«Заняць годнае месца ў шматпалярным свеце можна, аб’яднаўшы намаганні, веды і вопыт»
Прэзідэнт Беларусі Аляксандр Лукашэнка 30 верасня сустрэўся з кіраўнікамі ўрадавых дэлегацый, якія ўдзельнічалі ў пасяджэннях Еўразійскага міжурадсавета і Савета кіраўнікоў урадаў СНД. Кіраўнік дзяржавы падкрэсліў, што «Беларусь бачыць у СНД і ЕАЭС сур’ёзных удзельнікаў працэсу стварэння справядлівага шматпалярнага светаўладкавання». Дзяржавы СНД і ЕАЭС дэманструюць нядрэнныя тэмпы развіцця. Летась ВУП у аб’яднаннях вырас на 4,5 %. На такім жа ўзроўні склаўся рост і прамысловай вытворчасці. Менавіта прамысловасць, якой з савецкіх часоў у Беларусі ўдзялялася пільная ўвага, з’яўляецца сёння драйверам эканамічнага росту ў нашай краіне. З гэтай прычыны лагічным выглядае правядзенне ў Мінску прэм’ернай выстаўкі «ІНАПРАМ. Беларусь». Яна завяршыла сваю работу днямі і паказала нядрэнны вынік. Нашы эксперты паразважалі аб глабальнай ролі міжнародных інтэграцыйных аб’яднанняў і выніках вялікага прамысловага тыдня.
Прэзідэнт Беларусі Аляксандр ЛУКАШЭНКА:
— Беларусь з савецкіх часоў удзяляе пільную ўвагу прамысловасці, асабліва машынабудаванню. У гэтай сферы мы бачым сваю спецыялізацыю і, калі хочаце, покліч. Спадзяюся, што міжнародная прамысловая выстаўка «ІНАПРАМ. Беларусь» дапамагла вам атрымаць поўнае ўяўленне аб узроўні развіцця індустрыі ў Беларусі, а таксама ацаніць патэнцыял прамысловай кааперацыі нашых краін у рамках нашых саюзаў.На сустрэчы з кіраўнікамі ўрадавых дэлегацый, якія ўдзельнічаюць у пасяджэнні Еўразійскага міжурадсавета і Савета кіраўнікоў урадаў СНД, 30 верасня 2025 г.
Галоўнае — не страціць агульную эканамічную прастору
Член Пастаяннай камісіі Савета Рэспублікі па заканадаўстве і дзяржаўным будаўніцтве, гендырэктар Гомельскага РУП «Фармацыя» Людміла Сапега асабліва звяртае ўвагу на тое, што, на думку беларускага Прэзідэнта, СНД і ЕАЭС сёння маюць унікальную магчымасць стаць сур’ёзнымі ўдзельнікамі працэсу справядлівага шматпалярнага светаўладкавання.
— Для чаго галоўнае — не страціць нашу агульную эканамічную прастору, асновы якой былі закладзены яшчэ ў гады першых савецкіх пяцігодак. Вопыт, назапашаны ў гады індустрыялізацыі прамысловасці і калектывізацыі сельскай гаспадаркі, паказаў цудоўныя вынікі і цалкам можа быць выкарыстаны цяпер. Зразумела, з улікам сучасных палітычных рэалій і адкрыццяў, дзякуючы ўкараненню найноўшых тэхналогій, магчымасцяў, — пераканана сенатар.
Аляксандр Лукашэнка абсалютна мае рацыю, працягвае парламентарый, кажучы пра тое, што нам разам трэба не толькі шукаць новыя рынкі збыту, але і беражліва захоўваць тыя, якія традыцыйна існуюць на постсавецкай прасторы, тым больш што шляхі для іх пашырэння ўжо прапанаваны. Адзін з іх — агучаная Казахстанам і падтрыманая кіраўніцтвам Беларусі ініцыятыва «СНД+». Яе рэалізацыя, перакананая Людміла Сапега, будзе не толькі спрыяць шматбаковаму супрацоўніцтву краін, якія ўваходзяць у Садружнасць Незалежных Дзяржаў, з замежнымі партнёрамі, але і дапаможа падняць яе аўтарытэт як уплывовай арганізацыі, якая спрыяе ўстанаўленню раўнапраўных адносін паміж народамі ў палітычнай і гуманітарнай сферах. Што асабліва важна ва ўмовах распачатага перадзелу свету і жорсткай канкурэнтнай барацьбы, выстаяць у якой і заняць сваё годнае месца ў будучым шматпалярным свеце мы можам, аб’яднаўшы свае намаганні, веды і вопыт ва ўсіх сферах чалавечай дзейнасці.
Шматпалярнасць — ужо данасць. Пытанне толькі ў правілах суіснавання
У эфіры ток-шоу «Будні» на «Альфа Радыё» член Пастаяннай камісіі Палаты прадстаўнікоў па міжнародных справах Аляксандр Шпакоўскі нагадаў, што Беларусь удзельнічае ў розных контурах інтэграцыі:
— Сярод іх — Шанхайская арганізацыя супрацоўніцтва, Садружнасць Незалежных Дзяржаў і Еўразійская эканамічная інтэграцыя. Вянком інтэграцыйнага будаўніцтва для Беларусі з’яўляецца Саюзная дзяржава Беларусі і Расіі. Мы разам з партнёрскімі краінамі працуем над спалучэннем усіх гэтых фарматаў, паколькі для шэрагу дзяржаў яны перасякаюцца. Многія дзяржавы СНД уваходзяць у Еўразійскі эканамічны саюз, асобныя з іх уваходзяць у ШАС. У любым выпадку гэтыя ўзаемаперасячэнні ёсць, таму лагічна збліжаць інтэграцыйныя фарматы, — лічыць эксперт. — У перспектыве гэта будзе адзін макрарэгіён з каардынацыяй палітыкі ў галіне бяспекі, намаганнямі на міжнароднай арэне, імкненнем да стварэння адзінай эканамічнай прасторы.
На думку парламентарыя, шматпалярны свет з вялікай доляй верагоднасці будзе развівацца менавіта як светапарадак, дзе будуць існаваць некалькі цэнтраў сілы:
— На сёння стаіць пытанне не ў шматпалярнасці, а ў тым, як яна будзе развівацца, бо, як заявіў наш Прэзідэнт Аляксандр Лукашэнка на саміце ШАС у Кітаі, шматпалярнасць ужо наступіла, — падкрэсліў Аляксандр Шпакоўскі. — Сёння абмяркоўваюцца пытанні шматпалярнага парадку і тое, як гэтыя цэнтры сілы будуць суіснаваць адзін з адным. Заходні цэнтр сілы, відавочна, настроены на канфліктнасць. Губляючы глабальную гегемонію, яны спрабуюць учапіцца ў яе, а за кошт правакавання канфліктаў у розных рэгіёнах планеты нейкім чынам захоўваць дамінуючую пазіцыю.
На думку спікера, шматпалярнасць — ужо данасць. Пытанне толькі ў правілах суіснавання:
— У правілах суіснавання ў інтэграцыйных блоках, вядома, існуюць супярэчнасці. Да нядаўняга часу ўсе абмяркоўвалі супярэчнасці паміж Індыяй і Кітаем, вялікімі дзяржавамі, звышдзяржавамі, якія ўваходзяць у Шанхайскую арганізацыю супрацоўніцтва. Мінулы саміт у Кітаі дазволіў казаць пра тое, што краіны выйшлі на працэс урэгулявання існуючых супярэчнасцяў і пераходу да доўгатэрміновага стратэгічнага супрацоўніцтва. Многія аналітыкі загаварылі аб саюзе расійскага мядзведзя, кітайскага дракона і індыйскага слана. Побач знаходзіцца і наш беларускі зубр. Важна разумець, што міжнародны ўплыў вызначаецца не толькі плошчай і дэмаграфічнымі рэсурсамі і гэтак далей. Для Беларусі гэта сапраўды так, асабліва з улікам тых кантактаў на найвышэйшым узроўні, якія ёсць у нашага кіраўніцтва, у першую чаргу — у Прэзідэнта Аляксандра Лукашэнкі. Мы імкнёмся выпрацаваць правілы, каб гэтыя супярэчнасці не перарасталі ў канфлікт, а былі пляцоўкі, каналы і спосабы, каб падобныя супярэчнасці можна было вырашаць. Супярэчнасці былі, ёсць і будуць, нават у адносінах паміж самымі блізкімі саюзнікамі, таму яны дамаўляюцца, што гэтыя эканамічныя і тэхнічныя пытанні вырашаюцца на тэхнічным узроўні без уключэння інфармацыйных гармат.
Рэальны сектар — як рухавік прагрэсу
Што датычыцца правядзення прэм’ернай выстаўкі «ІНАПРАМ. Беларусь» у Мінску, парламентарый выказаў упэўненасць, што ў яе ёсць будучыня:
— Беларуская эканоміка індустрыяльная. Рэальны сектар эканомікі з’яўляецца рухавіком прагрэсу нашай дзяржавы і асноўнай крыніцай даходаў беларускага бюджэту. Валодаючы дастаткова развітой прамысловасцю, Рэспубліка Беларусь імкнецца да развіцця навукі і тэхналогій, гэта ўсё завязана на адукацыі, — падкрэсліў Аляксандр Шпакоўскі. — Таму тыя тэхнічныя навінкі і рашэнні, якія былі прадстаўлены на выстаўцы, з’яўляюцца люстэркам чалавечага патэнцыялу нашай краіны. Тое, што было прадстаўлена нашымі расійскімі сябрамі і іншымі дзяржавамі ЕАЭС і СНД, — гэта таксама адлюстраванне іх цяперашніх магчымасцяў і нашага месца ў глабальнай сістэме навукова-тэхнічнага прагрэсу.
Член Пастаяннай камісіі Савета Рэспублікі па эканоміцы, бюджэце і фінансах, старшыня канцэрна «Белнафтахім» Ілья Ікан узяў удзел у выстаўцы, дзе правёў шэраг сустрэч з дзеючымі і патэнцыяльнымі партнёрамі прадпрыемстваў вялікай нафтахіміі, прэзентаваў прадукцыю беларускай нафтахімічнай галіны дэлегацыям. На аб’яднаным стэндзе канцэрна «Белнафтахім» былі прадстаўлены дасягненні прадпрыемстваў беларускай нафтахіміі — найлепшыя ўзоры прадукцыі, што выпускаецца ў шырокім асартыменце, у сыравіннай аснове якіх знаходзіцца нафта і шэраг хімічных злучэнняў.
— Мы зацікаўлены ў супрацоўніцтве па розных кірунках. Патэнцыял беларускай нафтахіміі дазваляе не толькі цалкам забяспечваць патрэбу ўнутранага рынку, але і больш за палову вырабленага экспартаваць (у геаграфіі экспарту — каля 80 краін). Выстаўка «ІНАПРАМ. Беларусь» — гэта магчымасць для прадпрыемстваў расказаць пра сябе шырокай аўдыторыі, наладзіць прамыя сувязі з кампаніямі, — адзначыў Ілья Ікан. — За кошт развіцця тэхналагічнага і кадравага патэнцыялу, а таксама ўкаранення новых перспектыўных тэхналогій і дзякуючы праведзенай мадэрнізацыі, геаграфія экспарту пашыраецца, і сёлета прадукцыя прадпрыемстваў нафтахіма пастаўляецца ў 11 новых краін.
Дарэчы, у партфелі «Белнафтахіма» — прадукцыя, куды ўваходзяць практычна ўсе элементы перыядычнай сістэмы Мендзялеева, — ад найпростых манамераў (бензол і параксілол) да найскладанейшых палімераў, а таксама ўсе віды маторнага і кацельнага паліва, масла, змазкі, бітумы, парафіны, угнаенні, валокны, лакі і фарбы, канструкцыйныя матэрыялы і шыны. Без гэтых прадуктаў немагчыма ўявіць сабе работу практычна ні адной галіны эканомікі, пачынаючы ад машынабудавання і заканчваючы робататэхнікай і медыцынай.
Гуманітарны вектар не менш значны
На думку члена Пастаяннай камісіі Палаты прадстаўнікоў па правах чалавека, нацыянальных адносінах і сродках масавай інфармацыі Уладзіміра Гаўрыловіча, для народаў краін, якія ўваходзяць у склад СНД і ЕАЭС, была і будзе адна звышзадача: мірная, стваральная праца, паслядоўнае развіццё краін, дабрабыт насельніцтва, добрасуседскія кантакты:
— У рэалізацыі агучанага і задуманага, як мне бачыцца, міжкультурны, а таксама міжнацыянальны і міжканфесійны аспект павінен сыграць не апошнюю ролю. Культура, пагадзіцеся, рэфлектуе непасрэдна ва ўсіх сферах і на ўсіх узроўнях чалавечай дзейнасці. На мой погляд, важны вопыт карпаратыўных сувязяў Савецкага Саюза, які пакуль яшчэ намі не забыты, дапаможа кожнаму народу, які імкнецца да інтэграцыі ці проста партнёрства, зразумець, што задуманае прывядзе да поспеху не само па сабе, а толькі пры ўмове фарміравання адзінства культурнай прасторы СНД і ЕАЭС, братэрскай узаемапавагі да культурных каштоўнасцяў і традыцый прадстаўнікоў усіх нацыянальнасцяў і народаў.
Парламентарый перакананы: важна разам з актывізацыяй узаемавыгадных палітычных і гандлёва-эканамічных сувязяў пашыраць трансгранічнае культурна-гуманітарнае супрацоўніцтва, пры гэтым шырэй выкарыстоўваць патэнцыял народнай дыпламатыі, залучаючы ў яе арбіту ў тым ліку і творчых людзей розных прафесій.
— Сёння, як ніколі, для кожнага з творцаў, які лічыць ці называе сябе патрыётам, хто зацікаўлены ў светлай будучыні сваёй Айчыны, задача адна, і яна не простая: будаваць новыя масты культуры. Гэта наладжванне шырокага дыялогу культур праз сумесныя фестывалі, выстаўкі і іншыя мерапрыемствы, аб’яднанне нашай моладзі дзеля рэалізацыі, напрыклад, перакладчыцкіх праектаў з нацыянальных моў, асветніцка-адукацыйныя праграмы, — рэзюмаваў суразмоўнік.
Наша даведка
Міжнародная прамысловая выстаўка «ІНАПРАМ. Беларусь» праходзіла з 29 верасня да 1 кастрычніка ў Мінскім міжнародным выставачным цэнтры BELEXPO. Плошча выстаўкі склала звыш 20 тысяч «квадратаў». За тры дні мерапрыемства наведала больш за 14 тысяч чалавек з 24 краін свету. 520 кампаній з Беларусі, Расіі, Узбекістана, Казахстана і Кыргызстана прадэманстравалі сваю прадукцыю на выставачнай экспазіцыі. Усяго 73 рэгіёны Расійскай Федэрацыі ўдзельнічалі ў мерапрыемстве, з іх 23 рэгіёны былі прадстаўлены са стэндамі на выстаўцы.