Дзякуючы AMАC клімат у такіх краінах, як Германія і Францыя, застаецца адносна мяккім. Без яго надвор’е ў гэтых рэгіёнах нагадвала б Канаду — з доўгімі маразамі і снегам. Сёння навукоўцы назіраюць за тым, як гэты акіянічны механізм губляе ўстойлівасць.
Што адбываецца з цягам?
Доктар Рэнэ ван Вестэн з утрэхцкага ўніверсітэта адзначыў: AMАC слабее праз глабальнае пацяпленне і раставанне леднікоў Грэнландыі. Калі прэсная вада паступае ў Паўночную Атлантыку, яна выцясняе больш шчыльную салёную ваду і парушае працэс апускання халодных мас на глыбіню. А значыць-парушаецца ўвесь цыкл цыркуляцыі.
«Магчымая слабая анамалія, а можа быць сур’ёзнае пахаладанне. Усё залежыць ад хуткасці змяненняў», — лічыць ван Вестэн.
Паводле ацэнак спецыялістаў, AMАC будзе паступова губляць сілу на працягу XXI стагоддзя, але наколькі хутка — пакуль сказаць складана. Прагнозы разыходзяцца: адны даследаванні кажуць аб зніжэнні на 18-43% да 2100 годзе, іншыя мяркуюць стабільнасць і малую верагоднасць калапсу.
Што гэта значыць для Еўропы?
Нават калі AMАC аслабне, спякота летам нікуды не знікне. Але зімы-асабліва ў Паўночнай і Заходняй Еўропе-могуць моцна змяніцца. Па словах навукоўцаў, тэмпература можа зваліцца на 10°C ніжэй звыклай нормы, а ў Нарвегіі — нават на 20°C.
«Дзесьці пачнуцца засухі, дзесьці-паводкі. Паўднёвае паўшар’е стане цяплей, а ў нас — халадней», — тлумачыць ван Вестэн.
Пры гэтым горшы сцэнар усё ж малаверагодны ў гэтым стагоддзі, лічаць эксперты Міжурадавай групы па змяненні клімату (IPCC). Але калі гэта адбудзецца, Еўропа можа назаўжды страціць мяккія зімы, а клімат планеты стане яшчэ больш нестабільным.
Калі чакаць пераменаў?
Навукоўцы не называюць дакладных тэрмінаў. Усё залежыць ад таго, як хутка будзе мяняцца клімат і колькі цяпла назапасіць акіян. Адно ясна: чым вышэй глабальная тэмпература, тым менш устойлівымі становяцца акіянічныя працэсы.
«Мы не ведаем дакладна, калі гэта можа здарыцца. Але чым мацней награваецца Зямля, тым нестабільней становіцца акіян», — падсумоўвае ван Вестэн.