У сераду на пляцоўцы Прэзідэнт-Атэля адбылося пасяджэнне Савета па ўстойлівым развіцці. Удзельнікі мерапрыемства абмеркавалі наступствы аварыі, уклад Беларусі і міжнароднай супольнасці ў іх пераадоленне, а таксама сучасныя падыходы да развіцця бяспечнай атамнай энергетыкі. 

«Мы прымаем усе магчымыя меры для забеспячэння годных умоў жыцця для пацярпелых»

Адкрываючы пасяджэнне, нацыянальны каардынатар па дасягненні Мэт устойлівага развіцця, міністр фінансаў Уладзіслаў Татарыновіч адзначыў, што аварыя на Чарнобыльскай АЭС мела буйнамаштабныя эканамічныя, сацыяльна-псіхалагічныя наступствы, закранула не толькі нашу краіну, але і многія еўрапейскія дзяржавы. «Аднак так атрымалася, што менавіта наша краіна найбольш пацярпела з усіх краін. Аварыя закранула 56 раёнаў рэспублікі, 3600 населеных пунктаў», — канкрэтызаваў Уладзіслаў Татарыновіч.

Прэзідэнт Беларусі 25 красавіка 2025 года ў ходзе разгляду даклада аб развіцці раёнаў Гомельскай вобласці, пацярпелых ад аварыі на Чарнобыльскай АЭС, адзначыў: «Мы нямала зрабілі, ішлі на непапулярныя крокі — не раздавалі па рублю, як гэта было прынята, а канцэнтраваліся на тых праектах, якія патрэбны былі для людзей: жыллё, чыстая вада, каналізацыя, водаадвядзенне, газіфікацыя і гэтак далей. І гэты час паказаў, што мы дзейнічалі абсалютна дакладна і правільна», — прывёў словы беларускага лідара Уладзіслаў Татарыновіч. 

Міністр фінансаў падкрэсліў, што Беларусь ніколі не імкнулася перакласці адказнасць за аднаўленне пацярпелых рэгіёнаў на каго-небудзь іншага. «Мы прымаем усе магчымыя меры па забеспячэнні годных умоў жыцця для пацярпелых, абароны іх здароўя і стварэння ўмоў для ўстойлівага і бяспечнага развіцця тэрыторый, закранутых аварыяй. Наша мэта заключаецца не толькі ў аднаўленні гэтых тэрыторый, але і ў забеспячэнні іх далейшага ўстойлівага развіцця», — акцэнтаваў Уладзіслаў Татарыновіч. 

«Чарнобыльская тэма асабліва сёння з’яўляецца добрым стрымліваючым урокам з мінулага ва ўмовах канфлікту»

Роўна 40 гадоў аддзяляюць нас ад агню, які падзяліў гісторыю на да і пасля, змяніўшы назаўжды жыццё мільёнаў людзей у Беларусі і не толькі, заявіў міністр замежных спраў Максім Рыжанкоў. «26 красавіка 1986 года адбылася аварыя на Чарнобыльскай АЭС, якая стала самай буйной тэхнагеннай катастрофай у гісторыі чалавецтва і застаецца такой да гэтага часу, — нагадаў ён. — Для Беларусі, якая прыняла на сябе асноўны ўдар той аварыі, гэта не проста параграф у падручніку гісторыі. Забруджванне радыяцыяй ахапіла чвэрць тэрыторыі Беларусі, у той час як для Украіны гэты паказчык склаў каля 6-7 %, для Расіі — 1,5 %. У выніку аварыі на АЭС Беларусь, на жаль, назаўжды страціла некаторыя свае рэзервы з пункту гледжання гаспадарчага абароту. Там жыццё чалавека ўжо, напэўна, ніколі не будзе магчымым, ці, прынамсі, у найбліжэйшай будучыні дакладна».

Чатыры дзесяцігоддзі таму амаль 2,5 мільёна нашых грамадзян апынуліся пад ударамі нябачнага ворага. «Гэта была другая наймацнейшая па сваім уздзеянні на эканоміку і лёсы людзей аварыя. У сувязі з гэтым цалкам лагічна, што мы ўзялі на сябе ролю вымушанага лідарства па тэме ліквідацыі наступстваў на ЧАЭС. Нам давялося выдаткоўваць больш сваіх рэсурсаў, чым іншым пацярпелым дзяржавам для мінімізацыі наступстваў аварыі», — канстатаваў Максім Рыжанкоў. 

Уклад Беларусі ў ліквідацыю наступстваў аварыі на ЧАЭС, бясспрэчна, значны. «За 40 гадоў мы прайшлі доўгі шлях ад краіны-рэцыпіента гуманітарнай дапамогі да паўнапраўнага партнёра і нават краіны-эксперта, якая мае вопыт пераадолення наступстваў самай маштабнай тэхнагеннай катастрофы ў гісторыі чалавецтва, — звярнуў увагу Максім Рыжанкоў. — На жаль, рэха Чарнобыля будзе гучаць яшчэ многія стагоддзі. Беларусь захавала сусветную памяць, але пры гэтым мы ператварылі Чарнобыль з радыеактыўнага пылу ў жывы ўрок».
Чарнобыльская тэма, паводле слоў кіраўніка МЗС, асабліва сёння з’яўляецца добрым стрымліваючым урокам з мінулага ва ўмовах канфлікту. Максім Рыжанкоў заклікаў замежных партнёраў устрымацца ад палітызацыі чарнобыльскай тэмы і адзначыў значныя поспехі беларускіх спецыялістаў у вырашэнні экалагічных праблем, развіцці інфраструктуры, будаўніцтве жылля, медыцынскай рэабілітацыі і стварэнні ўмоў для камфортнага пражывання на тэрыторыях, пацярпелых ад аварыі на ЧАЭС. У першую чаргу такія вынікі сталі магчымыя дзякуючы паслядоўнай палітыцы па адраджэнні закранутых рэгіёнаў і асабістаму кантролю за рэалізацыяй дзяржаўных праграм з боку Прэзідэнта. «Іншай зямлі ў беларусаў няма, — падкрэсліў кіраўнік ведамства. — І мы абавязаны захаваць яе для будучых пакаленняў — нашу зямлю, на якой жывуць нашы народы». 

«Прэзідэнтам нашай краіны ставілася прынцыповая задача, што Беларуская атамная электрастанцыя павінна быць самай бяспечнай»

Міністр энергетыкі Дзяніс Мароз у сваім выступленні падкрэсліў, што тэхнагенная катастрофа аказала вялікі ўплыў і на развіццё айчыннай энергетыкі. «Ні для каго не сакрэт, што з 1986 года БССР увесь час разглядала магчымасць узвядзення атамнай станцыі на яе тэрыторыі. І ўжо быў распрацаваны і рэалізоўваўся асобны праект па будаўніцтве атамнай станцыі ў Рудзенску. Аднак у 1988 годзе гэты праект быў перапрафіляваны. У выніку — сёння на гэтым аб’екце эксплуатуецца газавая цеплаэлектрацэнтраль. Тым не менш, нягледзячы на гэту аварыю і яе наступствы, — мы пастаянна вярталіся да аналізу магчымасці прымянення атамных тэхналогій у энергетыцы краіны, — паведаміў кіраўнік ведамства. — У першую чаргу гэта было звязана з тым, што энергетычнымі рэсурсамі наша краіна не вельмі багатая. Да нядаўняга часу 95 % усёй электрычнай і цеплавой энергіі, што выпрацоўваецца ў Беларусі, выраблялася на прыродным газе, які пастаўляўся з-за мяжы».

У выніку дэталёвага аналізу на працягу досыць доўгага часу спецыялісты шукалі механізмы і спосабы, якім чынам развіваць атамную энергетыку ў нашых краях. «Вынікам гэтых даследаванняў было прынята рашэнне на ўзроўні кіраўніка дзяржавы ў 2008 годзе аб тым, што нам неабходна рэалізаваць атамную электрастанцыю ў горадзе Астраўцы. Вядома, Прэзідэнтам нашай краіны ставілася прынцыповая задача — Беларуская атамная электрастанцыя павінна быць самай бяспечнай. У выніку ў 2023 годзе была ўведзена ў эксплуатацыю БелАЭС агульнай устаноўленай магутнасцю 2340 мегават», — нагадаў Дзяніс Мароз.

Беларуская АЭС, паводле яго слоў, аказала істотны ўплыў на энергетыку нашай краіны: «З’яўленне гэтай крыніцы кардынальна змяніла структуру энергетычнага балансу. Сёння 40 % усёй электрычнай энергіі, што спажываецца ў краіне, вырабляецца на атамнай электрастанцыі. Гэта значна ўплывае і на скарачэнне аб’ёмаў спажывання прыроднага газу нашай краінай, на скарачэнне аб’ёмаў выкідаў парніковых газаў у атмасферу, уносячы свой уклад такім чынам у зялёны парадак дня ў свеце». 

Акрамя таго, будаўніцтва атамнай электрастанцыі паўплывала і на энергетычную індустрыю. «Для таго, каб пабудаваць атамную электрастанцыю, увесці яе ў эксплуатацыю, неабходна было правесці мадэрнізацыю больш чым 1700 кіламетраў высакавольтных сетак, — патлумачыў міністр энергетыкі. — Гэта дазволіла зрабіць так, што электрычная энергія з атамнай электрастанцыі пастаўляецца ў кожны пункт нашай краіны і ёсць магчымасць даставіць яе. З’яўленне магутнай, надзейнай і бяспечнай крыніцы энергіі ў нашай краіне паўплывала і на сумежныя галіны — прамысловасць, будаўніцтва, навуку і медыцыну». 

Сёння сумесна з «Расатамам» прапрацоўваецца пытанне будаўніцтва яшчэ аднаго атамнага блока магутнасцю 1170 мегават на пляцоўцы Беларускай атамнай станцыі, а таксама прапрацоўваецца пытанне будаўніцтва яшчэ адной атамнай станцыі на тэрыторыі Беларусі. «Рэспубліка Беларусь як краіна, якая найбольш пацярпела ад чарнобыльскай аварыі, зрабіла для сябе ўсе прынцыповыя высновы і аддае сабе справаздачу, што дапусціць паўтарэнне падобнай катастрофы ні ў якім разе немагчыма і прыкладае ўсе намаганні, каб забяспечыць бяспечную і надзейную эксплуатацыю атамных аб’ектаў на нашай тэрыторыі», — рэзюмаваў Дзяніс Мароз.

«Разумець рызыкі і зніжаць іх перш, чым яны перарастуць у бедствы»

Чарнобыльская катастрофа па-ранейшаму служыць суровым напамінам пра тое, наколькі важна інвеставаць у прадухіленне бедстваў, заявіў спецыяльны прадстаўнік Генеральнага сакратара ААН па пытаннях зніжэння рызыкі бедстваў, кіраўнік Упраўлення Арганізацыі Аб’яднаных Нацый па зніжэнні рызыкі бедстваў Камал Кішор. «Калі не прымаць меры па ліквідацыі тэхналагічных і прамысловых рызык, гэта можа прывесці да сур’ёзных і доўгатэрміновых наступстваў для здароўя, нанясення шкоды навакольнаму асяроддзю, страты сродкаў да існавання, а таксама да глыбокіх сацыяльна-эканамічных наступстваў, — адзначыў ён. — Урок відавочны: неабходна разумець рызыкі і зніжаць іх перш, чым яны перарастуць у бедствы. Менавіта ў гэтым і заключаецца мэта Сендайскай рамачнай праграмы па зніжэнні рызыкі бедстваў, накіраванай на скарачэнне глабальных страт ад бедстваў да 2030 года. Для гэтага нам неабходна ажыццявіць абавязацельствы ў жыццё і паскорыць іх рэалізацыю. І Беларусь дамаглася значнага прагрэсу ў гэтым кірунку, у тым ліку за кошт удасканалення заканадаўчай і інстытуцыйнай базы».

Камал Кішор вылучыў тры асноўныя кірункі ў дачыненні да далейшых дзеянняў. Па-першае, неабходна працягваць умацоўваць усе аспекты кіравання рызыкамі бедстваў. Па-другое, — інвеставаць ва ўмацаванне ўстойлівасці. Памятныя мерапрыемствы, прысвечаныя Чарнобылю, нагадваюць пра тое, што цана катастроф выходзіць далёка за рамкі непасрэдных наступстваў і ўключае ў сябе доўгатэрміновыя эфекты, якія могуць доўжыцца дзесяцігоддзямі. Па-трэцяе, варта пашырыць сістэму ранняга папярэджання і інфармавання для ўсеагульнага ахопу. Калі пагроза становіцца немінучай, своечасовае ранняе папярэджанне можа выратаваць чалавечыя жыцці і забяспечыць сродкі да існавання. 

Мірны атам павінен заўсёды знаходзіцца пад самым пільным кантролем

Першы намеснік Генеральнага сакратара Садружнасці Незалежных Дзяржаў Ігар Петрышэнка падкрэсліў, што рэалізаваны за мінулы 40-гадовы перыяд комплекс мер сапраўды дазволіў у цэлым справіцца з наступствамі гэтай страшнай тэхнагеннай катастрофы. Аднак горкі вопыт, які выпаў на долю Беларусі, — гэта строгі напамін для ўсіх аб тым, што мірны атам павінен заўсёды знаходзіцца пад самым пільным кантролем, быць надзейна абаронены ад праяў халатнасці, некампетэнтнасці і, горш за тое, — экстрэмізму і палітычнага авантурызму. 

«Тэма чарнобыльскай аварыі і пераадолення яе наступстваў знаходзіцца ў цэнтры ўвагі вышэйшых органаў СНД практычна з моманту ўтварэння арганізацыі, — паведаміў Ігар Петрышэнка. — Ужо ў пачатку 1992 года былі прыняты першыя дакументы СНД, накіраваныя на аб’яднанне і каардынацыю намаганняў па мінімізацыі і пераадоленні наступстваў аварыі на Чарнобыльскай АЭС. 22 студзеня 1993 года ў Мінску было падпісана пагадненне аб узаемадзеянні ў галіне папярэджання і ліквідацыі наступстваў надзвычайных сітуацый прыроднага і тэхнагеннага характару. У верасні 1994 года на ўзроўні міжурадавага пагаднення былі замацаваны базавыя прынцыпы і падыходы да аказання персанальнай абароны і аховы здароўя грамадзян, якія падвергліся ўздзеянню радыяцыі». 

Мэтанакіраваная работа ў гэтым кірунку, у тым ліку з улікам новых рэалій і выклікаў, вялася СНД і ў далейшым. Толькі за некалькі папярэдніх гадоў заключаны пагадненні аб узаемадзеянні па забеспячэнні гатоўнасці на выпадак ядзернай аварыі пры ўзнікненні радыяцыйнай аварыйнай сітуацыі, аб абмене данымі маніторынгу радыяцыйнай абстаноўкі і шэраг іншых. Адпаведныя практычныя мерапрыемствы знайшлі сваё адлюстраванне ў прынятых у рамках СНД праграмах супрацоўніцтва ў галіне выкарыстання атамнай энергіі ў мірных мэтах на перыяд да 2030 года. 

Ігар Петрышэнка таксама адзначыў наяўнасць адладжанага міжкраінавага ўзаемадзеяння па абмене інфармацыі, падрыхтоўцы спецыялістаў па радыяцыйнай бяспецы і сумежных галінах, а таксама звязуючую і каардынуючую ролю дзейнага ў рамках СНД профільнага Міждзяржаўнага савета па надзвычайных сітуацыях прыроднага і тэхнагеннага характару. 

«Сёння пашырэнне міжнароднага супрацоўніцтва ў атамнай галіне і забеспячэнне радыяцыйнай бяспекі з’яўляецца патрабаваннем часу, — акцэнтаваў Ігар Петрышэнка. — Гэта датычыцца не толькі прамысловых праектаў і вытворчых працэсаў, але і пытанняў экалогіі, устойлівага развіцця тэрыторый у цэлым. Выніковасць гэтай работы будзе наўпрост залежаць ад паспяховасці вырашэння задач па трох найважнейшых кірунках: бяспечным абыходжанні з радыеактыўнымі адходамі і адпрацаваным ядзерным палівам, вывадзе з эксплуатацыі радыяцыйна небяспечных аб’ектаў, якія адслужылі свой тэрмін, а таксама рэабілітацыі забруджаных тэрыторый і іх вяртання ў гаспадарчы абарот».

«Атамная станцыя разам з сабой прынесла абсалютна іншы ўзровень жыцця»

Генеральны дырэктар Беларускай АЭС Сяргей Бабовіч падрабязна расказаў аб тэхнічных характарыстыках станцыі. Паводле яго слоў, сёння на БелАЭС працуе 2,7 тысячы чалавек, з іх больш за 600 чалавек — маладыя спецыялісты. «Гэтая моладзь жыве ў новых дамах, кватэрах... І вырашэнне жыллёвага пытання перад уводам у эксплуатацыю АЭС дазваляе нам сёння спакойна прымаць маладых спецыялістаў з лепшых ВНУ краіны», — паведаміў ён.

З’яўленне АЭС, паводле слоў гендырэктара, надало новы імпульс развіццю горада. «Да ўвядзення АЭС насельніцтва Астраўца складала крыху больш за 8 тысяч чалавек. Сёння ў горадзе пражывае 15 тысяч чалавек. Умовы, якія стварыла дзяржава для нас, у сусветнай практыцы ўнікальныя. Атамная станцыя разам з сабой прынесла абсалютна іншы ўзровень жыцця, — канстатаваў Сяргей Бабовіч. — Мы выдатна разумеем важнасць АЭС у эканоміцы, а таксама адказнасць за захаванне бяспекі краіны». 

«За апошнія дзесяцігоддзі супрацоўніцтва паміж МАГАТЭ і Беларуссю ператварылася ў паслядоўную дзейнасць, якая прынесла рэальныя вынікі»

Генеральны дырэктар Міжнароднага агенцтва па атамнай энергіі — МАГАТЭ Рафаэль Марыяна Гросі адзначыў, што 40 гадоў з дня чарнобыльскай аварыі — гэта момант, каб асэнсаваць тое, што адбылося, і зноў пацвердзіць прыхільнасць да ядзернай бяспекі. «Мы павінны зрабіць усё, каб падобнае ніколі не паўтарылася, — падкрэсліў ён. — Гэта таксама час, каб успомніць тых, хто пацярпеў, і тых, хто адгукнуўся ў дні і гады пасля аварыі». 

З самага пачатку МАГАТЭ стаяла з людзьмі, найбольш пацярпелымі ад наступстваў, і ўдзельнічала ў працяглым працэсе аднаўлення. «За апошнія дзесяцігоддзі супрацоўніцтва паміж МАГАТЭ і Беларуссю ператварылася ў паслядоўную дзейнасць, якая прынесла рэальныя вынікі, уключаючы ўмацаванне патэнцыялу радыяцыйнага маніторынгу, а таксама работы па аднаўленні і рэабілітацыі. Мы палепшылі паслугі прамянёвай тэрапіі, а таксама падтрымалі лясное кіраванне і ацэнку трансуранавых элементаў, — канкрэтызаваў гендырэктар МАГАТЭ. — На аснове міжнародных стандартаў бяспекі былі гарманізаваныя падыходы да радыяцыйнай абароны, а супольнасці атрымалі веды і інструменты для аднаўлення». 

У 2003 годзе МАГАТЭ стварыла Чарнобыльскі форум у супрацоўніцтве з іншымі міжнароднымі арганізацыямі і ўрадамі Беларусі, Расіі і Украіны для вырашэння задач па аднаўленні і для строгіх радыелагічных ацэнак пацярпелых раёнаў. «Гледзячы ў будучыню, мы захоўваем поўную прыхільнасць да падтрымкі бягучых намаганняў па меры таго, як пацярпелыя тэрыторыі працягваюць пераход да поўнага аднаўлення. І мы будзем адыгрываць ключавую ролю ў падтрымцы ядзернай бяспекі як у мірны час, так і падчас вайны. Памяць пра тое, што адбылося ў Чарнобылі 40 гадоў таму, і міжнароднае супрацоўніцтва, якое ўзнікла з яго попелу, будуць служыць нам арыенцірам на найбліжэйшыя 40 гадоў», — рэзюмаваў Рафаэль Марыяна Гросі.

Як адзначыла намеснік міністра аховы здароўя — галоўны дзяржаўны санітарны ўрач Рэспублікі Беларусь Святлана Нячай, прыярытэтнае значэнне ў медыцыне пасля аварыі аддавалася пытанням удасканалення арганізацыі медыцынскай дапамогі, забеспячэння клініка-эпідэміялагічнага назірання за станам здароўя насельніцтва, якое пражывае ў зоне радыяцыйнай рызыкі. «Сёння мы можам гаварыць аб тым, што рызыка раку шчытападобнай залозы знізілася да папуляцыйнага ўзроўню сярод усіх кантынгентаў пацярпелага насельніцтва. А сярод дзяцей захворванне знізілася практычна да чарнобыльскіх значэнняў, — паведаміла яна. — Іншым чаканым неспрыяльным наступствам чарнобыльскай аварыі было нарастанне лейкозу. Сёння яго рызыка знізілася да папуляцыйнага ўзроўню. Для іншых злаякасных новаўтварэнняў павышэнне радыяцыйнай рызыкі не ўстаноўлена». 

Спецыяльная дыспансерызацыя, якой ахапілі практычна ўсё дарослае і дзіцячае насельніцтва, дазволіла стабілізаваць і агульную, і першасную захваральнасць нашага насельніцтва, паказчыкі інвалідызацыі пацярпелага насельніцтва на сярэднерэспубліканскім узроўні. І гэта вельмі вялікае дасягненне нашай аховы здароўя. Акрамя таго, асаблівая ўвага нададзена пытанням здароўя дзіцячага насельніцтва. У 2025 годзе ўдзельная вага дзяцей, якія прайшлі аздараўленне і санаторна-курортнае лячэнне, сярод маючых патрэбу катэгорый, склала 99,6 %. 

«Для аказання поўнага спектра першаснай спецыялізаванай высокатэхналагічнай медыцынскай дапамогі даступнай як гарадскому, так і сельскаму насельніцтву, у краіне працуюць 16 міжраённых цэнтраў. У цэлым мерапрыемствы па ўдасканаленні эфектыўнасці функцыянавання сістэмы аховы здароўя, якія праводзяцца на дзяржаўным узроўні, адпавядаюць тым задачам, якія рэгулююцца Мэтамі ўстойлівага развіцця. Па даных Нацыянальнай платформы, гэта значэнне ўжо дасягнула 87 %», — акцэнтавала Святлана Нячай.

Акрамя таго, асаблівая ўвага надаецца бяспецы прадуктаў харчавання і пітной вады. Зараз сістэма радыяцыйна-гігіенічнага маніторынгу ахоплівае як перапрацоўчыя прадпрыемствы, так і асабістыя падсобныя гаспадаркі. Штогод праводзіцца дзясяткі тысяч даследаванняў харчовай сыравіны і прадуктаў на ўтрыманне розных нуклідаў цэзію і стронцыю. 

«Развіццё мае значэнне толькі ў тым выпадку, калі гэта развіццё будзе адчувальна мяняць жыццё людзей»

У Беларусі дзякуючы сумесным намаганням па пытаннях чарнобыльскага парадку дня перайшлі ад рэагавання да забеспячэння ўстойлівага развіцця пацярпелых рэгіёнаў, адзначыў пастаянны каардынатар ААН у Рэспубліцы Беларусь Расул Багіраў. «За 40 гадоў праведзена вялікая работа. Работа многіх: урада і няўрадавых арганізацый, міжнароднай супольнасці, — падкрэсліў ён. — Сёння мы змаглі перайсці ад рэагавання да развіцця. Краінавая каманда ААН застаецца надзейным партнёрам для гэтых рэгіёнаў». 

Гаворачы пра 40-годдзе з дня аварыі на Чарнобыльскай АЭС, Расул Багіраў адзначыў, што гэта дата прымушае задумацца, успомніць і ўшанаваць памяць герояў-ліквідатараў і, напэўна, яшчэ больш згуртавацца вакол Мэт устойлівага развіцця. Працягваючы тэму гістарычнай памяці, ён выказаў упэўненасць, што ўрокі мінулага не маюць тэрміну даўнасці і не павінны быць забытыя.

Праграма развіцця ААН рэалізавала больш за 200 ініцыятыў у пацярпелых ад аварыі на Чарнобыльскай АЭС тэрыторыях Беларусі, заявіла пастаянны прадстаўнік Праграмы развіцця ААН у Беларусі Лю Жэнфэй. Паводле яе слоў, падыход да работы за дзесяцігоддзі істотна змяніўся — ад ліквідацыі наступстваў надзвычайнай сітуацыі да ўстойлівага развіцця рэгіёнаў. Сярод ключавых кірункаў — аднаўленне экасістэм, зніжэнне экалагічных рызык, падтрымка занятасці, у тым ліку людзей з інваліднасцю, а таксама развіццё сістэмы аховы здароўя.

«Толькі за 2024-2025 гады мы рэалізавалі 15 ініцыятыў. Натуральна, гэта работа не была б паспяховай без супрацоўніцтва з дзяржаўнымі органамі, іншымі партнёрамі, якія з’яўляюцца донарамі гэтага працэсу. У прыватнасці, апошнім часам мы наладзілі новае партнёрства з Кітайскай Народнай Рэспублікай», — адзначыла Лю Жэнфэй. Адным з новых праектаў стане стварэнне міжраённага цэнтра высокатэхналагічнай медыцынскай дапамогі на базе Мазырскай цэнтральнай паліклінікі.

Лю Жэнфэй звярнула ўвагу, што работа пачыналася з рэагавання на крызісную надзвычайную сітуацыю, але з цягам часу становішча змянялася, і ад пытанняў рэагавання перайшлі да пытанняў забеспячэння ўстойлівага развіцця гэтых рэгіёнаў. Цяпер, паводле яе слоў, работа вядзецца па шэрагу кірункаў, уключаючы пытанні аховы здароўя, навакольнага асяроддзя, сацыяльнай сферы. «Асноўны пасыл заключаецца ў тым, што развіццё мае значэнне толькі ў тым выпадку, калі гэта развіццё будзе адчувальна мяняць жыццё людзей», — рэзюмавала Лю Жэнфэй.

Гаворачы аб трагедыі, Надзвычайны і Паўнамоцны Пасол Кітая ў Беларусі Чжан Вэньчуань адзначыў: «Гэтая гісторыя дае нам не толькі памяць, але і важны ўрок: усе краіны павінны прымаць меры, каб пазбегнуць паўтарэння падобных сітуацый. Мы бачым, якія намаганні Беларусь робіць на працягу 40 гадоў». Ён падкрэсліў, што Кітай на працягу дзесяцігоддзяў аказвае падтрымку ў ліквідацыі наступстваў аварыі і працягвае ўдзельнічаць у міжнародных ініцыятывах.

«Работы, накіраваныя на забеспячэнне адраджэння ўстойлівага сацыяльна-эканамічнага развіцця пацярпелых рэгіёнаў, будуць прадоўжаны на сістэмнай аснове»

Падводзячы вынікі пасяджэння, нацыянальны каардынатар па дасягненні Мэт устойлівага развіцця, міністр фінансаў Уладзіслаў Татарыновіч адзначыў: «Чым далей чарнобыльскія падзеі, тым больш прыкметныя перамены ў вонкавым абліччы гарадоў, вёсак, жыцці людзей. Па меры станоўчай змены дзякуючы комплексу мер, якія рэалізуюцца на ўзроўні дзяржавы, ажыццяўляецца сацыяльна-эканамічная, радыяцыйна-экалагічная рэабілітацыя забруджаных тэрыторый, вяртанне іх да паўнавартаснага жыцця. Работы, накіраваныя на забеспячэнне адраджэння ўстойлівага сацыяльна-эканамічнага развіцця пацярпелых рэгіёнаў, будуць прадоўжаны на сістэмнай аснове».

Чарнобыльская аварыя, паводле яго слоў, стала важным напамінкам аб неабходнасці асцярожнасці ў рабоце атамных электрастанцый па ўсім свеце. «Менавіта дзякуючы гэтаму сумнага вопыту Беларуская атамная электрастанцыя зараз абсталявана шматузроўневай сістэмай бяспекі, аб чым мы сёння былі праінфармаваныя кіраўніком БелАЭС», — дадаў Уладзіслаў Татарыновіч. 

Ён анансаваў, што наступнае пасяджэнне Савета па ўстойлівым развіцці адбудзецца ў маі і будзе прымеркавана да Міжнароднага дня сям’і з нагоды Года беларускай жанчыны. 

Данііл ХМЯЛЬНІЦКІ
Фота БелТА