5 і 6 верасня Цэнтральны батанічны сад НАН Беларусі стане галоўнай навукова-забаўляльнай пляцоўкай краіны. Фестываль навукі, які праводзіцца ў восьмы раз і ўпершыню ў двухдзённым фармаце, абяцае быць самым маштабным і разнастайным.
У Акадэміі навук расказалі, чаго чакаць ад мерапрыемства, што цікавага можна ўбачыць і чым арганізатары будуць здзіўляць гасцей.
Маштабна і відовішчна
Унікальны фестываль навукі ў Мінску праводзіцца ўжо ў восьмы раз, і заўсёды маштабна і відовішчна. Кожны год яго праграма не паўтараецца, што робіць мерапрыемства па-сапраўднаму чаканым для тых, хто цікавіцца навукай, — ад школьнікаў да дарослых. Арганізатары падрыхтавалі пляцоўкі, якія ахопліваюць самыя розныя галіны: касмічныя тэхналогіі, медыцыну, новыя матэрыялы, гуманітарныя навукі, харчаванне, экалогію, інжынерыю і робататэхніку.
Старшыня Прэзідыума НАН Беларусі Уладзімір КАРАНІК падкрэсліў, што галоўная мэта фестывалю — папулярызацыя навукі.
«Мы вельмі спадзяёмся, што сярод тысяч юных беларусаў у кагосьці, хто ўбачыць розныя эксперыменты, розныя яркія праявы падзей і з’яў, загарацца вочы і ўзнікне жаданне стаць адным з даследчыкаў», — сказаў ён.
Навінкі — ад дронаў да «Смаку навукі»
Сёлета арганізатары падрыхтавалі шмат навацый для наведвальнікаў любых узростаў. Інтэрактыўных пляцовак стане больш.
На пляцоўцы «Інтэлектуальная тэхналогія» будзе магчымасць паспрабаваць сябе ў ролі аператара дрона, паўдзельнічаць у кіраванні наземнымі робатамі, у спаборніцтвах па дронавым футболе.
Як адзначылі арганізатары, на гэтай пляцоўцы можна будзе паглядзець на сапраўдны аэрастат.
На пляцоўцы «Космас» гасцей фестывалю чакае сустрэча з расійскім касманаўтам Алегам Арцем’евым, на пляцоўцы «АТОМТЕАМ» ад Інжынірынгавага дывізіёна Дзяржкарпарацыі «Росатам» пройдзе сустрэча з фізікам і папулярызатарам навукі Уладзімірам Сурдзіным, вынаходнікам Андрэем Бахмецьевым. Пройдуць круглыя сталы з удзелам вучоных і прадстаўнікоў розных індустрый.
Асобную ўвагу арганізатары надалі пляцоўцы «Смак навукі». Там можна будзе пачуць пра альтэрнатыўныя бялкі і пакаштаваць іх на смак, паслухаць лекцыі аб правільным і збалансаваным харчаванні, каб пазбегнуць праблем з бялковай недастатковасцю.
Упершыню на фестывалі з’явіцца вячэрняе шоу, якое пакажа сувязь навукі і мастацтва.
«Гэта дастаткова цікавае, яркае, відовішчнае мерапрыемства, — заўважыў Уладзімір Каранік. — Я думаю, што ў гэтым годзе вельмі доўга можна пералічваць новыя актыўнасці. Ніхто не застанецца абыякавым з тых, хто наведае гэты фестываль».
Моладзь, робаты і ракетабудаванне
У падрыхтоўцы і правядзенні фестывалю задзейнічаны дзве з паловай тысячы даследчыкаў, з якіх дзве тысячы — маладыя навукоўцы. Менавіта яны ўзялі на сябе асноўную арганізацыю мерапрыемства.
На фестывалі будзе прадстаўлена тэма ракетабудавання, што можа стаць натхненнем для будучых «каралёвых» і «цыялкоўскіх». Сярод актыўнасцяў — адборачныя спаборніцтвы па робататэхніцы, дзе можна будзе запраграмаваць робата, каб ён у рэжыме аўтапілота праехаў па віртуальным горадзе з захаваннем усіх правілаў.
«Мы зараз актыўна, адказваючы на выклікі часу, інвестуем у нарошчванне матэрыяльна-тэхнічнай базы, бо які б ні быў спецыяліст па моўных мадэлях, калі яго вылічальная магутнасць не дазваляе развіваць гэты кірунак, то многія яго напрацоўкі могуць застацца нерэалізаванымі», — адзначыў Уладзімір Каранік.
Што пакажуць з навуковых распрацовак?
На пытанне пра канкрэтныя распрацоўкі, па словах старшыні Прэзідыума НАН, Інстытут мяса-малочнай прамысловасці забяспечвае неабходным наборам заквасак нашу малакаперапрацоўку. Пры набыцці ёгурту, некаторых гатункаў сыроў неабходна разумець, што там выкарыстаны ў тым ліку распрацоўкі Акадэміі навук.
Летась наведвальнікаў частавалі цукеркамі з бульбы — і мала хто здагадаўся, што ў аснове ляжыць менавіта другі хлеб. Сёлета, як заяўляюць арганізатары, прадэманструюць не менш цікавыя кулінарныя рашэнні. Будуць прадстаўлены таксама традыцыйныя беларускія сокі і іншыя распрацоўкі. Арганізатары адзначылі, што ў перспектыве плануецца пераход у анлайн-фармат гандлю распрацоўкамі Акадэміі навук.
Вечаровае шоу: тандэм навукі і мастацтва
Асаблівую ўвагу арганізатары надалі вячэрняй праграме, якая пройдзе 5 верасня з 19.00 да 22.00.
«Упершыню выступіць музычная група пад акампанемент катушкі Тэсла, калі ўдарныя будуць дубліравацца яркімі разрадамі электрычнасці. Выглядала на рэпетыцыі дастаткова відовішчна, нават пры дзённым святле. Я думаю, што ў цемры гэта будзе яшчэ больш эфектна», — адзначыў Уладзімір Сцяпанавіч.
Таксама ў межах гуманітарнага напрамку будуць прадстаўлены канцэртныя праграмы.
Асобная частка — этнаграфія і літаратура
На пытанне пра гуманітарны кірунак — даследаванні этнаграфіі, літаратуры, мовы — старшыня Прэзідыума НАН адказаў, што на гэтым фестывалі будуць прадстаўлены і гуманітарыі. «На адмысловай пляцоўцы можна будзе пачуць сябе юным археолагам. Навукоўцы прадэманструюць даследаванні ў галіне этнаграфіі і літаратуры. Спадзяёмся, кожны знойдзе для сябе нешта цікавае ў такі маштабны навуковы дзень».
Археалагічная пляцоўка прапануе наведвальнікам паўдзельнічаць у раскопках і нават забраць сабе на памяць знойдзены «чарапок з мінулага».
Экалогія: лясы, балоты і клімат
Увага будзе нададзена і экалагічнай адукацыі. Наведвальнікам плануюць растлумачыць, чаму лясы — гэта не проста «лёгкія планеты», а складаная сістэма захоўвання вугляроду.
Таксама навукоўцы раскажуць пра важнасць захавання балот, якія з’яўляюцца эфектыўнымі фільтрамі і месцам пражывання ўнікальных відаў.
Таленты абавязкова заўважаць
Сёлета на фестывалі пройдуць некалькі спаборніцтваў для дзяцей. На некаторыя з іх трэба было падаваць заяўкі загадзя і праходзіць адбор. Пераможцаў і ўдзельнікаў фестывальных пляцовак абавязкова заўважаць і накіруюць для рэалізацыі іх патэнцыялу ў тэхнапаркі, цэнтры дзіцячай творчасці і ракетабудавання.
«За талентамі цяпер „палююць“ усе. Хтосьці будзе запрошаны для рэалізацыі праектаў у тэхнапарку, а камусьці параяць, дзе можна рэалізаваць свой патэнцыял», — адзначыў Уладзімір Каранік.
Міжнародны фармат і планы на будучыню
У Фестывалі навукі прымае ўдзел значная колькасць навуковых і адукацыйных устаноў Расійскай Федэрацыі. Асаблівае месца займае экспазіцыя Паўночнага (Арктычнага) федэральнага ўніверсітэта, гэта Архангельскі рэгіён, які прывозіць адразу тры музеі.
«Яны этапна заходзілі: спачатку проста ў госці прыехалі, а потым пачалі ўсё больш і больш прывозіць экспанаты сваіх музеяў. Зараз у іх асобная шатровая экспазіцыя. Яна вялікая, вы дакладна не прапусціце», — паабяцалі арганізатары.
У планах — пашырэнне геаграфіі ўдзельнікаў. Кітайскія, індыйскія, інданезійскія калегі выказалі цікавасць да мерапрыемства. Дзякуючы падтрымцы генеральнага партнёра мерапрыемства, уваход на фестываль навукі будзе бясплатным для ўсіх наведвальнікаў.
Гэты фестываль стаў пляцоўкай, дзе навука блізкая і зразумелая для кожнага. Як падкрэсліў Уладзімір Каранік, галоўная мэта мерапрыемства — каб маладыя людзі ўбачылі навуку жывой і захацелі стаць часткай яе будучыні.
Карысная інфармацыя
• Калі: 5 і 6 верасня 2026 года
• Дзе: Цэнтральны батанічны сад НАН Беларусі
• Час працы: з 11.00 да 19.00, вячэрняя праграма — з 19.00 да 22.00
• Уваход: вольны
• Падрабязную праграму можна паглядзець на сайце www.scіfest.by
Надзея Зуева
Фота Валерыя КАРТУЛЯ
