Новы спосаб дыягнаставання анкалагічных захворванняў на ранніх стадыях прапанавалі навукоўцы Варонежскага дзяржаўнага ўніверсітэта інжынерных тэхналогій (ВДУІТ) у складзе навуковага калектыву. Для гэтага яны прапанавалі ўлоўліваць «водар» скуры з дапамогай «электроннага носа». Вынікі прадстаўлены ў «Журнале аналітычнай хіміі».

Самы вялікі орган цела чалавека — скура — валодае сваім «дыханнем», яна здольная як убіраць у сябе лятучыя рэчывы, так і вылучаць іх у атмасферу. Тыя ж злучэнні чалавек выпускае з лёгкіх пры выдыху, расказалі ў ВДУІТ.

У цяперашні час ранняя дыягностыка анказахворванняў ажыццяўляецца з дапамогай біяпсіі або візуалізуючых даследаванняў, пры гэтым такія дарагія аналізы не заўсёды можна правесці аператыўна.

Іншым спосабам выяўлення раку з’яўляецца аналіз арганічных рэчываў, якія выдыхаюцца чалавекам, аднак пробы паветра могуць быць забруджаны і патрабуюць папярэдняга канцэнтравання, адзначылі ва ўніверсітэце.

Навукоўцы ўстановы сумесна з калегамі з Інстытута геахіміі і аналітычнай хіміі імя Вярнадскага РАН, Варонежскага абласнога навукова-клінічнага анкалагічнага цэнтра і Варонежскага дзяржаўнага медыцынскага ўніверсітэта імя М. М. Бурдэнкі прапанавалі рэгістраваць «водар» скуры перадплечча чалавека для выяўлення анкалагічных захворванняў. Для гэтага спецыялісты прапанавалі выкарыстоўваць «электронны нос» — прыладу, якая «вынюхвае» лятучыя арганічныя злучэнні, што выдзяляюцца скурай.

«Такі падыход можа быць выкарыстаны ў якасці «прыложкавай» дыягностыкі — без адбору пробы і далейшай яе лабараторнай апрацоўкі, без дарагога і цяжкага абсталявання і ўмяшання ў арганізм пацыента. З дапамогай «электроннага носа» можна ўлавіць маркеры раку: цяжкія вуглевадароды, спірты і кетоны, а потым параўнаць узровень іх вылучэння з умоўнай «нормай», — расказала загадчык кафедры фізічнай і аналітычнай хіміі ВДУІТ, прафесар РАН Таццяна Кучменка.

У канструкцыю «электроннага носа» уваходзіць сэнсар, які можа быць выраблены з адчувальнасцю пад розныя злучэнні, растлумачылі ў ВНУ. Пры гэтым за «вынюхванне» ЛАЗ адказвае адразу мноства наначасціц — квантавых кропак на аснове кадмію і серы.

«Мы правялі параўнанне ўтрымання розных ЛАЗ у дакладна здаровых людзей і пацыентаў, якім аказваецца паліятыўная дапамога ў стацыянары. Нізкія сігналы ў анкахворых, якія былі зарэгістраваныя, сведчылі пра прыгнечанне біялагічных працэсаў, а розныя суадносіны лятучых метабалітаў, што выдзяляюцца скурай, можа быць выкарыстана як дыягнастычная прыкмета пры першасным аглядзе пацыента з падазрэннем на рак», — патлумачыла навукоўца.

У даследаванні ўлічаны як агульны фізічны стан чалавека (пол, узрост, рост), так і бягучы фізіялагічны (голад, ужыванне алкаголю, эмацыянальны фон). У будучыні спецыялісты плануюць пашырыць выбарку пацыентаў для доследу і вызначыць асноўныя «пахкія» маркеры анказахворванняў.