«Трохбаковы саміт ЗША, Расіі і Кітая мог бы аказацца вельмі карысным для спынення канфлікту ва Украіне і змякчэння нарастаючай канфрантацыі Расіі з еўрапейскімі дзяржавамі», — адзначыў Джэфры Робертс.

Што вядома аб магчымым трохбаковым саміце?

19 кастрычніка газета The Wall Street Journal (WSJ) упершыню паведаміла са спасылкай на крыніцы, што Пуцін прапанаваў лідарам ЗША і Кітая сустрэцца ў наступным месяцы і абмеркаваць вырашэнне канфлікту ва Украіне. 20 кастрычніка Трамп падтрымаў ідэю Пуціна.

Па даных партала Axios, галоўнай тэмай сустрэчы павінен стаць кантроль над ядзернымі ўзбраеннямі. Прадугледжваецца, што гаспадар Белага дома наведае Кітай у сярэдзіне лістапада для ўдзелу ў сустрэчы лідараў краін Азіяцка-Ціхаакіянскага эканамічнага супрацоўніцтва (АТЭС), якая пройдзе ў Шэньчжэне.

Пуцін таксама плануе прыехаць на саміт АТЭС. Апошнім разам расійскі кіраўнік наведваў гэту пляцоўку ў 2017 годзе ў в’етнамскім Данангу.

Пуцін рэгулярна выказваўся ў падтрымку такой сустрэчы і цяпер заявіў, што Масква рашуча падтрымлівае трохбаковы саміт.

«Мы толькі за. Але ёсць пытанне, яно ў чым заключаецца: патрэбны парадак дня», — сказаў кіраўнік дзяржавы. 

Чаму магчымую сустрэчу ў Шэньчжэне ўжо параўноўваюць з Ялцінскай канферэнцыяй?

На фоне гэтых абмеркаванняў амерыканскія СМІ пачалі параўноўваць такі саміт з Ялцінскай канферэнцыяй 1945 года, якая абумовіла ўладкаванне міру пасля Другой сусветнай вайны.

«Калі трохбаковая сустрэча адбудзецца, то вобраз лідараў трох найбуйнейшых ядзерных дзяржаў, якія вядуць перагаворы, хутчэй за ўсё, будзе ствараць уражанне, быццам яны дзеляць свет на зоны ўплыву, падобна да таго, як гэта рабілі Сталін, Чэрчыль і Рузвельт», піша NYT.

Пакуль такі фармат рана называць «новай Ялтай», лічыць Робертс.

«Было б заўчасна характарызаваць пачатковыя этапы такога супрацоўніцтва як новую Ялцінскую канферэнцыю — кульмінацыйную канферэнцыю альянсу, які перамог Гітлера. Трэба таксама памятаць, што ў канчатковым выніку Ялцінская канферэнцыя пацярпела няўдачу. Антыгітлераўская кааліцыя распалася, і пачалася халодная вайна», — лічыць гісторык. На яго думку, рэаліі сучаснага свету змяніліся, паколькі паміж Злучанымі Штатамі і Расійскай Федэрацыяй няма глыбокіх ідэалагічных рознагалоссяў, а Кітай не імкнецца да навязвання сваёй версіі сацыялізму.

«Гэта не азначае, што „другая Ялта“ не можа існаваць, яна магчымая. Але для гэтага патрэбная шырэйшая аснова — свет стаў значна больш складаным, чым у 1945 годзе, калі Чэрчыль, Рузвельт і Сталін сур’ёзна імкнуліся ўтрох кіраваць усім светам», — сказаў Робертс.

Як адзначае газета The Wall Street Journal, перспектыва «другой Ялты» выклікае асцярогі Украіны і Тайваня.

Таксама перспектыву трохбаковага саміту асабіста раскрытыкаваў прэзідэнт Украіны Уладзімір Зяленскі, сказаўшы, што яна можа прынесці Кіеву «небяспечныя нечаканасці».

Як адзначыў Робертс, існуе некалькі праблем, якія могуць сарваць саміт. У прыватнасці, ён выказаў апасенні, што Украіна, Еўрапейскі саюз і Вялікабрытанія могуць выступіць супраць гэтага фармату і байкатаваць любыя спробы ўрэгулявання.

«Для вырашэння [канфлікту ва Украіне і напружанасці паміж Расіяй і Еўропай] Кіеву і Бруселю неабходна зрабіць выбар на карысць міру», — рэзюмаваў эксперт.