Ці задумваліся вы калі-небудзь, што рабіць, калі куплены тавар аказаўся няякасным? Куды звяртацца па дапамогу і як абараніць свае правы? Адказы на гэтыя важныя пытанні мы шукалі разам з Анастасіяй РУДАК, юрыстам і прэс-сакратаром грамадскага аб’яднання «Рэгіянальнае таварыства абароны спажыўцоў».
Паводле слоў Анастасіі, найбольш праблемных сітуацый сёння ўзнікае пры пакупках на маркетплэйсах і інтэрнэт-пляцоўках. Асабліва — калі тавар замоўлены ў сацсетках, напрыклад, у Іnstagram. Нярэдка спажыўцы атрымліваюць няякасны тавар, а прадаўцы адмаўляюцца ад вяртання грошай.
— Вельмі шмат выпадкаў, калі спажывец заказвае ў Іnstagram тавар, які прыходзіць няякасны. Заказчык заяўляе, што хоча яго вярнуць назад і атрымаць грошы, а прадавец адказвае: «Дзякуй, на гэтым наша супрацоўніцтва з вамі скончана». Менавіта таму мы раім звяртацца ў падатковыя ці ў праваахоўныя органы, каб можна было хоць неяк зразумець, у якім статусе прадавец вядзе гандаль. ІП, юрыдычная асоба, самазаняты альбо гэта проста нейкая фізічная асоба, якая працуе нелегальна. І калі ўсё ж такі гэта фізічная асоба, то ў такім выпадку гэта ўжо не будзе сферай абароны правоў спажыўцоў, паколькі праваадносіны ў галіне абароны правоў спажыўцоў рэгулююцца паміж спажыўцом як фізасобай, а таксама прадаўцом (выканаўцам паслуг) як ІП, юрыдычнай асобай або ж самазанятым. Калі гэта фізасоба, з якой у вас узнікла спрэчка, то ў такім выпадку неабходна звяртацца да адваката для падачы іску ў суд.
Адной з самых частых памылак, паводле вопыту таварыства, з’яўляецца адсутнасць пісьмовай прэтэнзіі да прадаўца.
— Самае галоўнае, што забываюцца зрабіць спажыўцы, — звярнуцца да прадаўца у пісьмовым выглядзе. То-бок, накіраваць пісьмовую прэтэнзію — гэта абавязкова па заканадаўстве. Неабходна зафіксаваць сваю прэтэнзію або ў кнізе скаргаў і прапаноў, а затым яе сфатаграфаваць, або ж адправіць пісьмовую прэтэнзію на юрыдычны адрас заказным пісьмом з паведамленнем аб уручэнні, — нагадала спецыяліст Міхаіл Данілковіч.
Каб засцерагчы сябе, спажыўцам варта выконваць некалькі простых правіл:
Накіроўваць абавязкова пісьмовую прэтэнзію. Накіраваць яе лепш за ўсё паштовай карэспандэнцыяй, заказным пісьмом. Захоўваецца квітанцыя, можна паштовае адпраўленне адсачыць, паглядзець, калі яно ўручана, калі вярнулася і гэтак далей.
Калі вы плануеце заключыць дагавор аб аказанні паслуг з нейкай арганізацыяй, неабходна азнаёміцца з усёй інфармацыяй, якая аб гэтай арганізацыі прадстаўлена. Гэта значыць паглядзець, які ў іх сайт, якія пра іх пішуць водгукі. Калі вы ў дагаворы бачыце ўмовы, якія, на вашу думку, супярэчаць заканадаўству, памятайце, што заўсёды можна патэлефанаваць у «Рэгіянальнае таварыства абароны спажыўцоў» і спытаць, наколькі апісаная ўмова адпавядае праву Рэспублікі Беларусь.
А таксама будзьце ўважлівымі з дакументамі. Бываюць такія выпадкі, калі спажывец хоча аднесці тавар у краму, каб прадавец правёў праверку якасці, інакш кажучы паглядзеў, што не так з таварам, але не рамантаваў яго. Аднак нярэдка з-за таго, што спажывец не ведае, што трэба пазначыць у дакуменце, ён можа прапісаць не «дыягностыка» ці «праверка якасці», а «рамонт». Калі памылка была дапушчана, то тут ужо нічога нельга зрабіць. Таму неабходна быць вельмі ўважлівымі, вывучаць, глядзець, пад чым вы падпісваецеся, якія «птушачкі» вы ставіце.
