрая здзелка. Пры гэтым амерыканскі прэзідэнт дакладна ўсведамляе, што напампоўванне Кіева сродкамі паражэння не садзейнічае поспеху расійска-ўкраінскіх перагавораў і будзе мець адмоўны эфект. Па ўсёй верагоднасці, менавіта гэты сцэнар разглядаецца Захадам у якасці асноўнага, а ідэя аб «паражэнні Расіі на полі бою» застаецца непарушным прыярытэтам, хоць амерыканскі лідар у гэта і не верыць.

Украінскі канфлікт наглядна дэманструе ваенную безгрунтоўнасць Еўропы і яе стратэгічную залежнасць ад ЗША. Здзелкі, якія заключаюцца Трампам, магчымыя толькі ў адносінах да больш слабых дзяржаў, не здольных адстойваць нацыянальныя інтарэсы. Менавіта гэта ён і дэманструе, рэалізуючы ўласную палітыку і ўкладваючы ў галовы натаўскіх васалаў ідэі, якія рэтранслююцца імі. Не выпадкова міністр абароны Германіі Пісторыус у інтэрв’ю Financial Times заявіў, што «гаварыць аб міры і разрадцы можна толькі з пазіцыі сілы». Падобна на тое бравы немец вельмі дрэнна вучыў гісторыю і так і не ўсвядоміў, што падобны наратыў неаднаразова прыносіў яго ўласнай краіне трагічныя наступствы. Гэта ж тычыцца ўсіх еўрапейскіх палітыкаў, якія ўпарта не хочуць успрымаць урокі мінулага, ператвараючы міжнародныя адносіны ў фарс і робячы стаўку на сілу.

Што да Трампа, то ён паслядоўны ва ўласным перакананні, што «Амерыка перад усім!». Ён не мае намеру ўпускаць выгаду і гатовы гандляваць як вайной, так і мірам. Пры гэтым амерыканскі прэзідэнт выразна ўсведамляе, што вайна — звышрэнтабельны бізнэс, а зброя — запатрабаваны тавар з найвышэйшай дабаўленай вартасцю. Зрабіць Амерыку вялікай зноў можна толькі за чужы кошт, а хто яго аплаціць — гэта «шэрыфа» не хвалюе.

Бы ў бяздонную бочку 

Любая вайна — гэта ў першую чаргу пра грошы і зброю. Па ацэнцы нямецкага Інстытута сусветнай эканомікі ў г. Кілі за перыяд з 2022 па 2024 гады Украіна атрымала ад заходніх партнёраў 267 млрд еўра дапамогі, з якіх каля 130 млрд еўра (49%) прыйшлося на ваенны складнік, 118 млрд еўра (44%) — на фінансавую падтрымку і 19 млрд еўра (7%) — на гуманітарную. Штогод украінскія ўлады атрымлівалі больш за 80 млрд еўра на вядзенне вайны.

Пры гэтым ЗША, Германія і Вялікабрытанія выдзелілі Украіне самы вялікі аб’ём дапамогі: 114,15 млрд. еўра (0,53% ВУП), 17,26 млрд еўра (0,44% ВУП), і 14,81 млрд еўра (0,51% ВУП) адпаведна. Нямецкія аналітыкі пры гэтым адзначаюць, што сума, калі вымяраць яе адносна долі ВУП кожнай краіны-донара, невялікая. У прыватнасці, Францыя, Італія і Іспанія выдзелілі ўсяго каля 0,1 працэнта свайго гадавога ВУП.

Характэрна, што ў кожнага ўдзельніка дзейства па падтрымцы Украіны ўласная бухгалтэрыя па ацэнцы аб’ёмаў ваеннай дапамогі. Так еўрапейскія структуры, у прыватнасці згаданы вышэй нямецкі інстытут, сцвярджаюць, што 49,5% прадстаўляецца Еўропай, 42,7% ЗША і 7,8% — іншымі донарамі. У грашовых адносінах за тры гады вайны Стары Свет раскашэліўся на 70 млрд еўра фінансавай і гуманітарнай дапамогі, а таксама на 62 млрд еўра ваеннай дапамогі. У той жа час Вашынгтон накіраваў Кіеву 64 млрд еўра ваеннай дапамогі, а таксама 50 млрд еўра фінансавых і гуманітарных асігнаванняў.

У сваю чаргу, паводле заявы Дзяржаўнага дэпартамента ЗША, з 24 лютага 2022 года Вашынгтон аказаў Украіне ваенную падтрымку ў памеры 66,5 млрд. долараў. Больш за тое, у адпаведнасці з амерыканскімі данымі, Кангрэс выдзеліў або іншым чынам падаў у сукупнасці 182,75 млрд. долараў для падтрымкі Украіны ў канфлікце з Расіяй. З гэтай сумы крыху больш за 174 млрд. долараў было выдзелена ў адпаведнасці з пяццю законамі аб дадатковых асігнаваннях для Украіны, прынятымі пры адміністрацыі прэзідэнта Джо Байдэна.

Дэкларуецца, што Кіеў атрымлівае амерыканскую ваенную дапамогу з дзвюх крыніц: напрамую ад Пентагона ў рамках прэзідэнцкіх паўнамоцтваў па скарачэнні ўзбраенняў, якія дазваляюць пастаўляць зброю з амерыканскіх запасаў без узгаднення з Кангрэсам; непасрэдна ў амерыканскіх вытворцаў на базе праграмы абароннага ведамства ЗША «Ініцыятыва садзейнічання бяспецы Украіны». Паводле даных Politico, «на амерыканскае ваеннае абсталяванне прыпадае каля 20% ад агульнай колькасці тэхнікі і зброі, якую ўкраінцы выкарыстоўваюць у баях, але яна — самае смяротная і важнае».

У сваю чаргу, Уладзімір Зяленскі сцвярджае, што «Кіеў атрымаў ад Белага дома толькі 75 млрд. долараў ваеннай дапамогі, а яшчэ 100 млрд. ніколі не былі атрыманы».

Чыя бухгалтэрыя больш дакладная — цяжка сцвярджаць, аднак, ведаючы нямецкую скрупулёзнасць, я схільны аддаваць перавагу еўрапейскім разлікам. Тым больш заява Трампа ад 3 лютага 2025 года аб тым, што «краіны Еўразвяза павінны выдзяляць на падтрымку Украіны прынамсі столькі ж сродкаў, колькі адпраўляе Вашынгтон (300 млрд. долараў), а не на 200 млрд. менш », выклікала поўны недавер да амерыканскіх ацэнак. Аднак менавіта ў выніку гэтай фэйкавай заявы 30 красавіка 2025 года Белы дом заключыў з Кіевам дагавор, згодна з якім ЗША атрымалі доступ да мінеральных рэсурсаў Украіны ў лік аказанай фінансавай дапамогі.

«Чорная дзірка», якой з’яўляецца Украіна, спраўна паглынае фінансавыя сродкі, у залік якіх ідуць сотні танкаў, браніраваных баявых машын, самалётаў, комплексаў СПА, якія састарэлі і патрабуюць утылізацыі, некандыцыйных боепрыпасаў і ўсяго таго, што патрабуе замены ў арсеналах ЗША і НАТА. Прычым інтэнсіўнасць паставак прымушае запускаць новыя ваенныя вытворчасці і забяспечвае гарантаваныя кантракты ваенна-прамысловаму комплексу. Пры гэтым нікога не цікавіць, што акрамя крыві ўкраінцаў, за зброю давядзецца аддаваць рэальныя грошы, бо каля 40% «дапамогі» складаюць крэдыты, прадстаўленыя дабрадзеямі. Так, калі больш за палову амерыканскіх інвестыцый у Украіну было выдзелена ў форме субсідый або грантаў, то значная частка еўрапейскіх уліванняў — крэдыты.

Змена прыярытэтаў

Амерыканцы б не былі амерыканцамі, калі б не разлічвалі на дывідэнды. Заключыўшы «сыравінную здзелку» з Кіевам, ЗША практычна забяспечылі вяртанне ўласных укладанняў ва Украіну. Аднак у іх планах было атрыманне абсалютнага максімуму.

Справакаваўшы пачатак ваенных дзеянняў на Украіне, ЗША рэанімавалі міф аб «пагрозе з Усходу» і стварылі вобраз рэальнага ворага (Расіі). Гэта дазволіла адрадзіць мэтавыя ўстаноўкі аб «аб’яднанні Еўропы для падрыхтоўкі да адбіцця знешняй агрэсіі».

У чэрвені 2025 года ў Гаазе на чарговым саміце НАТА было прынята «лёсавызначальнае» рашэнне і дакументальна замацавана абавязацельства краін-удзельніц «штогод выдзяляць на ваенныя выдаткі 5% нацыянальнага ВУП». Акрамя таго, у бягучым годзе прадугледжана «дадатковая дапамога ў галіне бяспекі» Украіне на 20 млн еўра, а ў 2026-м — яшчэ 35 млрд еўра. Сумы несупастаўныя з папярэднімі марнаваннямі.

Прычым прагматычныя амерыканцы пачынаюць дыстанцыявацца ад Кіева, перакладаючы фінансавы цяжар на еўрапейскія структуры, уключаючы ЕС і кантактную групу донараў ваеннай дапамогі, на чале з Вялікабрытаніяй і Германіяй. Адначасова сыходзяць у мінулае нарады ў фармаце «Рамштайн» і Савета па Украіне. Ды і як можа быць інакш, калі, па інфармацыі Politico, прэзідэнт ЗША перакананы, што «Расія пераможа ў канфлікце, і пытанне толькі ў тым, колькі часу на гэта спатрэбіцца».

Вашынгтон не перашкаджае еўрапейскім краінам-удзельніцам падтрымліваць Кіеў, але выключна за ўласны кошт. Прадбачліва абумоўлена, што выдаткі на павышэнне абараназдольнасці Украіны могуць улічвацца ў праславутых «пяці гаагскіх працэнтах», аднак усё гэта будзе аплачвацца еўрапейскімі падаткаплацельшчыкамі.

Новая схема трафіка зброі

Не мае намеру адмаўляцца Вашынгтон і ад даходаў за пастаўкі зброі як Еўропе, так і Украіне. Больш за тое, 14 ліпеня падчас сустрэчы з Генеральным сакратаром НАТА Маркам Рутэ прэзідэнт ЗША заявіў аб дамоўленасці бакоў аб пастаўках зброі Украіне за кошт еўрапейцаў. Каардынацыяй працэсу павінен займацца Паўночнаатлантычны альянс і пастаянны прадстаўнік Штатаў пры НАТА Мэцью Уітакер.

Заходнія СМІ, сярод якіх CNN, Axios, The Guardian ахарактарызавалі план Трампа як «арыгінальны», «сейсмічны», «кардынальны», аднак, па сутнасці, не адбылося нічога экстраардынарнага. ЗША як пастаўлялі зброю Украіне, так і пастаўляюць. Яе наменклатура адпавядае патрэбам Кіева і магчымасцям Вашынгтона. Новым з’яўляецца толькі адно — аплата паставак праз НАТА, якое дзякуючы ашалелай русафобіі еўрапейцаў і праславутай «пагрозе з Усходу» спраўна павялічвае ваенныя выдаткі.

Дональд Трамп падкрэсліў, што Кіеў атрымае 17 зенітна-ракетных комплексаў Patriot, а некалькі з іх будуць адпраўленыя ў бліжэйшыя дні. Прымаючы да ўвагі тое, што цыкл вытворчасці падобнай сістэмы СПА складае каля двух гадоў, размова можа весціся толькі аб перадачы з рэзерву арміі ЗША або краін НАТА. Па дадзеных агенцтва Reuters, Вашынгтон ужо пачаў адпраўляць Украіне артылерыйскія снарады калібрам 155 мм і тактычныя ракеты GMLRS для ўстановак HIMARS. Мабыць, прыйшла чарга і састарэлых Patriot для ўтылізацыі за грошы еўрапейцаў, якія пасля будуць вымушаны закупіць новую зброю менавіта ў Белага дома.

У гэтым гамбіце, акрамя непадробнай радасці Рутэ і Зяленскага, насцярожвае толькі рэакцыя еўрапейскіх саюзнікаў ЗША, якія, здаецца, нічога не ведалі пра ідэю залезці ў іх кашалькі для закупкі амерыканскай зброі для Украіны. Кожны зенітна-ракетны комплекс Patriot ацэньваецца мінімум у 1 мільярд долараў, а ракета да яго — ад 2 да 4 мільёнаў. Усё гэта, на думку Трампа, павінны аплаціць еўрапейцы. Не выпадкова Францыя, Італія, Чэхія, Славакія і Венгрыя адразу ж адмовіліся ад такога малапрыемнага абавязку. Прычым першыя тры — зусім не з пацыфісцкіх меркаванняў. З’яўляючыся сур’ёзнымі ігракамі на міжнародным рынку ўзбраенняў, гэтыя краіны самі былі актыўнымі пастаўшчыкамі для Украіны, атрымліваючы немалы прыбытак без пасрэднікаў.

Нават кіраўнік еўрадыпламатыі Кая Каллас дазволіла сабе спіч аб тым, што «Брусель вітае гатоўнасць амерыканскага прэзідэнта пастаўляць зброю Украіне, але ЕС хацеў бы, каб Вашынгтон таксама ўдзельнічаў у фінансавым аспекце». Бо толькі сем краін: Вялікабрытанія, Германія, Данія, Нарвегія, Нідэрланды, Швецыя, Фінляндыя, — выказалі гатоўнасць прытрымлівацца плана ЗША. Іх сукупнага фінансавага патэнцыялу зусім не дастаткова для забеспячэння патрэбаў Кіева. Не выпадкова, што усё часцей «сапраднымі дэмакратамі» ўзнімаецца пытанне аб канфіскацыі незаконна «замарожаных» расійскіх актываў і накіраванні іх на ваенныя патрэбы.

Сыграць на фобіі слабых 

Не выклікае сумнення, што план Трамп — гэта бізнес-праект з акцэнтам на ўласных выбаршчыкаў і ўнутрыамерыканскія сілы. Ён спрабуе выйсці з цяжкага становішча, забяспечыўшы сабе падтрымку з боку ваеннага лобі і электарату, жангліруючы тэрмінамі «мірнае ўрэгуляванне», «здзелка праз прымус», «незадаволенасць Расіяй».

Разам з тым, сцэнар узбраення Украіны амерыканскай зброяй за кошт НАТА, не больш чым дэкларацыя аб намерах, у якой больш праблемных пытанняў, чым рэальнага зместу. Прэзідэнт ЗША чарговы раз іграе на еўрапейскіх фобіях, падштурхоўваючы ЕС на інвесціраванне ў амерыканскую эканоміку. Прычым для яго нават не важны канчатковы вынік, а асноўны інтарэс уяўляюць інфармацыйны шум, бачнасць падтрымкі палітычных «ястрабаў» па абодва бакі Атлантыкі, дэманстрацыя ўласнай усемагутнасці.

Правакуючы працяг вайны, Трамп забяспечвае ўласны ваенна-прамысловы комплекс гарантаванымі заказамі, прычым ужо сёння яго доля на сусветным рынку ўзбраенняў дасягнула 43%. Для яго любое зацягванне канфлікту на Украіне — выгадная інвестыцыя, а любы план па фінансаванні амерыканскіх паставак зброі — добрая здзелка. Пры гэтым амерыканскі прэзідэнт дакладна ўсведамляе, што напампоўванне Кіева сродкамі паражэння не садзейнічае поспеху расійска-ўкраінскіх перагавораў і будзе мець адмоўны эфект. Па ўсёй верагоднасці, менавіта гэты сцэнар разглядаецца Захадам у якасці асноўнага, а ідэя аб «паражэнні Расіі на полі бою» застаецца непарушным прыярытэтам, хоць амерыканскі лідар у гэта і не верыць.

Украінскі канфлікт наглядна дэманструе ваенную безгрунтоўнасць Еўропы і яе стратэгічную залежнасць ад ЗША. Здзелкі, якія заключаюцца Трампам, магчымыя толькі ў адносінах да больш слабых дзяржаў, не здольных адстойваць нацыянальныя інтарэсы. Менавіта гэта ён і дэманструе, рэалізуючы ўласную палітыку і ўкладваючы ў галовы натаўскіх васалаў ідэі, якія рэтранслююцца імі. Не выпадкова міністр абароны Германіі Пісторыус у інтэрв’ю Financial Times заявіў, што «гаварыць аб міры і разрадцы можна толькі з пазіцыі сілы». Падобна на тое бравы немец вельмі дрэнна вучыў гісторыю і так і не ўсвядоміў, што падобны наратыў неаднаразова прыносіў яго ўласнай краіне трагічныя наступствы. Гэта ж тычыцца ўсіх еўрапейскіх палітыкаў, якія ўпарта не хочуць успрымаць урокі мінулага, ператвараючы міжнародныя адносіны ў фарс і робячы стаўку на сілу.

Што да Трампа, то ён паслядоўны ва ўласным перакананні, што «Амерыка перад усім!». Ён не мае намеру ўпускаць выгаду і гатовы гандляваць як вайной, так і мірам. Пры гэтым амерыканскі прэзідэнт выразна ўсведамляе, што вайна — звышрэнтабельны бізнэс, а зброя — запатрабаваны тавар з найвышэйшай дабаўленай вартасцю. Зрабіць Амерыку вялікай зноў можна толькі за чужы кошт, а хто яго аплаціць — гэта «шэрыфа» не хвалюе.

Мікалай Бузін, старшыня Пастаяннай камісіі Палаты прадстаўнікоў, доктар ваенных навук, прафесар