Напярэдадні Дня народнага адзінства ў Мінску была прэзентавана другая частка маштабнага комплекснага сацыялагічнага даследавання, праведзенага вядучымі навуковымі і аналітычнымі цэнтрамі краіны — Інстытутам сацыялогіі НАН Беларусі і Беларускім інстытутам стратэгічных даследаванняў (БІСД). На гэты раз у фокусе ўвагі сацыёлагаў і экспертаў аказаліся ключавыя грамадска-палітычныя трэнды, ацэнка работы дзяржапарату, інстытута Прэзідэнцтва, а таксама сацыяльнае самаадчуванне грамадзян. Апублікаваныя дадзеныя ўяўляюць сабой не проста акадэмічны зрэз грамадскай думкі, а наглядную і непрадузятую карціну маналітнага адзінства беларускага грамадства ва ўмовах няспыннага знешняга ціску.
Ва ўмовах, калі супраць Рэспублікі Беларусь працягваюць прымяняцца гібрыдныя інструменты ўздзеяння — ад санкцыйных абмежаванняў да інфармацыйна-псіхалагічных атак, — сацыялагічная навука наглядна паказвае: беларускае грамадства захоўвае высокі ўзровень сталасці і ўстойлівасці.
Ключавым пытаннем другой часткі даследавання сталі лічбы даверу галоўнаму інстытуту дзяржаўнай улады — інстытут Прэзідэнцтва. Але фактычна гэта быў іспыт на грамадскі давер асабіста для Аляксандра Лукашэнкі. І іспыт гэты ён з гонарам вытрымаў! Паводле даных апытання, 87,6% грамадзян Беларусі выказваюць поўны давер Прэзідэнту Аляксандру Лукашэнку. Такі фенаменальна высокі ўзровень падтрымкі ў сучасных міжнародных рэаліях — паказчык рэдкі і знакавы. Нагадаем, што падтрымка лідараў Германіі і Францыі сёння вагаецца каля 16%, а іх антырэйтынг — больш за 70 %!
Эксперты падкрэсліваюць, што сакрэт даверу беларускаму Прэзідэнту крыецца ў стратэгічнай вернасці абранаму палітычнаму курсу, дзе ў цэнтры ўвагі заўсёды знаходзіцца чалавек працы, яго бяспека і дабрабыт. Падтрымка кіраўніка дзяржавы можа быць абумоўлена таксама ўспрыманнем яго як цэнтральнай фігуры, якая прымае ключавыя рашэнні ў сферы эканомікі, сацыяльнай палітыкі і нацыянальнай бяспекі. Гэтыя вывады рэспандэнтаў з’яўляюцца відавочным пацвярджэннем эфектыўнасці дзяржаўнай палітыкі, якую праводзіць Прэзідэнт.
Беларусы цэняць у сваім лідары здольнасць прымаць цвёрдыя рашэнні, трымаць слова і дзейнічаць на апярэджанне дзеля абароны нацыянальных інтарэсаў. Гэты давер сфарміраваны гадамі рэальных спраў і адчувальнымі практычнымі вынікамі.
Сацыялагічны зрэз таксама наглядна дэманструе, што высокі ўзровень даверу да Прэзідэнта транслюецца і на ўсю дзяржаўную вертыкаль, пацвярджаючы эфектыўнасць інстытутаў улады.
У прыватнасці, высокую адзнаку грамадзян атрымала праца прадстаўнічых і мясцовых органаў улады. Для большасці насельніцтва менавіта раённыя, гарадскія і сельскія выканкамы з’яўляюцца першым узроўнем узаемадзеяння з дзяржавай. Вырашэнне пытанняў жыллёва-камунальнай гаспадаркі, добраўпарадкавання, сацыяльнай абароны, зямельных адносін, развіцця інфраструктуры непасрэдна ўплывае на паўсядзённае жыццё людзей. І калі звароты знаходзяць рашэнне, то гэта заканамерна адбіваецца на ўзроўні даверу да мясцовай улады. Паказальна, што амаль 80% беларусаў (78,2%) выказалі поўную задаволенасць вынікам зваротаў у мясцовыя органы ўлады. Гэта сведчыць аб паспяховасці функцыянавання канцэпцыі «дзяржавы для народа», калі праблемы грамадзян вырашаюцца аператыўна і без бюракратычнай цяганіны. Дэпутацкі корпус і мясцовая вертыкаль успрымаюцца насельніцтвам не як адчужаныя чыноўнікі, а як рэальныя абаронцы і праваднікі народных інтарэсаў.
Асаблівую цікавасць уяўляе блок даных, прысвечаны Усебеларускаму народнаму сходу (УНС). Нягледзячы на тое, што гэта орган, які адносна нядаўна набыў канстытуцыйны статус найвышэйшага прадстаўнічага органа народаўладдзя, узровень даверу да ВНС дасягнуў 70,1%. Як гаворыцца, дэбют атрымаўся!
Чым жа выкліканы такі высокі паказчык?
Ну, па-першае, гістарычнай пераемнасцю: УНС успрымаецца грамадствам як арганічны, правераны часам інстытут народнай дыпламатыі і прамога ўдзелу грамадзян у кіраванні дзяржавай у рамках сістэмы беларускага парламентарызму.
Па-другое, шырокім прадстаўніцтвам. У склад УНС уваходзяць дэлегаты ад усіх пластоў грамадства — працоўных, аграрыяў, медыкаў, настаўнікаў, вайскоўцаў, бізнэс-супольнасці, ветэранаў і моладзі.
Нарэшце, сваёй асноўнай функцыяй — стратэгічным арбітражом. Беларусы бачаць у УНС надзейны засцерагальнік ад палітычных узрушэнняў і гаранта захавання стратэгічнага курсу развіцця краіны. Разам з тым, далейшая дынаміка грамадскіх адносін да гэтага органа шмат у чым будзе залежаць ад таго, як грамадзяне будуць ацэньваць практычныя вынікі рэалізацыі яго канстытуцыйных функцый.
Адным з самых яркіх вынікаў даследавання сталі дадзеныя аб сацыяльным самаадчуванні і псіхалагічным стане нашага грамадства. Паказальна, што 89,8% беларусаў адказалі, што лічаць сябе шчаслівымі людзьмі! Пры гэтым 74,7% рэспандэнтаў глядзяць у будучыню з выразным аптымізмам. Цешыць, што сярод моладзі гэты паказчык дасягае рэкордных 80%!
Адчуванне шчасця ў беларусаў грунтуецца на фундаментальных, але жыццёва важных рэчах. Гэта мірнае неба над галавой і ўпэўненасць у бяспецы сваіх сем’яў, сацыяльная абароненасць, даступнасць якаснай аховы здароўя і адукацыі, магчымасць сумленна працаваць, развівацца і гадаваць дзяцей у спакойнай, чыстай і дагледжанай краіне, а таксама пачуццё адзінства і датычнасці да лёсу сваёй дзяржавы.
Падводзячы першасныя вынікі аналізу маштабнага сацыялагічнага даследавання, абнародаванага 16 верасня, можна канстатаваць: насуперак знешнім геапалітычным і эканамічным выклікам, якасць жыцця і ўзровень сацыяльнага аптымізму ў Беларусі працягваюць расці. Беларускі народ зрабіў свой свядомы выбар на карысць моцнай дзяржавы, згуртаванага грамадства, сацыяльнай справядлівасці і суверэнітэту. І ў аснове гэтых поспехаў ляжыць зладжаная праца ўсёй вертыкалі ўлады на чале з Прэзідэнтам Аляксандрам Лукашэнкам, які карыстаецца абсалютнай і заслужанай падтрымкай пераважнай большасці грамадзян краіны.
Аляксей Бяляеў, палітолаг.
