Старшыня праўлення Нацыянальнага банка і кіраўнік рабочай групы па дапрацоўцы праекта праграмы сацыяльна-эканамічнага развіцця да 2030 года Раман Галоўчанка расказаў у эфіры тэлеканала «Беларусь 1» аб ключавых прыярытэтах праграмы сацэканамразвіцця да 2030 года, паведамляе БелТА.
«Адна з самых складаных задач у любым прагназаванні — зрабіць так, каб праграма была вертыкалізавана, або, як кажуць, каскадзіраваная, каб верхнеўзроўневыя прыярытэты раскрываліся праз задачы, мэты і механізмы іх рэалізацыі і завяршаліся сістэмай ацэнкі дасяжнасці таго ці іншага параметру. Тут на першае месца мы ўсё-ткі ставім чалавека. Гэта, па-першае, паляпшэнне дэмаграфічнай сітуацыі, якая з’яўляецца сур’ёзным выклікам для эканомікі. Другі напрамак — развіццё чалавечага патэнцыялу», — адзначыў Раман Галоўчанка.
Дэмаграфічны блок звязаны са здароўем насельніцтва, нараджальнасцю, планаваннем. «Падтрымка сем’яў з дзецьмі, на наш погляд, павінна адыгрываць ключавую ролю. Таму што галоўная наша каштоўнасць — гэта працоўныя рэсурсы. Пералом існуючых негатыўных дэмаграфічных тэндэнцый, на наш погляд, павінен стаць адной з ключавых задач», — падкрэсліў кіраўнік Нацбанка.
Свет вакол вельмі хутка мяняецца, і новыя тэхналогіі з’яўляюцца вельмі хутка, звярнуў увагу ён. «Узяць той жа самы штучны інтэлект, наколькі хутка ён развіваецца і наколькі хуткімі тэмпамі развіваецца лічбавая эканоміка і яе ўклад у агульнаэканамічнае развіццё. Усё гэта немагчыма рабіць без падрыхтоўкі чалавека не толькі да жыцця, але і да працы ў гэтым свеце. Таму фокус на практыка-арыентаваную адукацыю, павышэнне прафесійнай кампаненты ў адукацыі таксама вельмі важнае. Пра гэта гаварылі многія члены рабочай групы. Мадэрнізацыя нашай сістэмы адукацыі таксама закладзена ў праграме», — падзяліўся Раман Галоўчанка.
Кіраўнік рабочай групы падкрэсліў, што нікуды не адысці ад павышэння канкурэнтаздольнасці і ўзроўню тэхналагічнасці нашай эканомікі. «Я бачу ключавым прыярытэтам рост затрат на навуку і распрацоўкі. На жаль, пакуль мы яшчэ не дасягнулі аптымальнага ўзроўню, і тут размова не толькі аб бюджэтных інвестыцыях у навуку, тут размова аб вырошчванні, узрошчванні інавацыйна актыўных прадпрыемстваў. Гэта значыць тых, якія непасрэдна на вытворчасці робяць інавацыі, укараняюць іх у вытворчасць і атрымліваюць дабаўленую вартасць, — сказаў ён. — Дзяржава павінна не проста паставіць такія задачы, але і павінна зрабіць прывабнай саму мадэль такой працы і стварыць неабходныя стымулы».
Старшыня праўлення Нацыянальнага банка расказаў, ці зменіцца стаўка рэфінансавання сёлета.
Узровень стаўкі рэфінансавання ў 9,75 працэнта з’яўляецца аптымальным для нашай краіны, лічыць Раман Галоўчанка. «Стаўка — адзін з ключавых інструментаў кіравання грашова-крэдытнай палітыкай. Усе цэнтральныя банкі выкарыстоўваюць гэты інструмент, калі з’яўляюцца тыя ці іншыя негатыўныя тэндэнцыі. Але на сённяшні момант мы не бачым тых прычын, па якіх варта было б сур’ёзна думаць аб павелічэнні стаўкі. Я падкрэсліваю: гэта цяпер», — адзначыў ён.
Стаўка рэфінансавання найперш выкарыстоўваецца для таго, каб уплываць на інфляцыйныя працэсы. «Але на сённяшні дзень, нават бачачы, што інфляцыя крыху перавышае мэтавы парог, мы аб’ектыўна разумеем, што ўклад менавіта манетарнага кампанента ў гэта невысокі. Таму цяпер нейкія рэзкія рухі ажыццяўляць адносна стаўкі спецыялісты Нацыянальнага банка не бачаць неабходнасці. Рашэнне прымаецца калегіяльна і на аснове сур’ёзнага папярэдняга аналізу на ўзроўні экспертаў, — звярнуў увагу кіраўнік Нацбанка. — У прынцыпе, я лічу, што спрэд у 2-3% паміж узроўнем інфляцыі і стаўкай з’яўляецца аптымальным, такі ў нас ёсць на сённяшні дзень. Прычын для таго, каб задзейнічаць гэты інструмент, мы не бачым».
У Нацбанка ёсць вялікая колькасць іншых інструментаў, якія можна выкарыстоўваць для кіравання тымі ці іншымі пытаннямі грашова-крэдытнай палітыкі, не задзейнічаючы рычаг у выглядзе стаўкі рэфінансавання, рэзюмаваў Раман Галоўчанка.