Значныя ваганні тэмпературы, змяненне ўзроўняў вільготнасці і атмасфернага ціску могуць аказваць сур’ёзны ўплыў на наша самаадчуванне, асабліва ў пераходныя сезоны — восенню і вясной.

Вялікія перапады тэмпературы выклікаюць стрэс у арганізма. Наша цела прывыкла да пэўных умоў, і калі гэтыя ўмовы рэзка змяняюцца, арганізму патрэбны час на адаптацыю. Пакуль жа ён становіцца адчувальным да вірусаў і бактэрый, што павышае рызыку прастудных захворванняў.

Калі на вуліцы становіцца халадней, сасуды звужаюцца, каб захаваць цяпло, а гэта, у сваю чаргу, памяншае прыток крыві да слізістых абалонак дыхальных шляхоў. У выніку іх ахоўныя функцыі слабеюць, і вірусам лягчэй трапіць у арганізм. Акрамя таго, паніжэнне тэмпературы можа запаволіць работу імуннай сістэмы, змяншаючы яе здольнасць хутка распазнаваць і нейтралізоўваць патагены.

Яшчэ адзін важны фактар — вільготнасць паветра. Сухое паветра, якое часта суправаджае халоднае надвор’е (у памяшканнях уключана ацяпленне), высушвае слізістыя абалонкі носа і горла, робячы іх больш уразлівымі для інфекцыі. Наадварот, занадта высокая вільготнасць можа ствараць спрыяльнае асяроддзе для размнажэння бактэрый і вірусаў, асабліва ў закрытых памяшканнях.

Каб мінімізаваць рызыку прастудных захворванняў ва ўмовах зменлівага надвор’я, важна прытрымлівацца некалькіх простых, але эфектыўных рэкамендацый.

Адзявайцеся па надвор’і

Адзін з самых простых і дзейсных спосабаў засцерагчы сябе ад прастуды — правільны выбар адзення. Пераахаладжэнне — асноўная прычына аслаблення імунітэту і ўзнікнення прастудных захворванняў. Важна адзявацца паслойна, каб можна было лёгка зняць ці дадаць вопратку ў залежнасці ад змянення тэмпературы. Уключайце ў свой гардэроб тэрмабялізну, цёплыя шалікі і шапкі, якія дапамагаюць утрымліваць цяпло і абараняюць ад ветру. Асаблівую ўвагу ўдзяліце вобласці шыі і грудзей, бо менавіта яны найбольш уразлівыя да ўздзеяння холаду.

Увільгатняйце слізістыя абалонкі

Калі паветра становіцца сухім, слізістыя абалонкі носа і горла страчваюць сваю натуральную вільгаць, што змяншае іх ахоўныя ўласцівасці. Выкарыстанне солевых раствораў і спрэяў для носа дапамагае ўвільгатніць слізістыя, ачысціць іх ад пылавых часціц, засцерагчы ад вірусаў. Вы таксама можаце прымяняць увільгатняльнікі паветра ў памяшканні, асабліва калі ў вас працуе ацяпленне. Аптымальны ўзровень вільготнасці ў памяшканні павінен складаць каля 40–60 %.

Сачыце за харчаваннем і піце больш вадкасці

Каб падтрымліваць імунітэт і добрае самаадчуванне ў халодную пару года, рэкамендуецца ўключаць у меню прадукты, якія падчас ператраўлівання вылучаюць шмат цяпла, даючы арганізму магчымасць сябе саграваць. Гэта перш за ўсё ежа, якая ў вялікай колькасці змяшчае бялок: мяса, асабліва свініна, ялавічына, бараніна. Не варта ігнараваць і птушку, субпрадукты, яйкі.

Таксама будуць карысныя цэльназерневыя прадукты і іншыя складаныя вугляводы. Дзякуючы клятчатцы гэта ежа доўга ператраўліваецца, на што патрэбна шмат энергазатрат. Энергія, якая выдзяляецца ў працэсе расшчаплення складаных вугляводаў, у сваю чаргу, сагравае цела. Да таго ж пасля такіх страў надоўга захоўваецца адчуванне насычэння. Не варта забываць і пра супы. Лепш есці сытныя супы, звараныя на мясным булёне. У іх шмат карыснага: мяса (гэта значыць бялок), крупы і бульба (складаныя вугляводы). Карысная і іншая гародніна, у прыватнасці гарбуз, буракі, капуста, морква, бручка.

Сагравальнымі ўласцівасцямі валодаюць вострыя прыправы: аніс, базілік, кумін, карыца, гваздзіка, каляндра, часнок, чорны перац, імбір і некаторыя іншыя. Яны крыху паскараюць метабалізм і павышаюць тэмпературу цела, аказваюць супрацьзапаленчае і антыаксідантнае дзеянне.

Не забывайце піць больш вадкасці. Вада дапамагае ўвільгатняць слізістыя абалонкі і падтрымлівае агульны ўзровень гідратацыі арганізма. Цёплы чай з лімонам, мёдам ці імбірам — цудоўны выбар для халодных дзён. Гэтыя напоі не толькі саграваюць, але і валодаюць супрацьзапаленчымі ўласцівасцямі.

Рэгулярна праветрывайце памяшканне

У халодную пару года многія людзі лічаць за лепшае не адчыняць вокны, каб захаваць цяпло ў памяшканні. Аднак гэта стварае спрыяльныя ўмовы для размнажэння вірусаў і бактэрый, асабліва калі ў памяшканні знаходзіцца некалькі чалавек. Рэгулярнае праветрыванне дапамагае абнаўляць паветра і зніжае рызыку заражэння. Паспрабуйце адчыняць вокны ў памяшканні хоць бы 2-3 разы на дзень па 10–15 хвілін, нават калі на вуліцы холадна.

Падтрымлівайце фізічную актыўнасць

Фізічныя практыкаванні палепшаюць кровазварот, умацоўваюць імунітэт і садзейнічаюць выпрацоўцы эндарфінаў. Апошнія, як вядома, павышаюць настрой. Нават калі на вуліцы холадна, старайцеся знаходзіць час для прагулак на свежым паветры. Гэта дапаможа адаптавацца да змен надвор’я і палепшыць агульнае самаадчуванне. Калі заняткі на вуліцы немагчымыя, паспрабуйце выконваць лёгкія практыкаванні дома ці ў спартзале.

Спіце дастатковы час 

Недахоп сну аслабляе імунную сістэму, робячы арганізм больш успрымальным да інфекцый. Пастарайцеся спаць не менш за 7-8 гадзін у суткі, каб даць арганізму магчымасць аднавіцца. Стварыце камфортныя ўмовы для сну: праветрывайце спальню, выкарыстоўвайце цёплыя коўдры, якія «дыхаюць», і пазбягайце прагляду гаджэтаў перад сном, каб палепшыць якасць адпачынку.

Прымайце вітаміны 

Калі вы схільныя да прастуды ці ў вас аслаблены імунітэт, магчыма, варта разгледзець прыём вітамінаў і дабавак. Вітамін D асабліва важны ў зімовы перыяд, калі колькасць сонечнага святла змяншаецца, а арганізм не можа сінтэзаваць яго ў дастатковай колькасці. Цынк і вітамін С таксама дапамагаюць умацаваць імунітэт і могуць быць карысныя для прафілактыкі прастудных захворванняў. (Аднак перад пачаткам прыёму дабавак важна пракансультавацца з урачом, каб пазбегнуць магчымых пабочных эфектаў.)

Пазбягайце стрэсаў

Стрэс — адзін з галоўных фактараў, якія аслабляюць імунную сістэму. Ва ўмовах зменлівага надвор’я, у асенні перыяд многія людзі зведваюць павышаны ўзровень трывогі, праявы восеньскай хандры, што павялічвае рызыку з’яўлення псіхічных захворванняў. Практыкі рэлаксацыі, такія як медытацыя, ёга і дыхальныя практыкаванні, дапамагаюць знізіць узровень стрэсу і падтрымаць псіхічнае здароўе.

Вакцынацыя і прафілактычныя меры

Вакцынацыя — эфектыўны спосаб засцярогі ад вірусных інфекцый, асабліва грыпу, які часта актывізуецца ў халодны час года. Калі вы ўваходзіце ў групу рызыкі, вакцынацыя дапаможа зменшыць рызыку сур’ёзных ускладненняў. Таксама важна выконваць меры прафілактыкі: рэгулярна мыць рукі; выкарыстоўваць антысептыкі; пазбягаць вялікай колькасці людзей; не дакранацца рукамі да твару, носа ці вачэй, каб мінімізаваць рызыку заражэння ВРВІ.