«Перыядычнасць здачы аналізу на халестэрын залежыць ад узросту і фактараў рызыкі. Здаровым людзям без абцяжаранага анамнезу дастаткова правяраць халестэрын раз у пяць гадоў, пачынаючы з 25 гадоў. З узростам гэта варта рабіць часцей: мужчынам пасля 40 гадоў і жанчынам пасля 50-і — раз у адзін-два гады, а пасля 65 гадоў — штогод», — паведаміла РІА «Новости» ўрач-кардыёлаг-ліпідолаг Кацярына Павукова.

Людзям з дыябетам, гіпертаніяй, лішняй вагой, а таксама тым, хто курыць ці ў каго ў сям’і ўжо былі выпадкі павышанага халестэрыну або ранніх сардэчна-сасудзістых захворванняў, варта здаваць аналіз штогод незалежна ад узросту, а тым, хто ўжо прымае прэпараты для зніжэння халестэрыну, — так часта, як парэкамендуе ўрач.

Акрамя халестэрыну варта сачыць і за ціскам — яно таксама павялічвае рызыку інфаркту і інсульту. У адрозненне ад аналізу крыві, кантраляваць яго важна пастаянна.

«Важна разумець, што сам па сабе павышаны халестэрын ніяк не адчуваецца — чалавек можа гадамі не падазраваць аб праблеме. Боль у грудзях і дыхавіца — гэта не сімптомы халестэрыну, а прыкметы ішэмічнай хваробы сэрца, якая ўжо развілася і адной з прычын якой становіцца атэрасклероз. А вось галаўны боль і галавакружэнне з халестэрынам часта звязваюць памылкова — прамой сувязі тут няма», — дадала эксперт.

Халестэрын — тлушчападобнае рэчыва, неабходнае для работы клетак і сінтэзу вітаміну D і палавых гармонаў. Ён пераносіцца ў крыві двума відамі бялкоў: ліпапратэінаў нізкай шчыльнасці, скарочана ЛПНШ, — гэта «дрэнны» халестэрын; і ліпапратэінаў высокай шчыльнасці, скарочана ЛПВШ, — гэта «добры». Калі халестэрыну, які пераносяць ЛПНШ, становіцца ў крыві занадта шмат, ён адкладаецца ў сценках сасудаў і павялічвае рызыку атэрасклерозу, інфаркту і інсульту.

Знізіць узровень «дрэннага» халестэрыну ў арганізме дапамогуць адмова ад тлустага і вэнджанага, а таксама не менш як 150 хвілін фізічнай нагрузкі ў тыдзень, адзначыла ўрач-кардыёлаг.

У першую чаргу варта перагледзець рацыён: абмежаваць тлустыя малочныя прадукты, тлустыя гатункі мяса, каўбасы, субпрадукты і яечныя жаўткі, а замест гэтага дадаць нятлустае мяса, агародніну, садавіну і цэльназерневыя прадукты. Добрым дадаткам стане фізічная актыўнасць — не менш за 150 хвілін у тыдзень умеранай нагрузкі, напрыклад хуткай хады або плавання, і дзве сілавыя трэніроўкі.

Разам гэтыя меры адчувальна зніжаюць рызыку развіцця атэрасклерозу і яго наступстваў, але для дакладнай ацэнкі рызыкі і падбору або перагляду лячэння неабходна звярнуцца да спецыяліста, падкрэсліла эксперт.

Высокі ўзровень «дрэннага» халестэрыну рэдка ўзнікае на пустым месцы, тлумачыць яна. Часцей за ўсё да гэтага прыводзіць спалучэнне некалькіх фактараў: маларухомы лад жыцця, рацыён з лішкам тлушчаў, курэнне і алкаголь, прыём некаторых лекаў, а таксама розныя захворванні. Сярод іх — гіпатырэёз, пры якім шчытападобная залоза выпрацоўвае недастатковую колькасць гармонаў, што запавольвае абмен рэчываў і работу арганізма, а таксама захворванні нырак, цукровы дыябет.

Дастаткова часта прычынай можа выступіць спадчыннасць: у свеце ў кожнага шостага сустракаецца менавіта спадчынная схільнасць да назапашвання «дрэннага» халестэрыну.