Як растлумачылі ў Міністэрстве працы і сацыяльнай абароны, права на такую пенсію маюць грамадзяне, якія падлягалі прафесійнаму пенсійнаму страхаванню, не атрымлівалі датэрміновую пенсію і былі заняты на працах са шкоднымі, небяспечнымі, цяжкімі або іншымі асаблівымі ўмовамі працы. Абавязковыя ўмовы — пастаяннае пражыванне ў Беларусі, дасягненне агульнаўстаноўленага пенсійнага ўзросту (63 гады для мужчын, 58 гадоў для жанчын) і наяўнасць пенсійных зберажэнняў на асабовым рахунку ў ФСАН, сфарміраваных за кошт дадатковых узносаў працадаўцы.

Памер выплаты прывязаны да бюджэту пражытковага мінімуму. У чэрвені 2026 года БПМ складаў 509,62 рубля, з 1 жніўня ён вырас да 530,37 рубля і будзе дзейнічаць па 31 кастрычніка. Адпаведна, павялічваецца і дадатковая прафесійная пенсія. Па даных на жнівень 2026 года, яе атрымлівалі больш за 9 тысяч грамадзян, а сярэдні памер выплаты складаў 49% ад сумы іх працоўнай пенсіі па ўзросце.

Заканадаўства выдзяляе 15 катэгорый работнікаў з асаблівымі ўмовамі працы. Самыя шкодныя вытворчасці, уключаныя ў «Спіс № 1», даюць права на пенсію на 10 гадоў раней. У іх ліку — вальшчыкі лесу, электрамеханікі падземных участкаў, машыністы крана, праходчыкі, тэрмісты. «Спіс № 2» ахоплівае шкодныя і цяжкія работы: асфальтабетоншчыкі, газарэзчыкі, каменшчыкі, маляры, манцёры пуці, электразваршчыкі — ім пенсія прызначаецца на 5 гадоў раней.

Акрамя гэтага, на дадатковую прафесійную пенсію могуць прэтэндаваць педагогі і медыкі, якія маюць права на датэрміновую пенсію пры стажы 25–30 гадоў, жанчыны-ткачыхі, работнікі сельскай гаспадаркі (жывёлаводы, свінаводы, даяркі, аператары машыннага даення, трактарысты-машыністы), вадзіцелі гарадскога транспарту, а таксама геолагі, авіятары, артысты і спартсмены. Гэтыя катэгорыі не звязаны са шкоднымі фактарамі, але адносяцца да асаблівых умоў працы.

Каб даведацца, ці сфарміраваны ў вас пенсійныя зберажэнні, можна звярнуцца ў Фонд сацыяльнай абароны насельніцтва па месцы жыхарства або праверыць свой асабовы рахунак праз сістэму электронных паслуг.

Ягор ЧУРЫК