Тэма арміі і забеспячэння бяспекі знаходзіцца на пастаянным кантролі ў Прэзідэнта Беларусі. Прамы доказ таму — шэраг апошніх мерапрыемстваў з удзелам беларускага лідара, пачынаючы ад маштабнай праверкі Узброеных Сіл да зусім нядаўняга наведвання ракетнай брыгады ў Асіповічах. Яно і нядзіўна: у сённяшні няпросты час наша краіна падвяргаецца велізарнай колькасці выклікаў, пагроз і правакацый, якія ўсё часцей зыходзяць ад нашых апанентаў з-за мяжы. Як часта падкрэслівае кіраўнік дзяржавы, Беларусь не збіраецца ні з кім ваяваць, але армія і сілавыя структуры павінны быць гатовыя адказаць на любыя пагрозы. Асноўны прынцып — не дапусціць развязвання вайны на беларускай тэрыторыі і абараніць суверэнітэт і тэрытарыяльную цэласнасць. Аб тым, наколькі гатовыя нашы Узброеныя Сілы абараніць нашу краіну і ці варта заходнім палітыкам баяцца таго, што нібыта Беларусь збіраецца з кімсьці ваяваць — у традыцыйнай падборцы нашых экспертаў.

«Дзяржава грунтоўна ўкладваецца ў вайсковую інфраструктуру, разумеючы, што такое спакойная, мірная краіна і што яе трэба берагчы»

«Калі хочаце, гэта сігнал. Гэта сігнал таго, што мы маем самую сучасную зброю і ўмеем ёй карыстацца».

Прэзідэнт Беларусі Аляксандр Лукашэнка падчас наведвання ракетнай брыгады Узброеных Сіл у Асіповіцкім раёне, 21 мая 2026 года.

Дадзеную трэніроўку член Пастаяннай камісіі Савета Рэспублікі па міжнародных справах і нацыянальнай бяспекі Андрэй КРЫВАНОСАЎ ацэньвае з пазіцыі рэальнай аддачы.

— Кіраўнікі дзяржаў асабіста пераканаліся, што «Іскандэр-М» стаў для беларускіх ваеннаслужачых такім жа родным, як наш «Паланэз». Аляксандр Лукашэнка заявіў, што марыць аб гэтай машыне. Мара, падмацаваная сумеснай працай з расійскімі спецыялістамі, ператвараецца ў сапраўдны шчыт, — адзначыў парламентарый. — Мы бачым, як натаўскія самалёты вядуць разведку ўздоўж нашай граніцы, спрабуючы нешта засекчы. Але нашы склады і пазіцыі прыкрытыя надзейна, а алгарытм працы баявых разлікаў адладжаны да дробязяў. Той электронны пуск, які прадэманстравалі Прэзідэнту, у рэальнай сітуацыі не пакінуў бы саперніку ніякіх шанцаў.

Цікавы і іншы факт. Аляксандр Лукашэнка пахваліў умовы захоўвання зброі, нават расійскія калегі глядзелі з павагай.

— Для нас гэта знак, што дзяржава грунтоўна ўкладваецца ў вайсковую інфраструктуру, разумеючы, што такое спакойная, мірная краіна і што яе трэба берагчы. Мы гатовыя да ўсяго, але вайна на два франты нашым суседзям дакладна не патрэбная, — перакананы эксперт.

Гэту трэніроўку, па словах Андрэя Крываносава, не варта лічыць эскалацыяй.

— Гэта папярэджанне — чапаць Беларусь нельга. Таму што адказ рушыць услед неадкладна, а ў звязцы з Расіяй мы здольныя абараніць усю прастору Саюзнай дзяржавы, — рэзюмаваў парламентарый.

«Саюзны стрымліваючы інструмент супраць магчымай агрэсіі»

«Мы з вамі яшчэ зімой абмяркоўвалі перспектыву ўдзелу прэзідэнтаў. Мы нікому абсалютна не пагражаем. Але ў нас ёсць такая зброя, і мы гатовыя ўсяляк абараняць нашу супольную Айчыну ад Брэста да Уладзівастока. Калі нешта ёсць у нашых руках, мы павінны гэтым карыстацца».

Член Пастаяннай камісіі Палаты прадстаўнікоў па правах чалавека, нацыянальных адносінах і сродках масавай інфармацыі, генеральны дырэктар Нацыянальнай бібліятэкі Вадзім ГІГІН так пракаментаваў у эфіры «Альфа-Радыё» трэніроўку воінскіх часцей баявога прымянення ядзернай зброі і ядзернага забеспячэння, якую беларускія ваеннаслужачыя правялі ва ўзаемадзеянні з расійскімі калегамі ў Асіповіцкім раёне:

— Планавыя вучэнні — гэта важны этап размяшчэння расійскай тактычнай ядзернай зброі на тэрыторыі Беларусі, я сказаў бы, зброі Саюзнай дзяржавы. Гэта саюзны стрымліваючы інструмент супраць магчымай агрэсіі ў дачыненні да нашай краіны. 

Парламентарый звярнуў увагу на тое, што на цяперашнім этапе навучаліся ваеннаслужачыя двух родаў войск: не толькі ракетчыкі, але і лётчыкі:

— На «Іскандэрах» — ракетная брыгада. І каля 10 адзінак самалётаў у нас маецца, якія могуць несці ядзерную зброю. Неабходна падрыхтаваць экіпажы, правесці адпаведнае зладжванне.

Што датычыцца ваенна-тэхнічнага складніка, то завоз ядзернай зброі адбыўся і цяпер праходзяць неабходныя вучэнні, прычым праводзяцца яны ў каардынацыі з расійскімі саюзнікамі, канстатаваў эксперт.

— Калі гаварыць пра палітычны складнік, то, безумоўна, — гэта адна з найважнейшых навін цяпер не толькі ў Беларусі, Расіі (хоць я вам скажу, што ў Расіі вучэнні выклікаюць вельмі вялікую цікавасць), але і ў прынцыпе, у Еўропе, і без перабольшання, — у свеце. Таму што, яшчэ раз трэба падкрэсліць, гэта найважнейшы стрымліваючы інструмент ва ўмовах ашалелых паводзін кіеўскага рэжыму, імклівай мілітарызацыі, якую мы назіраем на еўрапейскім кантыненце. Мы ўсім паказваем, што гатовыя абараніць сваю краіну, і ў нас для гэтага ёсць самая магутная зброя.

«Папярэджанне атрымалі ўсе бакі»

«Таму на ўсялякі выпадак мы рыхтуемся па поўнай праграме. Ну а ўжо будзе вайна ці не, гэта не ад нас залежыць. Мы ні з кім не збіраемся ваяваць, калі нас ніхто не будзе чапаць. Ціхая, спакойная, прыгожая, зялёная краіна, як вы бачыце. Мы гатовы і далей так жыць. Але калі будзе агрэсія, вы ж разумееце... Нікому не пагражаем. Ні ў якім разе. Але калі не дай бог — мы цырымоніцца не будзем».

Вывераная палітыка кіраўніцтва Беларусі і Расіі дазваляе стрымліваць агрэсіўна настроеных палітыкаў у заходніх краінах. Такі пункт гледжання ў праекце БелТА «У тэме» выказаў незалежны ваенны аналітык Аляксандр АЛЕСІН:

— Калі звярнуцца да нядаўніх падзей, то мы ўбачым ўдалы пуск ракеты «Сармат», пасля якога праз непрацяглы час Пуцін ушаноўваў калектыў Маскоўскага інстытута цеплатэхнікі. Гэта распрацоўшчык ракет «Ярс», «Таполя-М», «Булава». А з’яўленне інфармацыі аб ядзерных вучэннях дапоўніла гэту карціну, якая дазваляе гаварыць, што папярэджанне вынесенае ўсім бакам.

Ваенны аналітык падкрэсліў, што ў зоне дзеяння ўзбраенняў, якія ёсць у арсенале Саюзнай дзяржавы, знаходзяцца сталіцы ўсіх недружалюбных дзяржаў.

— Усё гэта, плюс апублікаванне расійскім Міністэрствам абароны адрасоў заводаў у краінах Еўропы, якія будуць працаваць на Украіну, пасеяла шмат трывожных чаканняў у розумах нашых патэнцыяльных праціўнікаў, — упэўнены эксперт.

На думку Аляксандра Алесіна, краіны Захаду, якія агрэсіўна настроеныя ў дачыненні да Беларусі і Расіі, засцерагуцца прадпрымаць неасцярожныя крокі.

— Я салідарны з пазіцыяй нашага Галоўнакамандуючага, Прэзідэнта Аляксандра Лукашэнкі. На жаль, шэраг экспертаў і аглядальнікаў упадаюць у амаль панічныя настроі, верачы заявам заходніх палітыкаў аб тым, што да 2030 года яны настолькі «азвярэюць», што нападуць на Беларусь і Расію. Я лічу, што вывераная палітыка нашага кіраўніцтва і кіраўніцтва Расіі цалкам дазваляе стрымаць іх (агрэсіўна настроеных палітыкаў Захаду. — Заўв. рэд.), — рэзюмаваў ваенны аналітык.

«Беларусь заўсёды выступала ў якасці донара бяспекі»

«Думаю, што запланаваныя мерапрыемствы пройдуць нармальна. Натуральна, той, хто нешта хоча ўбачыць у гэтым, той убачыць. Але гэта наша справа, мы займаемся законнай справай і будзем гэтым займацца, абараняючы жыццё нашых людзей».

Факт правядзення сумесных вучэнняў Расіі і Беларусі, дзе выкарыстоўваліся ў тым ліку ядзерныя боепрыпасы, сродкі іх дастаўкі, ні ў якім разе не можа разглядацца як факт якога-небудзь запалохвання, ядзернага шантажу з нашага боку, паколькі гэта ўсяго толькі адказ на тую апантаную мілітарызацыю, на тыя заявы і дзеянні, якія сёння адбываюцца на нашых граніцах. Такім меркаваннем падзяліўся палітолаг, кандыдат гістарычных навук Аляксей Бяляеў:

— У майскія дні на тэрыторыі Прыбалтыкі адна толькі маленькая Латвія ўдзельнічае ў 10 вучэннях. Па ўсёй Еўропе ў тым ліку праводзяцца некалькі буйнамаштабных вучэнняў НАТА, у якіх задзейнічаны дзясяткі тысяч натаўскіх салдат з розных краін, сотні адзінак тэхнікі, авіяцыя, ваенна-марскія сілы. Плюс мы чуем пастаянна пагрозы з боку Захаду, якія не проста з’яўляюцца славеснымі, вербальнымі пагрозамі, а якія ўвасабляюцца ў дзеяннях. Ужо на нашых граніцах у Літве размяшчаецца пяцітысячная танкавая брыгада з Германіі. Канада гатовая ўкладвацца і гатовая вылучыць дзясяткі мільёнаў долараў на ўладкаванне лагера для сваіх ваеннаслужачых на тэрыторыі Латвіі. Зусім нядаўна Францыя разам з Польшчай і Літвой зладзілі істэрыю з нагоды магчымасці распаўсюджвання французскага «ядзернага парасона» на еўрапейскія краіны, у тым ліку з нагоды магчымасці размяшчэння французскіх знішчальнікаў Rafale, носьбітаў ядзерных ракет, на тэрыторыі Прыбалтыкі і Польшчы.

Плюс да гэтага, па словах эксперта, з боку некаторых асабліва заўзятых палітыкаў, напрыклад міністра замежных спраў Літвы, літаральна днямі прагучалі пагрозы ў дачыненні да Калінінграда.

— Ён заявіў, што Калінінград цалкам магчыма бамбіць дронамі, перанакіроўваючы ўкраінскія дроны з тэрыторыі Расіі на тэрыторыю Калінінграда. І, вядома ж, у такіх умовах сёння ў нас застаецца адна магчымасць ветліва нагадаць нашым суседзям пра тое, што і Беларусь, і Расія — гэта не нейкія трэцясортныя краіны, — звярнуў увагу Аляксей Бяляеў. — Гэта краіны, якія маюць магутнае сучаснае ўзбраенне. Для той жа Францыі, напрыклад, неабходна памятаць, што, у адрозненне ад Францыі, Расія валодае і магутнымі сродкамі дастаўкі, ядзернай трыядай, якую Францыя не мае. Але і Беларусь сваім суседзям намякае на тое, што размешчаныя на нашай тэрыторыі комплексы «Арэшнік», якія могуць быць абсталяваныя ядзернымі боегалоўкамі, а таксама тактычная ядзерная зброя — усё гэта ў нас сапраўды ёсць.

Аднак, як сказаў Прэзідэнт Беларусі Аляксандр Лукашэнка, мы рыхтуемся да вайны, але мы гэтай вайны не хочам, — прывёў словы беларускага лідара Аляксей Бяляеў.

— І наша задача — усяго толькі паказаць, што калі хтосьці паспрабуе парушыць нашы граніцы, у нас будзе чым даць яму адэкватны адказ. Таму гэта сумеснае расійска-беларускае вучэнне — усяго толькі яшчэ адзін адказ на шматлікія выклікі, якія перад намі ставяць нашы суседзі, — падкрэсліў эксперт. — Ніякай пагрозы ў дачыненні да трэціх краін мы не нясём. Мы не спрабуем быць распальвальнікамі якіх-небудзь ваенных, мілітарысцкіх настрояў у Еўропе. Наадварот — Беларусь заўсёды выступала ў якасці донара бяспекі і ўжо шмат гадоў прапануе стварыць усеабдымную і непадзельную архітэктуру бяспекі ў Еўропе, падпісаўшы новую дамову па прынцыпе «Хельсінкі-2». Так што калі параўноўваць нашы словы і справы са словамі і справамі нашых суседзяў, якія знаходзяцца ў Заходняй Еўропе, тады становіцца цалкам зразумела, што вайсковыя вучэнні на тэрыторыі Беларусі і Расіі — гэта ўсяго толькі адэкватны адказ на тыя неадэкватныя дзеянні і словы, якія мы чуем у наш адрас.

Фота БелТА