«Шчаслівая дзяржава — гэта ў першую чаргу шчаслівыя людзі»
На гэта звярнуў увагу ў эфіры ток-шоу «Будні» на «Альфа-радыё» член Пастаяннай камісіі па адукацыі, культуры і навуцы Палаты прадстаўнікоў Сяргей Клішэвіч.
— Але для таго, каб людзі былі шчаслівыя, яны як мінімум павінны быць! — заўважыў парламентарый. — Таму зразумела, што сёння першы прыярытэт, вызначаны праграмай сацыяльна-эканамічнага развіцця нашай краіны на найбліжэйшую пяцігодку, — дэмаграфічная бяспека. Гэты прыярытэт, які мы абмяркоўвалі і прынялі на Усебеларускім народным сходзе, мае практычную рэалізацыю, практычны працяг у вырашэнні гэтага пытання.
Спікер дапоўніў: адно з такіх рашэнняў — пашырэнне магчымасцяў ЭКА для беларускіх жанчын. Паводле яго слоў, дзяржава накіруе пэўныя сродкі на тое, каб як мага больш дзяцей з’яўлялася ў Беларусі:
— У нас у краіне ёсць магчымасць для жанчын, якія па нейкіх прычынах не могуць зачаць дзяцей, нарэшце нарадзіць сваё дзіця. І гэта сёння робіць нашу краіну ўнікальнай у гэтым плане, бо сапраўды такіх магчымасцяў у свеце, дзе за бюджэтныя грошы жанчынам бясплатна могуць дапамагчы здабыць шчасце, нарадзіць дзіця, можна пералічыць максімум па пальцах дзвюх рук.
Пры гэтым Сяргей Клішэвіч падкрэсліў, што такая палітыка беларускай дзяржавы ў адносінах да жанчын не заканчваецца на ЭКА:
— Можна так вызначыць формулу: з ЭКА ўсё пачынаецца, а далей — дапамога, сацыяльныя гарантыі, якія выдзяляюцца дзяржавай беларускім жанчынам і сем’ям. І, зноў жа, мы тут наперадзе ўсёй планеты, і гэта тыя каштоўнасці, тыя нашы сацыяльныя заваёвы, за якія сёння неабходна змагацца. Проста зразумець, вядома, асабліва нашым маладым людзям, каштоўнасць гэтага дастаткова цяжка, калі, напрыклад, яны не жылі ў іншай краіне і ім няма з чым параўнаць.
Лукашэнка падпісаў указ аб правядзенні ЭКА
Госць праграмы расказаў, што ў многіх краінах свету дэкрэтны водпуск у жанчын доўжыцца ўсяго тры месяцы, прычым у некаторых ён нават не аплачваецца. У Беларусі ж карціна зусім іншая: тут дзяржава аплачвае тры гады дэкрэтнага водпуску.
— Таму дэпутаты, дзяржаўны апарат павінны сёння навучыць нашых жанчын цаніць тое, што для іх робіць Прэзідэнт нашай краіны, наша дзяржава, і, адпаведна, навучыць за гэта змагацца, каб і далей у такім жа рэчышчы мы працягвалі ажыццяўляць сацыяльную палітыку, — лічыць Сяргей Клішэвіч. — Таму што менавіта такія рашэнні, менавіта такая наша палітыка робіць Беларусь, беларускую дзяржаву, беларускі шлях развіцця сёння маяком сацыяльнай справядлівасці для ўсяго свету, для многіх краін і многіх народаў, якія змагаюцца за тое, каб у іх хаця б частка была такіх правоў, якія сёння маюць беларускія грамадзяне, ну і, вядома, беларускія жанчыны ў першую чаргу.
«Ахвотных будзе дастаткова»
Жанчын, якія захочуць скарыстацца другой бясплатнай спробай ЭКА ў Беларусі, дастаткова. Упэўненасць у гэтым выказала намеснік дырэктара па акушэрстве і гінекалогіі РНПЦ «Маці і дзіця» Алена Гашкевіч у размове з карэспандэнтам БелТА.
Паводле яе слоў, праект указа аб правядзенні экстракарпаральнага апладнення не ўзнік ніадкуль — ён прадыктаваны рэальнай патрэбай. «Мы даволі працяглы час збіралі меркаванні жанчын, улічвалі ўсе іх пажаданні. І разумелі, што патрэба ў гэтым у насельніцтва Беларусі, у першую чаргу ў жаночай яго часткі, безумоўна, ёсць. Адной бясплатнай спробы ЭКА для нашых жанчын аказалася недастаткова», — сказала Алена Гашкевіч.
«Мы стараліся ўлічыць пажаданні беларусак настолькі, наколькі гэта было магчыма і мэтазгодна з пункту гледжання надыходу цяжарнасці, каб гэта прыводзіла да жаданага выніку», — заўважыла Алена Гашкевіч. Яна ўпэўнена, што ахвотных нарадзіць дзіця з дапамогай другой спробы будзе шмат.
«Жанчыны сапраўды задаюць такія пытанні. Практыка паказвае: калі жанчына змагла нарадзіць адно дзіця і ў сям’і ёсць дабрабыт і адчуванне надзейнасці, якое зыходзіць у першую чаргу ад мужа, яна хоча нарадзіць і другое, — сказала эксперт. — Але калі такі шанц патрабуе сямейных сродкаў — гэта адна размова, а калі магчыма за кошт бюджэту — зусім іншая гісторыя».
Дарэчы
У Міністэрстве фінансаў растлумачылі, што фінансавае пытанне не павінна станавіцца перашкодай на шляху да нараджэння новага жыцця. Таму ў Беларусі ўжо сёння працуюць дзве надзейныя праграмы дзяржаўнай падтрымкі сем’яў, якія плануюць ЭКА.
Першая — прамое фінансаванне працэдуры ЭКА.
Згодна з Указам Прэзідэнта № 171, які дзейнічае з 2021 года, за пяць гадоў было прафінансавана 28,7 мільёна рублёў на мару пра мацярынства. Згодна з дакументам, на бясплатнае ЭКА могуць разлічваць толькі сямейныя пары (грамадзяне нашай краіны), узрост жонкі не павінен перавышаць 40 гадоў і працэдура павінна выконвацца ў дзяржаўных клініках.
Бюджэт на гэтыя мэты на 2026 год прадугледжвае 28,7 мільёна рублёў.
Другі спосаб спазнаць радасць мацярынства — ільготныя крэдыты (дзяржава кампенсуе працэнты банку, нават калі вы выбралі прыватны медцэнтр).
Згодна з Указам Прэзідэнта № 574, які дзейнічае з 2014 года, крэдыты на гэтыя мэты выдае ААТ «ААБ Беларусбанк». Максімальная сума крэдыту складае да 300 базавых велічынь.
Як растлумачылі ў ведамстве, за час дзеяння ўказа кампенсацыя банку склала 6,3 мільёна рублёў.
У профільным міністэрстве адзначылі, што абодва шляхі вырашэння пытання фінансуюцца за кошт сродкаў рэспубліканскага бюджэту.
