Міністэрствы культуры Беларусі і Расіі з 2023 года праводзяць сумесную працу для ўключэння аб’ектаў у спіс Сусветнай спадчыны ЮНЕСКА. Бакі рыхтуюць заяўку па транснацыянальнай серыйнай намінацыі «Мемарыялы героям Вялікай Айчыннай вайны: Брэсцкая крэпасць і Мамаеў курган». Працэдура прадугледжвае некалькі этапаў, звязаных са складаннем дакументацыі і абгрунтаваннем таго, што гэтыя аб’екты ўнікальныя для ўсяго свету і маюць універсальную каштоўнасць для сусветнай гісторыі. 

Брэсцкая крэпасць у 2024 годзе была ўключана ў папярэдні спіс, і спецыялісты заняліся падрыхтоўкай дакументаў для ацэнкі аб’ектаў экспертамі ЮНЕСКА. «Матэрыялы ў верасні пададзены Міністэрствам культуры Беларусі. Дакументы зараз знаходзяцца ў Цэнтры сусветнай спадчыны ЮНЕСКА. Разгляд справы ідзе няхутка. Чакаецца, што ён пачнецца ў кастрычніку. Па выніках разгляду будуць праведзены кансультацыі з Цэнтрам сусветнай спадчыны ЮНЕСКА. Эксперты ацэняць перспектывы для далейшага развіцця намінацыі», — растлумачылі ў мемарыяльным комплексе. 

Брэстаўчане працавалі ў цеснай звязцы з калегамі з гісторыка-мемарыяльнага комплексу «Сталінградская бітва» ў Валгаградзе, супрацоўнікамі расійскага Навукова-даследчага інстытута культурнай і прыроднай спадчыны імя Д. С. Ліхачова.

«Чакаем водгуку пасля разгляду. Спадзяемся на станоўчы вынік, што нашы дакументы напісаны ў адпаведнасці з патрабаваннямі. Крытэрыі вельмі строгія, вызначаны выразныя абмежаванні нават па колькасці друкаваных сімвалаў, ілюстрацый. Разлічваем, што атрымаем рэкамендацыі для далейшай працы. Калі ўсё будзе добра, то наступныя этапы прадугледжваюць непасрэдна прыезд экспертаў ЮНЕСКА і іх працу на пляцоўках мемарыялаў, а таксама напісанне намінацыйнага дасье», — адзначылі ў Брэсцкай крэпасці. 

Шлях да ўключэння ў спіс Сусветнай спадчыны ЮНЕСКА займае некалькі гадоў. На кожным этапе прэтэндэнтам даецца для выканання пэўнае заданне. Да ацэнкі міжнародныя эксперты падыходзяць скрупулёзна. 

Брэсцкую крэпасць сёлета наведалі каля 700 тыс. чалавек. Акрамя беларусаў, у легендарнай цытадэлі над Бугам пабывалі прадстаўнікі 43 краін свету. З яе гісторыяй, помнікамі і музеямі пазнаёміліся жыхары краін постсавецкай прасторы, грамадзяне Вялікабрытаніі, Ганы, Германіі, Грэцыі, Ізраіля, Індыі, Інданезіі, Ірландыі, Іспаніі, Італіі, Канады, Кубы, Румыніі, Кітая, КНДР, Рэспублікі Карэя, Лаоса, Латвіі, Лівіі, Літвы, Непала, Пакістана, Партугаліі, Польшчы, Славакіі, Славеніі, Сербіі, ЗША, Турцыі, Фінляндыі, Швейцарыі, Швецыі, Эстоніі.