Тытулаваная сям’я

Мы прыехалі да Лагашыных у асаблівы для іх дзень: малодшаму Паўлу споўнілася пяць гадоў, роўна столькі ж гадоў таму сям’я адсвяткавала наваселле ў прыгожым двухпавярховым катэджы. Заходзіш у яго і праз пару хвілін ловіш сябе на думцы, што ты быццам бы дома — камфортна, цёпла. Дзелімся гэтым уражаннем з гаспадарамі, а яны толькі ўсміхаюцца: такія словы ім гавораць часта незнаёмыя людзі.

Дом пабудавалі ўсяго за паўгода — для будоўлі неверагодны тэрмін. Вядома, гэта выклікае вялікае здзіўленне, але калі даведаешся, што Аляксей — інжынер, мантажнік сістэм ацяплення прыватнага домабудавання, то разумееш, што ён умее правільна падыходзіць да справы.

Сям’я Лагашыных вядома не толькі на Міншчыне, пра іх ведаюць па ўсёй краіне. Ледзь яны пераехалі з Мінска на Валожыншчыну, як мясцовыя ўлады сталі матываваць да ўдзелу ў конкурсах, мерапрыемствах. На першым паверсе дома адна са сцен — нібы дошка гонару: тут сабраны граматы і падзякі. Сярод галоўных дасягненняў — званне «Лепшая сям’я года Міншчыны» ў 2024 годзе, трэцяе месца на рэспубліканскім узроўні, перамога ў конкурсе «Вёска маладая» і ўдзел у фестывалі «Беларусь — мая песня». А з самых свежых узнагарод Святланы — дыплом "Прарыў года«.Прыемна назіраць за сямейнай парай: яны разам ужо 17 гадоў, а па-ранейшаму глядзяць адзін на аднаго з любоўю, жартуюць, смяюцца. Гісторыя іх знаёмства можа здацца не самай арыгінальнай для інтэрнэт-эпохі, але яна па-свойму кранальная. Святлана па парадзе сяброўкі зарэгістравалася на сайце знаёмстваў. Пасля тыдня перапіскі ад сямейных мужчын са скаргамі на сваіх жонак яна ўжо хацела ліквідаваць профіль, але выпадкова прачытала паведамленне ад Аляксея і ў той жа дзень пагадзілася на сустрэчу. На якой яны даведаліся, што жывуць побач і на работу ходзяць адной дарогай, але не перасякаліся. Увечары пагаварылі па тэлефоне і зразумелі, што ведаюць адзін аднаго вечнасць. Праз тры дні ён зрабіў ёй прапанову, праз тры месяцы яны распісаліся, на наступны дзень вянчаліся і паехалі ў сваё першае вялікае падарожжа. Крым, горы, за плячамі рукзакі, доўгія пераходы, пошук вады — як першая праверка на трываласць, якую яны вытрымалі з годнасцю.

Просім Святлану даць параду чытачам, на што звяртаць увагу пры выбары мужа.- Для мяне заўсёды было важна, каб чалавек быў веруючым, у такога ёсць стрыжань і правільныя арыенціры. Яшчэ мужчына павінен быць адыходлівым. Аляксей успыхне, але праз пару хвілін ужо вяртаецца і гаворыць: «Прабач, праўда была твая». Жанчына можа быць на эмоцыях. Яшчэ мужчына павінен быць цвёрдым, напорыстым, недзе карэкціраваць, але не націскаць на жаночы творчы складнік, падтрымліваць яе.

Святлана шмат цёплых слоў гаворыць пра мужа, ён — на ўсе рукі майстар. Нават вышываць крыжыкам умее: яшчэ да таго, як пабудаваў дом, візуалізаваў яго з больш як 37 тыс. крыжыкаў. Цяпер гэта вышыўка вісіць каля ўваходных дзвярэй не толькі як упрыгажэнне, але і як абярэг.

У Аляксея і Святланы пяцёра дзяцей: Іван, Аляксандра, Міхась, Андрэй і Павел. Прызнаюцца, што пра вялікую сям’ю марылі абодва. Святлана сама са шматдзетнай сям’і. Першыя чатыры гады шлюбу зацяжарыць не атрымлівалася, хоць урачы гаварылі, што ўсё ў парадку.

— Відаць, трэба было спачатку нам кар’еру пабудаваць, — робіць выснову Святлана.

А потым здарылася радасць: кожныя два гады — дзіця. Дзесяць гадоў у дэкрэце. Гучыць вельмі сур’ёзна, але Святлана з усмешкай заўважае, што нагрузка нарастала паступова, і гэта дапамагала адаптавацца. Да першых двух дзяцей яна выбудавала развіваючае асяроддзе, а ўсе наступныя проста ўключаліся ў яго і раслі гарманічна.

Тэрыторыя без націску

Дружная сям’я Лагашыных, напэўна, у вёсцы з іншай назвай не змагла б пасяліцца, толькі ў Дружычах. Жылі яны ў сталіцы, але марылі пабудаваць сваё жыллё на зямлі. Святлана вырасла ў вёсцы, Аляксей хоць і мінчанін, але ўсё дзяцінства праводзіў у бабулі ў вёсцы. Ім хацелася не проста выязджаць за горад, а жыць сярод прыроды.Доўга шукалі сваё месца. Святлана ўспамінае, як напярэдадні родаў чацвёртага дзіцяці ўначы натрапіла на фота ўчастка: на здымку — толькі крапіва і адна яблыня. Аляксей у гэты час спаў, а раніцай у Святланы пачаліся схваткі, яна паехала ў радзільны дом. А ён тым часам адкрыў спасылку, узяў дзяцей, паехаў глядзець участак і ўжо на месцы патэлефанаваў жонцы: «Света, я яго купляю. Табе сапраўды спадабаецца».

— Андрэйку было ўсяго дзесяць дзён, калі мы прыехалі сюды, — гаворыць Святлана. -Ходзім шчаслівыя па гэтай крапіве і разумеем, што тут нам утульна, нібы месца сілы знаходзіш. І ўсё добра складваецца: побач праваслаўны храм Святой Тройцы — для нас, вернікаў, гэта важна. А яшчэ ў даступнасці школа і сад.

Лёс нібы падштурхоўваў да пераезду: з нараджэннем чацвёртага дзіцяці Лагашыны атрымалі яшчэ адну кватэру ў Мінску. Першую прадалі і ўсе грошы ўклалі ў загарадную нерухомую маёмасць. Спачатку пабудавалі невялікі дом і сталі жыць адразу ў будоўлі. Яна ішла актыўнымі тэмпамі: пачалася 15 сакавіка, ужо ў кастрычніку дом быў гатовы.

— За гэты час мы нават ні разу не пасварыліся, — з усмешкай адзначае Святлана. — У многіх пытаннях нашы густы і пажаданні супадаюць. Мы разам хочам чагосьці аднаго. У нас адны мэты. Гэта трымае разам, нават калі ўзнікаюць цяжкасці.

Пятае дзіця нарадзілася ўжо тут, на Валожыншчыне.

Лагашыны — новы фармат вясковых: яны робяць усё тое ж, што і многія, — заводзяць курэй, ставяць цяпліцы, апрацоўваюць агароды, але ў іх гэта атрымліваецца неяк асабліва: эстэтычна, разумна, прыгожа.- Вёска — тэрыторыя без націску, — дзеліцца сваім меркаваннем Святлана. — У горадзе, асабліва з дзецьмі, ты пастанна спаборнічаеш: у каго якія гурткі, у каго першыя месцы. Дзеці пішчаць ад напружання, так можна адбіць жаданне вучыцца. У вёсцы дзеці самі дабіраюцца да школы і гуляюць на вуліцы, катаюцца на веласіпедах: адзін навучыўся, а другі тут жа за ім паехаў. Развіццё таксама не стаіць на месцы: музычная школа, гурткі — усё даступна, але працэс адбываецца мякчэй, без прэсінгу. Паветра, градкі, свая садавіна — гэта нават не абмяркоўваецца. Сучасная вёска — месца магчымасцей, у тым ліку і для бізнесу.

Экадзень — цэлая філасофія

Сёння Лагашыны не толькі ўладальнікі загараднага дома, але і гаспадары аграсядзібы. Ідэя яе стварэння нарадзілася ў Святланы ў дэкрэце. Захацелася рабіць нешта сваё, тое, да чаго заўсёды ляжала душа. Яшчэ ў дзяцінстве яна заўсёды прыносіла дадому кветкі: дзе ўбачыць нешта прыгожае — сарве, скамбінуе, паставіць у букет. Марыла стаць фларыстам, але па парадзе бацькі выбрала больш даходную прафесію, стала эканамістам-міжнароднікам. Пазней працавала маркетолагам і дабілася поспеху: у дзіцячым выдавецтве яна так эфектыўна прадавала кнігі за мяжу, што дызайнеры і рэдактары не паспявалі выпускаць новыя серыі.

Свой сакрэт, як зразумець, што табе сапраўды падабаецца, Святлана фармулюе проста: «Калі заходзіш у кнігарню, у які аддзел цябе цягне? Мяне заўсёды — да кніг па фларыстыцы і ландшафтным дызайне. Усё падказвала, чым заняцца».

Свае першыя травы яна збірала, яшчэ калі жылі ў Мінску, разам з дзецьмі на прагулцы, расказваючы ім пра расліны. Паступова ўсё больш выразна разумела: хочацца працаваць з кветкамі і сухацветамі. Рухалася наперад маленькімі крокамі: завяла акаўнт у сацсетках, дарыла букеты сяброўкам. Першыя расліны вырошчвала на пяці сотках на дачы ў бацькоў мужа, а цяпер на ўласным агародзе. Яе кветнікі і сёння выконваюць функцыю фотазоны — нават у верасні там цвіце лаванда.

Назва аграсядзібы доўга не давалася, пакуль не «ўсплыло» слова «піжма». Сонечная, яркая, духмяная кветка. У ёй хавалася і сувязь з дзявочым прозвішчам Святланы — Раманчыкава. Так і з’явіўся «Піжма Дом».

— Чым больш паглыблялася ў філасофію брэнда, тым больш сэнсаў адкрывала ў назве, — прызнаецца гаспадыня аграсядзібы. — У Беларусі піжму раней саджалі каля хат: лічылася, што яна адганяе ўсё дрэннае і беражэ сям’ю ад сварак. Кветка-захавальнік. Нават сухая, піжма гадамі захоўвае колер і водар.

Яшчэ адзін сімвал знайшоўся ў прыродзе піжмы: яе лісце заўсёды паварочваюцца ў адным напрамку. Гэта пакладзена ў аснову ідэі дапамагаць людзям спыніцца, вярнуцца да сябе, навучыцца жыць тут і цяпер. Так нарадзіўся фармат экадзён — прастора цішыні і ўвагі, дзе кожны можа пачуць свой унутраны голас. Святлана спачатку «пражыла» гэта сама — як маці, якая шукала спосаб перазагрузіцца. Прапусціла праз сябе кожную прагулку, кожнае практыкаванне і толькі потым стала дзяліцца гэтым з іншымі.

Экадзень — цэлая філасофія, у якую ўваходзяць прагулка, абед, творчасць у майстэрні і чайная цырымонія на заканчэнне. Тым больш што ў акрузе шмат цудоўных мясцін: недалёка Налібоцкая пушча, сем крыніц, старажытныя могілкі з магілай Вікенція Дуніна-Марцінкевіча і капліцай Жаброўскіх, храм Святой Тройцы 1920 года з абразамі XVIII стагоддзя, дзе можна пачуць бой званоў, а ў канцы прагулкі — драўляны мост цераз раку Іслач.- Пакуль дзяўчаты ідуць па лесе, я паказваю, як правільна дыхаць, як разглядаць павуцінкі і кроплі расы на лістках, адчуваць вецер з закрытымі вачамі, слухаць шум вады, уключаць нават смакавыя рэцэптары — жуючы шыпульку сасны. Мозг адключаецца ад паўсядзённай мітусні, увага пераходзіць на дробныя дэталі, і мысленне змяняецца: ты пачынаеш па-іншаму бачыць тое, што дома здавалася невырашальным, — запэўнівае Святлана.

Надыходзіць момант «ваў»

Пасля дзвюх з палавінай гадзін на паветры, калі нагулялі апетыт, чакае смачны фермерскі абед. У бізнес-праекце ўдзельнічаюць усе, у тым ліку дзеці. Тата Аляксей любіць гатаваць на мангале і як гасцінны гаспадар умее пацешыць людзей. 11-гадовая Аляксандра сервіруе стол: надзявае фартух і белыя пальчаткі, сочыць за зменай страў. 13-гадовы Іван можа прыгатаваць абед цалкам — ад супу-пюрэ да мяса ў духоўцы.

Дзецям, на думку Святланы, пашанцавала: праз аграсядзібу выдатна сацыялізуюцца. Бачаць розных людзей, не баяцца размаўляць, назіраюць, пазнаюць, адкуль грошы бяруцца. І самі іх зарабляюць: збіраюць грыбы і ягады, сушаць, вараць варэнне, якое потым прадаюць на экаднях, ствараюць травяную гарбату. Для іх гэта не проста гульня, а першы вопыт заработку.

Пасля абеду ўдзельнікаў экадзён чакае, паводле слоў Святланы, «вішанка на торце» — творчасць у майстэрні. Калі госці заходзяць туды, настае той самы момант «ваў». Тут у гаспадыні «Піжмы Дома» ў захапленне прыводзіць усё: прадуманая прастора, мноства кветак, водар сухацветаў. Усяго сабрана больш за 145 відаў кветак і траў! Святлана сушыць іх сама, нічога не фарбуе і не стабілізуе — усё ў натуральным стане. Работа з сухацветамі доўжыцца ўвесь сезон, расліны збірае з вясны да восені.

— Мала пасадзіць і вырасціць, трэба сабраць у строга вызначаны момант: на дзень спазніўся — кветкі асыпаюцца і становяцца непрыдатнымі, — дзеліцца вопытам Святлана.

У майстэрні падтрымліваецца асаблівы тэмпературны рэжым, шторы заўсёды завешаны, каб не траплялі прамыя сонечныя прамяні, вокны адчыняюць толькі для праветрывання.

Пад кожны экадзень Святлана рыхтуе свой майстар-клас, напрыклад, па стварэнні кампазіцыі ў кашпо або карціны з сухацветаў, тым больш што яна прафесійны фларыст-дэкаратар. З апошніх яе праектаў — лакацыя «Адчуй» на выставе «Мая Беларусь».

— Гэта больш, чым просты заработак, — прызнаецца гаспадыня аграсядзібы. — Гэта пра больш тонкую місію: запрасіць як маці, у якіх ад вялікай колькасці абавязкаў дома і з дзецьмі ўжо галава ідзе кругам, так і ўсіх жанчын, якія стаміліся ад «дасягальніцтва», бегу па крузе. Яны прыязджаюць сюды і пачынаюць чуць саміх сябе. Я стварыла «Піжму» на стыку гасціннасці, фларыстыкі і падзей. Шматдзетнасць для мяне — не фон, а рэсурс: яна дапамагае праектаваць падзеі так, каб яны былі цёплымі, жывымі і зваротнымі. Таму наш фармат — гэта не проста «домік на прыродзе», а аўтарская экасістэма ўражанняў, дзе знешні свет, сям’я і творчасць працуюць як адно цэлае.

Праект у першую чаргу мяняе чалавека. Збоку ўсё выглядае немагчыма, аднак гэта рэальна. Пяцёра дзяцей, быт, вёска, градкі, праполка... Але менавіта праект выцягваў мяне. Я перазагружалася праз майстар-класы. Пераставала думаць толькі пра цацкі, мыццё, гатаванне. Калі з пяццю дзецьмі змагла расслабіцца, то і ў іншых атрымаецца.

Так і адбываецца. Госці едуць ад Лагашыных іншымі: у пачатку прагулкі яшчэ скаваныя, а ў канцы дня ўсміхаюцца. Потым вяртаюцца і расказваюць свае гісторыі: "Света, ты адным днём усё перавярнула. Усё наша ўспрыманне аб тым, як можна жыць«.Муж і жонка Лагашыны плануюць развіваць аграбізнес далей. Аляксей з усмешкай гаворыць, што з часам будзе праводзіць свае «здаровыя хлапечнікі». Ужо купілі два домікі ў вёсцы, займаюцца іх рэстаўрацыяй. Цяпер «Піжма» працуе як сядзіба дзённага знаходжання, а калі дамы будуць гатовы, з’явяцца начоўкі і шматдзённыя экскурсіі. Святлана распрацоўвае маршрут «Беларускі фіёрд»: знайшла месца ў лесе, дзе рака цячэ паміж дрэў з перападам вышынь, а вясной усё зарастае мохам і вясеннімі кветкамі. Прызнаецца, што ідэй вельмі шмат, і сямейная пара гатова іх рэалізоўваць, тым больш калі дзяржава ў гэтым дапамагае.